Technologie kwantowe a prawo - ryzyka i wyzwania

• Czym są technologie kwantowe?
• Zastosowanie w codziennym życiu
• Technologie kwantowe w Polsce
• Potencjalne ryzyka i regulacje prawne
• Podsumowanie

Czym są technologie kwantowe?

Technologie kwantowe wykorzystują prawa mechaniki kwantowej – fizyki opisującej zachowanie materii i energii na poziomie atomów i cząstek elementarnych. Do najważniejszych odkryć należą m.in. komputery kwantowe, które dzięki zjawiskom takim jak superpozycja i splątanie kwantowe mogą rozwiązywać wybrane problemy znacznie szybciej niż tradycyjne komputery. Innym przykładem zastosowania są sensory kwantowe, komunikacja czy kryptografia, umożliwiające wyjątkowo bezpieczne przesyłanie informacji dzięki kwantowej dystrybucji kluczy QKD.

Zastosowanie w codziennym życiu

Technologie kwantowe są uznawane za jedną z najbardziej przełomowych dziedzin XXI wieku. Mogą przyczynić się do: rozwoju nowych leków i materiałów, zwiększenia bezpieczeństwa cybernetycznego, usprawnienia logistyki i procesów przemysłowych, bardziej precyzyjnej diagnostyki medycznej, poprawy systemów nawigacji i monitoringu środowiska. Przewiduje się, że technologie kwantowe mogą mieć też wpływ na rozwój sztucznej inteligencji i mieć powszechne zastosowanie w sektorze finansowym, administracji publicznej, obronności czy przemyśle kosmicznym.

Technologie kwantowe w Polsce

Technologie kwantowe stają się też coraz bardziej strategicznym elementem infrastruktury, w tym Polski, która choć nie ma jeszcze spójnego „ekosystemu kwantowego”, to może poszczycić się uruchomieniem pierwszych komputerów kwantowych: PIAST-Q (Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe, w ramach europejskiej sieci EuroHPC JU) czy Odra 5 (Politechnika Wrocławska, opracowanym przez IQM Quantum Computers). W 2025 r. Ministerstwo Cyfryzacji opublikowało założenia do krajowej polityki rozwoju technologii kwantowych, mającą na celu rozwój i umocnienie w przyszłości pozycji Polski jako jednego z liderów europejskiego ekosystemu kwantowego. W marcu 2026 r. Ministerstwo zakończyło prace nad zaktualizowaną wersją założeń, a sam dokument został uzupełniony po przeprowadzonych konsultacjach publicznych. Warto też zauważyć, że w Polsce przybywa startupów zajmujących się tematem technologii kwantowych.

Potencjalne ryzyka i regulacje prawne

Kwanty stanowią także wyzwanie pod kątem prawnym m.in. ze względu na zagrożenie dla przesyłanych danych i kwestię ewentualnej odpowiedzialności za systemy kwantowe. Wśród największych ryzyk wymienia się możliwość odszyfrowania danych za pomocą komputerów kwantowych.

Na chwilę obecną brak odrębnego aktu prawnego regulującego kwestię technologii kwantowych. Zastosowanie w tym przypadku znajdują jednak powszechnie obowiązujące przepisy takie jak np. RODO czy ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, która weszła w życie 3 kwietnia 2026 r. i wdrożyła do polskiego porządku prawnego europejską dyrektywę NIS2. Nie wykluczone jednak, że w przyszłości, wraz z rozwojem technologii, konieczne będzie ustanowienie odrębnej regulacji dedykowanej kwantom.

Podsumowanie

Technologie kwantowe znajdują się na etapie intensywnego rozwoju, a przypuszczalnie ich znaczenie w przyszłości będzie systematycznie rosło. Oprócz ogromnych możliwości w zakresie nauki, przemysłu i bezpieczeństwa przyniosą one również nowe wyzwania dla prawników, zwłaszcza w obszarze ochrony danych, cyberbezpieczeństwa oraz odpowiedzialności za wykorzystanie systemów kwantowych. Nie wykluczone też, że w przyszłości konieczne będzie uchwalenie odrębnych przepisów, które w sposób kompleksowy będą regulowały kwestie technologii kwantowych. Pamiętajmy też, że postęp techniczny i nowe technologie zawsze stanowią wyzwanie. Nie oznacza to jednak, że powinniśmy się ich obawiać. Powinniśmy poszerzać wiedzę w tym zakresie, tak aby zaraz nie zostać z tyłu.

Bartłomiej Heichel, LL.M.
Prawo dla Nas https://www.prawodlanas.pl/