Od kwietnia 2026 r. wyższe kwoty jednorazowego odszkodowania z ZUS. Wypłata tylko po zakończonym leczeniu

• Odszkodowanie za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej
• Jak udokumentować wypadek
• Odszkodowanie wyłącznie po zakończonym leczeniu
• Wysokość jednorazowego odszkodowania
• Nowe stawki co roku od kwietnia
• Jednorazowe odszkodowanie nie zawsze się należy

Odszkodowanie za stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej

- Osoby objęte ubezpieczeniem wypadkowym, które doznały stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, mogą ubiegać się o jednorazowe odszkodowanie. O świadczenie to mogą wystąpić również uprawnieni członkowie rodziny osoby, która zmarła wskutek wypadku przy pracy czy choroby zawodowej – informuje Katarzyna Krupicka – regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskim.
W 2025 roku oddziały ZUS w Białymstoku wypłaciły 1305 jednorazowych odszkodowań wypadkowych na łączną kwotę 10,4 mln zł. W całym kraju świadczenie to otrzymało 38,9 tys. osób na łączną kwotę ponad 409 mln zł. Przeciętna wysokość odszkodowania w naszym regionie wyniosła 7,94 tys. zł, natomiast w kraju - 10,54 tys. zł.

Jak udokumentować wypadek

Aby uzyskać odszkodowanie, należy złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o jednorazowe odszkodowanie wraz z wymaganymi dokumentami. Należą do nich: protokół powypadkowy wraz z dokumentacją, sporządzony i zatwierdzony przez pracodawcę lub karta wypadku, a także wypełniony przez lekarza formularz OL- 9 z adnotacją, że leczenie i rehabilitacja zostały zakończone.

Odszkodowanie wyłącznie po zakończonym leczeniu

- Po zakończeniu leczenia lub rehabilitacji oraz po dostarczeniu do ZUS-u kompletnej dokumentacji stopień uszczerbku na zdrowiu, a także jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, ocenia lekarz orzecznik ZUS lub komisja lekarska ZUS. Zakład wydaje decyzję przyznającą lub odmawiającą prawa do świadczenia w ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej albo od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do jej wydania. Odszkodowanie jest wypłacane w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji – dodaje rzeczniczka.

Wysokość jednorazowego odszkodowania

Wysokość jednorazowego odszkodowania wynosi 20 proc. przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Od 1 kwietnia 2026 r. za każdy procent będzie przysługiwać 1781 zł.

Nowe stawki co roku od kwietnia

Z tytułu orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji ubezpieczonego kwota jednorazowego odszkodowania od kwietnia będzie wynosić 31.162 zł.

W przypadku gdy do jednorazowego odszkodowania uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, świadczenie wyniesie 160.264 zł.
Jeśli natomiast uprawniony jest inny członek rodziny, kwota odszkodowania wyniesie 80.132 zł.

Jeżeli do świadczenia uprawnieni są jednocześnie małżonek oraz jedno lub więcej dzieci zmarłego ubezpieczonego lub rencisty, przysługuje kwota 160 264 zł, powiększona o 31.162 zł na każde dziecko. Odszkodowanie ustalone w łącznej wysokości dzieli się wówczas w równych częściach między wszystkich uprawnionych.

Natomiast 31.162 zł przysługuje w sytuacji, gdy obok małżonka lub dzieci do odszkodowania uprawnieni są również inni członkowie rodziny zmarłego. Mogą to być m.in. rodzice, macocha lub ojczym, jeżeli w dniu śmierci osoby, po której przysługuje odszkodowanie, prowadzili z nią wspólne gospodarstwo domowe albo jeśli zmarły bezpośrednio przed śmiercią przyczyniał się do ich utrzymania. Każda z tych osób może otrzymać tę kwotę niezależnie od odszkodowania przysługującego małżonkowi lub dzieciom.

Jednorazowe odszkodowanie nie zawsze się należy

Są sytuacje, w których jednorazowe odszkodowanie nie będzie przysługiwać. Odmowa nastąpi, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów BHP, dokonane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Świadczenie nie przysługuje także pracownikowi, który był pod wpływem alkoholu lub substancji psychotropowych i w znacznym stopniu przyczynił się do spowodowania wypadku. Zasada ta nie dotyczy jednak wypadków ze skutkiem śmiertelnym.

Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa podlaskiego