Kategorie

Pracownik na kwarantannie – prawa, obowiązki, świadczenia

Lubasz i Wspólnicy
Kancelaria Radców Prawnych
Karolina Przybysz
Aplikant radcowski
Pracownik na kwarantannie – prawa, obowiązki, świadczenia
Pracownik na kwarantannie – prawa, obowiązki, świadczenia
Z uwagi na ogłoszenie w Polsce stanu epidemii, gwałtownie wzrasta liczba osób, które zostały skierowane do odbycia kwarantanny. Mowa tu w szczególności o osobach powracających zza granicy oraz tych, które miały styczność z osobą zarażoną wirusem SARS-CoV-2. Obowiązek odbycia kwarantanny może być spowodowany różnymi okolicznościami i różne mogą być jego podstawy prawne. Warto pamiętać, że w świetle obowiązujących przepisów, wszystkie osoby odbywające kwarantannę mogą być traktowane jak osoby niezdolne do pracy i ubiegać się o świadczenie z tytułu choroby.

Aktualny stan prawny (na dzień 9 listopada 2020 r.) został przedstawiony w artykule "Kwarantanna i izolacja pracownika – prawa, obowiązki, świadczenia"

Kwarantanna na podstawie decyzji organu inspekcji sanitarnej

Obowiązek odbycia kwarantanny może wynikać z decyzji właściwego organu. Mianowicie, państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek poddania się kwarantannie na osobę:

  • zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną,
  • osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną lub
  • osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego.

Co więcej, również osoby, które były narażone na chorobę zakaźną lub pozostawały w styczności ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, a nie wykazują objawów chorobowych, mają obowiązek poddać się kwarantannie lub nadzorowi epidemiologicznemu, jeżeli tak postanowią organy inspekcji sanitarnej.

Polecamy: Tarcza antykryzysowa – Podatki i prawo gospodarcze. Pakiet 5 ebooków

Promocja: INFORLEX Twój Biznes Jak w praktyce korzystać z tarczy antykryzysowej Zamów już od 98 zł

Kwarantanna z mocy prawa

Obowiązek poddania się kwarantannie może powstawać również z mocy prawa, niejako samoistnie. Od dnia 15 marca 2020 r. dotyczy to osób, które przekroczyły polską granicę państwową, z wyjątkiem m.in. kierowców wykonujących czynności zawodowe. Obecnie osoby wracające zza granicy muszą poddać się 14-dniowej kwarantannie. Aktualnie obowiązek ten wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020, poz. 697), zwanego dalej „Rozporządzeniem. Wcześniej, tj. przed dniem 20 kwietnia 2020 r., obowiązek poddania się kwarantannie uregulowany był w innych rozporządzeniach dotyczących ogłoszenia na terytorium Polski stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii oraz ustanowienia ograniczeń i nakazów z nimi związanych.[1]

Kwarantannę obligatoryjnie muszą odbyć również domownicy osób, wobec których właściwy organ inspekcji sanitarnej wydał decyzję o odbyciu przymusowej kwarantanny w związku z narażeniem na chorobę zakaźną lub stycznością ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, a które nie wykazują objawów chorobowych.

Istotne jest to, że co do osób wskazanych powyżej, wobec których obowiązek poddania się kwarantannie powstał z mocy prawa, organ inspekcji sanitarnej nie wydaje decyzji o skierowaniu do kwarantanny. Jest to korzystne w szczególności dla osób przekraczających granicę, ponieważ dzięki takiemu rozwiązaniu nie muszą czekać na przejściach granicznych na wydanie decyzji. Osoby poddane kwarantannie z mocy prawa nie dysponują więc formalną decyzją właściwego organu.

O odbywaniu tego rodzaju kwarantanny należy powiadomić pracodawcę. Ponadto, w terminie 3 dni od zakończenia kwarantanny pracownik powinien złożyć pracodawcy lub podmiotowi zobowiązanemu do wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu choroby, pisemne oświadczenie potwierdzające odbycie kwarantanny, będące jednocześnie usprawiedliwieniem nieobecności w pracy, które to oświadczenie jest następnie przekazywane do ZUS.

Skierowanie do odbycia kwarantanny przez lekarza

W pewnych wypadkach obowiązek poddania się kwarantannie wynikać może również z decyzji lekarza. W przypadku podejrzenia lub rozpoznania zachorowania na chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną lekarz przyjmujący do szpitala, miejsca izolacji, odbywania kwarantanny lub zlecający izolację w warunkach domowych, kierując się własną oceną stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego, poddaje osobę podejrzaną o zachorowanie, chorą lub narażoną na zakażenie hospitalizacji, izolacji lub kwarantannie oraz badaniom lub zleca izolację w warunkach domowych. Jest to możliwe również w przypadku, gdy brak jest decyzji państwowego powiatowego lub granicznego inspektora sanitarnego, a osoba podejrzana o zachorowanie, chora lub narażona na zakażenie nie wyraża zgody na hospitalizację, izolację, kwarantannę, wykonanie badania lub izolację w warunkach domowych.

Podejmując tego rodzaju decyzję, lekarz niezwłocznie zawiadamia o niej właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Nie wydaje jednakże formalnej decyzji, ale może wystawić zaświadczenie lekarskie.

Świadczenia przysługujące podczas kwarantanny

Osoby odbywające kwarantannę traktowane są co do zasady jak osoby niezdolne do pracy. Na równi z niezdolnością do pracy z powodu choroby traktuje się bowiem niemożność wykonywania pracy w wyniku decyzji wydanej przez właściwy organ na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, jak również niemożność powstałą wskutek poddania się obowiązkowi kwarantanny. Tym samym osoba skierowana do odbycia kwarantanny może ubiegać się o wynagrodzenie za czas choroby lub zasiłek chorobowy.  

Problematyczne może być jednak wykazanie przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych tytułu, na podstawie którego odbywano kwarantannę. W przypadku osób dysponujących decyzją organu inspekcji sanitarnej sytuacja jest stosunkowo prosta, ponieważ decyzja ta jest podstawą do wypłaty świadczeń z tytułu choroby na ogólnych zasadach. Należy ją przedłożyć organowi rentowemu.

Odmiennie wygląda sytuacja osób odbywających kwarantannę z mocy prawa. Tak jak wspomniano, wobec nich nie wydaje się decyzji o przymusowej kwarantannie. Rozwiązaniem tego problemu jest oświadczenie, jakie osoba odbywająca kwarantannę ma obowiązek złożyć swojemu pracodawcy w terminie 3 dni od zakończenia kwarantanny. Jest ono przekazywane do ZUS przez płatnika składek i stanowi podstawę do wypłaty świadczenia z tytułu choroby. Co więcej, zgodnie z powołanym wyżej Rozporządzeniem, dane osób odbywających tego rodzaju kwarantannę (np. przekraczających granicę) przekazywane są m.in. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym ZUS zdobywa informację o osobach poddanych kwarantannie również tą drogą.

Najbardziej niejasna wydaje się sytuacja osób, które zostały skierowane do odbycia kwarantanny na mocy decyzji lekarza. Na lekarzach spoczywa wprawdzie obowiązek zawiadomienia właściwego organu inspekcji sanitarnej o nałożeniu obowiązku kwarantanny, jednakże przepisy nie precyzują, czy wówczas inspektor sanitarny wydaje decyzję lub przekazuje informację do ZUS. Tym samym wydaje się, że najlepszym rozwiązaniem jest uzyskanie od lekarza kierującego do kwarantanny, zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby (ZLA). Wówczas można ubiegać się o świadczenia z tytułu choroby na zasadach ogólnych. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez ZUS[2]. Jednocześnie podkreślono, że pracownik, który powstrzymuje się od pracy bez zaświadczenia lekarskiego, nie uzyska świadczenia przyznawanego na wypadek choroby.

Możliwość świadczenia pracy zdalnej podczas kwarantanny

Objęcie kwarantanną nie zawsze wyklucza jednak możliwość wykonywania pracy. Mowa tu oczywiście o pracy zdalnej. Każda sytuacja będzie jednakże wymagała indywidualnej oceny co do tego, czy dany rodzaj pracy nadaje się do wykonywania w sposób zdalny, czy w miejscu odbywania kwarantanny zapewnione są odpowiednie warunki do jej świadczenia, czy pracownik jest wyposażony w odpowiednie narzędzia i udogodnienia, czy świadczenie pracy zdalnej nie będzie naruszać warunków kwarantanny, a przede wszystkim, czy na świadczenie pracy pozwala aktualny stan zdrowia pracownika.

Jeżeli pracownik objęty kwarantanną jest zdolny do pracy i podejmie ją w formie zdalnej, to za wykonaną pracę będzie mu się należało pełne wynagrodzenie od pracodawcy, które nie będzie wynagrodzeniem chorobowym, lecz zwykłym wynagrodzeniem.

Powyższe wynika z wykładni pojęcia „niemożności wykonywania pracy” w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 1a ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Objęcie pracownika kwarantanną nie musi automatycznie oznaczać niemożliwości wykonywania przez niego pracy. Specjaliści z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych podkreślają, że świadczenie chorobowe wypłacane z powodu objęcia kwarantanną jest formą rekompensaty za wykonywanie obowiązków administracyjno-prawnych zagrożonych karą, nałożonych na obywatela, jeżeli wypełnienie tych obowiązków wiąże się z koniecznością nieobecności w pracy[3]. Istotą niezdolności do pracy jest natomiast fizyczna niemożność wykonywania umówionej pracy lub niebezpieczeństwo pogorszenia stanu zdrowia wskutek świadczenia pracy[4].

Mając na względzie powyższe rozważania uzasadniony wydaje się wniosek, że odbywanie kwarantanny nie zawsze będzie oznaczało niemożność wykonywania pracy. Będzie to jednak zależało od spełnienia wyżej opisanych warunków. Co więcej, jeżeli w czasie świadczenia pracy zdalnej podczas kwarantanny, pracownik zacznie wykazywać objawy choroby, może wtedy zgłosić się do lekarza w celu wystawienia zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby. Takie zaświadczenie również będzie podstawą do wypłaty świadczenia chorobowego.

Podstawa prawna:

  • art. 33-35 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi,
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii,
  • art. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczenia pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Karolina Przybysz, Aplikant radcowski w Lubasz i Wspólnicy – Kancelaria Radców Prawnych

[1] Chodzi tu w szczególności o rozporządzenia: Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. 2020, poz. 433), rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. 2020, poz. 491), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020, poz. 566), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. 2020, poz. 658).

[2] https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/swiadczenia/-/publisher/details/1/informacja-o-uprawnieniach-do-swiadczen-z-powodu-poddania-sie-kwarantannie-lub-izolacji/2534621#1

[3] Jędrasik-Jankowska Inetta. Art. 6. W: Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Omówienie, [w:] Prawo socjalne. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, 2001.

[4] Pisarczyk Łukasz. 4.3.2. Przeszkody związane z osobą pracownika. W: Ryzyko pracodawcy. Oficyna, 2008.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.