Nowe obowiązki dla pracodawców, a dla pracowników lepsza ochrona. Te zmiany w prawie pracy wejdą w życie jeszcze w czerwcu

• Zwiększenie bezpieczeństwa pracy już od 29 czerwca 2024 r.
• Trzeba zweryfikować procesy o działaniu reprotoksycznym
• Zmiany dotyczą wszystkich dziedzin krajowej gospodarki

Zwiększenie bezpieczeństwa pracy już od 29 czerwca 2024 r.

Choć rok 2024 r. nie jest szczególnie bogaty w zmiany na gruncie prawa pracy, to jednak pracodawcy powinni zachować czujność, bo mimo że mniej medialne i dotyczące ograniczonej grupy pracowników, to jednak zmiany są wprowadzane. Przykładem może być mająca wejść w życie już 29 czerwca 2024 r. nowelizacja, której celem jest po pierwsze dostosowanie polskich przepisów do wymogów UE, a po drugie, zwiększenie bezpieczeństwa pracy. 
Chodzi o przepisy ustawy z 23 maja 2024 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy, które rozszerzają wykaz szkodliwych czynników o substancje reprotoksyczne, które są szkodliwe m.in. dla płodności i funkcji seksualnych człowieka. Substancjami tymi są m.in. toluen, styren, etoksyetanol, nitrobenzen, tlenek węgla, bisfenol A, estry kwasu ftalowego i niektóre metale.

Trzeba zweryfikować procesy o działaniu reprotoksycznym

Zmiana zostanie wprowadzona w art. 222 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, zgodnie z którym od 29 czerwca 2024 r., w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, pracodawca zastępuje te substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosuje inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym i sposób ich rejestrowania,
2) sposób prowadzenia rejestru prac, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym,
3) sposób prowadzenia rejestru pracowników zatrudnionych przy pracach, o których mowa w pkt 2,
4) wzory dokumentów dotyczących poziomu narażenia pracowników na substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym oraz sposób przechowywania i przekazywania tych dokumentów do podmiotów właściwych do rozpoznawania lub stwierdzania chorób zawodowych,
5) szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez substancje chemiczne, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym,
6) warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia pracowników zatrudnionych przy pracach, których wykonywanie powoduje konieczność pozostawania w kontakcie z substancjami chemicznymi, ich mieszaninami, czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym
- uwzględniając zróżnicowane właściwości substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym, mutagennym lub reprotoksycznym, ich zastosowanie oraz konieczność podjęcia niezbędnych środków zabezpieczających przed zagrożeniami wynikającymi z ich stosowania.

Polecamy: Kogo dotyczy ustawa o ochronie sygnalistów?

Zmiany dotyczą wszystkich dziedzin krajowej gospodarki

Co istotne, dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 222 § 3 Kodeksu pracy zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 222 § 3 Kodeksu pracy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, jednak nie dłużej niż przez 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy.
Jak wynika z uzasadnienia nowelizacji, pracownicy pracujący w kontakcie z substancjami reprotoksycznymi są zatrudnieni we wszystkich dziedzinach krajowej gospodarki, a przede wszystkim przy produkcji i stosowaniu pestycydów, produkcji i przetwórstwie tworzyw sztucznych, w przemyśle gumowym, farmaceutycznym, metalurgicznym, kosmetycznym, w budownictwie, a także w placówkach ochrony zdrowia, w zakładach fryzjerskich, kosmetycznych i w warsztatach samochodowych. Zmiany te mają więc istotne znaczenie dla wielu pracodawców działających w zróżnicowanych branżach.