Gdzie trzeba nosić maseczki w Polsce w 2023 roku?

• Maseczki tylko w szpitalach? Gdzie jest prowadzona działalność lecznicza?
• Maseczki w aptekach – czy we wszystkich?
• Kto musi nosić maseczki? Czy są wyjątki?

Aktualne rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu zagrożenia epidemicznego weszło w życie 28 marca 2022 r. Uchyliło ono w całości poprzednie rozporządzenie zawierające regulacje w tym zakresie. Zmiany wprowadzone nowym rozporządzeniem dotknęły między innymi obowiązku zasłaniania, przy pomocy maseczki, nosa i ust. Aktualnie obowiązujące przepisy ograniczyły zakres nakazu używania maseczek wyłącznie do:

• budynków, w których prowadzona jest działalność lecznicza oraz do
• aptek.

Maseczki tylko w szpitalach? Gdzie jest prowadzona działalność lecznicza?

Zgodnie z ustawą o działalności leczniczej działalność lecznicza polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, to jest na działaniach służących zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz na innych działaniach medycznych wynikających z procesu leczenia.

Rodzajami działalności leczniczej są stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne szpitalne, udzielane przez szpitale oraz świadczenia inne niż szpitalne – udzielane przez zakłady opiekuńczo-lecznicze, zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze, zakłady rehabilitacji leczniczej i hospicja, a także ambulatoryjne świadczenia zdrowotne udzielane w ambulatoriach, przychodniach, poradniach, ośrodkach zdrowia, lecznicach lub ambulatoriach z izbą chorych, a także zakładach badań diagnostycznych i medycznych laboratoriach diagnostycznych.

Nakaz zakrywania nosa i ust obowiązuje we wszystkich wymienionych powyżej placówkach. Rozporządzenie wyraźnie wskazuje, że nakaz ten obowiązuje w „w budynkach, w których jest prowadzona działalność lecznicza”, a zatem obowiązek jest aktualny nie tylko w pomieszczeniach, w których działalność lecznicza jest faktycznie prowadzona, ale obejmuje cały budynek.

Ustawowa definicja działalności leczniczej obejmuje swoim zakresem, prócz udzielania świadczeń zdrowotnych, także promocję zdrowia lub realizację zadań dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia, w tym wdrażaniem nowych technologii medycznych oraz metod leczenia. Wobec tego budynki, w których tego prowadzona jest tego rodzaju działalność lecznicza także objęte są nakazem zasłania nosa i ust.

Maseczki w aptekach – czy we wszystkich?

Ustawa prawo farmaceutyczne dzieli apteki na trzy kategorie: apteki ogólnodostępne, apteki szpitalne (działające na terenie szpitali, zakładów opiekuńczo-leczniczych, zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych, zakładów rehabilitacji leczniczej lub hospicjów) i zakładowe (działające w podmiotach wykonującym działalność leczniczą utworzonych przez Ministra Obrony Narodowej, np. na terenie jednostek wojskowych, lub Ministra Sprawiedliwości, np. na terenie zakładów karnych). Wszystkie te apteki objęte są nakazem zasłania nosa i ust.

Spod działania tego nakazu wyłączone są jednak punkty apteczne, które działają na ogół na terenach wiejskich, tam gdzie w danej wsi nie jest prowadzona apteka ogólnodostępna. Zgodnie z przepisami Prawa farmaceutycznego punkty apteczne nie są bowiem aptekami.

Kto musi nosić maseczki? Czy są wyjątki?

Lakoniczny przepis rozporządzenia nie dopuszcza żadnych wyjątków podmiotowych ani przedmiotowych od obowiązywania nakazu zasłaniania nosa i ust, które znane były poprzednio.

Szczególne znaczenie ma brak znanego poprzednim regulacjom wyjątku dotyczącego osób, których miejscem stałego lub czasowego pobytu były budynki użyteczności publicznej przeznaczone na potrzeby opieki zdrowotnej – czyli w szczególności pacjentów szpitali, zakładów opiekuńczo-leczniczych, zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych, zakładów rehabilitacji leczniczej oraz hospicjów. Obecnie pacjenci takich placówek obowiązani są zasłaniać nos i usta przez bez wyjątku cały czas pobytu w placówce wykonującej działalność leczniczą.

Nie jest również dłużej możliwe, jak to było poprzednio, odkrycie nosa i ust przypadku konieczności identyfikacji lub weryfikacji tożsamości danej osoby, a także w związku ze świadczeniem danej osobie usług, jeżeli jest to niezbędne do ich świadczenia. Podobnie – nie ma możliwości odkrycia twarzy w celu umożliwienia komunikowania się z osobą doświadczającą trwale lub okresowo trudności w komunikowaniu się.

O ile do wejścia w życie aktualnego rozporządzenia osoby pracujące w budynkach użyteczności publicznej przeznaczonych na potrzeby opieki zdrowotnej miały prawo nie stosować się do nakazu zasłania nosa i ust (za wyjątkiem osób w trakcie bezpośredniej obsługi pacjentów lub interesantów), o tyle obecnie osoby te są zobowiązane zasłaniać nos i usta w każdej sytuacji, przez cały okres przebywania w miejscu pracy. Nie mają ponadto możliwość odkrycia nosa i ust w przypadku spożywania posiłków lub napojów w zakładzie pracy.