REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nadchodzą rewolucyjne zmiany w świadectwie pracy? Chodzi o jedną rubrykę. Prezes UODO pisze do MRPiPS

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego
świadectwo pracy, zmiana płaci, TSUE
Nadchodzą rewolucyjne zmiany w świadectwie pracy? Chodzi o jedną rubrykę. Prezes UODO pisze do MRPiPS
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Współczesny rynek pracy wymaga elastyczności, kompetencji i transparentności, a prawo musi podążać za zmianami społecznymi, technologicznymi ale co ciekawe czasami także za prywatnymi decyzjami pracowników. W tym wszystkim istotne znaczenie ma świadectwo pracy, którego wzór jest uregulowany jako załącznik do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy (Dz.U. 2016 poz. 2292). Co zatem się zmieni?

Świadectwo pracy barierą. Dlaczego Polska musi pilnie zmienić przepisy?

Współczesny rynek pracy wymaga elastyczności, kompetencji i transparentności, a prawo musi podążać za zmianami społecznymi, technologicznymi ale i prywatnymi decyzjami pracowników. W tym wszystkim istotne znaczenie ma świadectwo pracy i płeć człowieka. Zacznijmy jednak od początku. Kluczowym dokumentem, który stanowi podsumowanie i potwierdzenie rodzaju wykonywanie pracy, okresu zatrudnienia, miejsca pracy itd. w danym zakładzie pracy jest świadectwo pracy. Jest konkretny wzór świadectwa pracy, który jest uregulowany jako załącznik do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy (Dz.U. 2016 poz. 2292). Rozporządzenie określa szczegółową treść świadectwa pracy; sposób i tryb wydawania świadectwa pracy; sposób i tryb prostowania i uzupełniania świadectwa pracy.

REKLAMA

świadectwo pracy

świadectwo pracy

ShutterStock

Zmiana płci a dane zawarte w świadectwie pracy

Jednak dla rosnącej grupy obywateli – osób transpłciowych, które przeszły proces zmiany płci – dokument ten, zamiast być - można alegorycznie powiedzieć - „mostem do nowej kariery, staje się murem”. Dlaczego? Powodem jest luka w polskich przepisach, która uniemożliwia sprostowanie danych dotyczących płci w już wydanych świadectwach pracy. Ma to spore konsekwencje dla życia i kariery wielu osób. W związku z tym na problem niedawno uwagę Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), wzywając do natychmiastowej interwencji legislacyjnej. Wszystko to w oparciu o niedawno wydany wyrok TSUE – Trybunału Sprawiedliwości UE, który wydał istotny wyrok. Rozstrzygnięcie wprawdzie nie odnosi się do spraw typowo pracowniczych – ale per analogiam – można zastosować wykładnię przedstawioną w wyroku do spraw związanych z zatrudnieniem, tj. sprostowania świadectwa pracy w przypadku zmiany płci.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 13 marca 2025 r. w sprawie Delidts (C-247/23)

Można powiedzieć, że iskrą, która na nowo rozpaliła dyskusję o prawach osób transpłciowych w kontekście ochrony danych, stał się wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 13 marca 2025 r. w sprawie Delidts (C-247/23). Choć spór dotyczył danych w rejestrze azylowym, jego konsekwencje są w pewnym zakresie uniwersalne. TSUE jednoznacznie orzekł, że fundamentalne prawo do sprostowania danych osobowych, gwarantowane przez art. 16 RODO, w pełni obejmuje również dane dotyczące tożsamości płciowej. Na co wskazuje zatem art. 16 RODO?

Ważne

Przepis art. 16 RODO wskazuje, że osoba, której dane dotyczą, ma prawo żądania od administratora niezwłocznego sprostowania dotyczących jej danych osobowych, które są nieprawidłowe. Z uwzględnieniem celów przetwarzania, osoba, której dane dotyczą, ma prawo żądania uzupełnienia niekompletnych danych osobowych, w tym poprzez przedstawienie dodatkowego oświadczenia.

Jak podkreślają przedstawiciele doktryny i komentarzowy niniejszego przepisu: „W przypadku skorzystania przez osobę, której dane dotyczą, z jednego bądź obydwu uprawnień o charakterze korekcyjnym, administrator danych zobowiązany jest do spełnienia żądań tej osoby wyłącznie w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że dane osobowe dotyczące jego osoby są nieprawidłowe lub niekompletne. Stan wykazania zaistnienia okoliczności wskazanych w komentowanym przepisie powinien istnieć pomiędzy administratorem danych a podmiotem danych - innymi słowy, podmiot danych powinien udowodnić administratorowi danych, że ten przetwarza dane nieprawidłowe lub niekompletne. (...) Dane nieprawidłowe to takie dane, które nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy. Innymi słowy, dane nieprawidłowe to dane nieprawdziwe. Prawidłowość danych osobowych powinno się oceniać z perspektywy osoby, której dane dotyczą, i badać zgodność tych danych z rzeczywistością, którą opisują. Innymi słowy, stan prawidłowości lub nieprawidłowości danych osobowych podlega ocenie obiektywnej w odniesieniu do osoby, której dane dotyczą". (zob. Maciej Kawecki, Paweł Barta, Paweł Litwiński, [w:] P. Litwinski (red.), Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Komentarz [w:] Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Wybrane przepisy sektorowe. Komentarz, wyd. 1, 2021.

Ważne

Co kluczowe, Trybunał podkreślił, że państwa członkowskie nie mogą zasłaniać się brakiem wewnętrznych procedur, aby odmówić obywatelowi realizacji tego prawa. To potężny sygnał dla całej Unii: prawo do bycia sobą w oficjalnych dokumentach nie jest przywilejem, lecz egzekwowalnym prawem, a biurokratyczna bezczynność nie może stanowić dla niego przeszkody.

Nadchodzą rewolucyjne zmiany w świadectwie pracy? Chodzi o jedną rubrykę. Prezes UODO pisze do MRPiPS

W świetle tego przełomowego orzeczenia, Prezes UODO, Mirosław Wróblewski, w oficjalnym piśmie z 17 czerwca 2025 r., skierował do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej alarmujący apel. Wskazał na poważną wadę rozporządzenia w sprawie świadectwa pracy. Obecne przepisy, mimo że szczegółowo regulują treść i sposób wydawania tego dokumentu, milczą na temat jego korekty po prawomocnym uzgodnieniu płci przez byłego pracownika.

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Ważne

Osoba transpłciowa, która zakończyła długotrwały i często wyczerpujący proces tranzycji prawnej, staje przed biurokratyczną ścianą. Jej stare świadectwa pracy zawierają dane (imię, a czasem także oznaczenie płci poprzez imię), które nie odpowiadają jej obecnej tożsamości. W praktyce oznacza to, że podczas każdej rekrutacji staje przed wyborem:

  • Ujawnić swoją przeszłość: Przedstawić świadectwo pracy z nieaktualnymi danymi, co zmusza do natychmiastowego, przymusowego "coming outu" przed potencjalnym pracodawcą. Naraża to kandydata na niezrozumienie, uprzedzenia, a nawet otwartą dyskryminację, która, choć nielegalna, jest trudna do udowodnienia. No i potencjalny brak zatrudnienia!
  • Ukryć swoje doświadczenie: Zrezygnować z przedstawienia świadectwa pracy, co w wielu branżach jest równoznaczne z utratą szansy na zatrudnienie. Pracodawcy często wymagają pełnej dokumentacji przebiegu kariery, a jej brak budzi podejrzenia lub po prostu dyskwalifikuje kandydata.

Taka sytuacja to nie tylko naruszenie prawa do prywatności i ochrony danych, ale realne ograniczenie szans na rynku pracy i naruszenie prawa do równości

Co ciekawe, rozwiązanie problemu leży na wyciągnięcie ręki. Prezes UODO słusznie wskazuje, że polski system prawny posiada już skuteczne modele, które można zaadaptować. W sektorze edukacji, zarówno na poziomie szkolnym (rozporządzenie w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków), jak i akademickim (rozporządzenie w sprawie studiów), istnieją już procedury pozwalające na wydanie nowych dokumentów lub ich duplikatów z uaktualnionymi danymi po uzgodnieniu płci. Skoro jest to możliwe w przypadku świadectw dojrzałości i dyplomów ukończenia studiów, nie ma żadnych racjonalnych przeszkód, aby analogiczny mechanizm wprowadzić w odniesieniu do świadectw pracy. To sprawdzony i działający wzorzec, który gwarantuje spójność danych i szanuje tożsamość jednostki. Prawo musi nadążać za rzeczywistością społeczną i chronić wszystkich obywateli. Wprowadzenie klarownej procedury korekty świadectwa pracy usunie realną barierę z życia zawodowego osób transpłciowych, pozwalając im w pełni i bez obaw korzystać ze swojego potencjału na rynku pracy.

Podsumowując, wystąpienie Prezesa UODO do resortu pracy to coś więcej niż tylko techniczna interwencja. To wezwanie do zapewnienia godności i równych szans dla osób, które decydują się na zmianę płci. Postulowana nowelizacja rozporządzenia w sprawie świadectwa pracy jest absolutnie konieczna. Powinna istnieć podstawa prawna do sprostowania lub wydania nowego świadectwa pracy, jak i prosta procedura, która nie będzie wymagała od wnioskodawcy nadmiernego formalizmu ani, co kluczowe, ujawniania wrażliwych informacji o stanie zdrowia czy przebytych zabiegach medycznych.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

REKLAMA

W Sejmie: Przepadły pieniądze dla osób niepełnosprawnych. Rząd zapomniał zapisać art. 136 ustawy emerytalnej

Posłanka Iwona Hartwich próbowała załatwić sprawę dodatku dopełniającego, który przepadł w efekcie śmierci osoby niepełnosprawnej. Osoba ta nabyła prawo do dodatku w styczniu 2025 r. Ponieważ dodatek wypłacano (z wyrównaniem od stycznia) dopiero w maju 2025 r. pieniądze przepadły (np. za styczeń i luty, kiedy osoba niepełnosprawna zmarła w marcu).

Apelują: dziadkowie i babcie nie róbcie tego swoim wnukom. Jak uchronić przed niechcianym spadkiem?

Wydawało się, że dziedziczenie przynosi przede wszystkim zysk - no nie zawsze. Dla pewnego młodego mężczyzny okazało się jednak, że spuścizna może mieć zupełnie inny wymiar. Gdy jego dziadek zmarł, nastoletni wówczas wnuk zdawał się jedynym spadkobiercą – i jednocześnie dłużnikiem. Taka właśnie sprawa (zresztą już nie pierwsza tego typu) rozegrała się w polskim sądzie i de facto zmusiła Rzecznika Praw Obywatelskich do interwencji. W komunikacie RPO czytamy: "Jako dziecko odziedziczył dług dziadka - po latach sąd nakazał mu spłatę. Zasadna skarga nadzwyczajna RPO". Poniżej szczegóły tego interesującego przypadku.

Fiskus wszczyna coraz mniej kontroli podatkowych. Mimo to zyskuje na skuteczności [DANE MF]

W pierwszej połowie 2025 roku liczba wszczętych kontroli podatkowych spadła o ponad 16% w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Spośród tego typu działań, zakończonych od stycznia do czerwca tego roku, w przeszło 99% stwierdzono nieprawidłowości. Ostatnio uszczuplenia wyniosły prawie 769 mln zł, a wpłaty pokontrolne – niespełna 208 mln zł. Część ekspertów przekonuje, że dla organów podatkowych wygodniejsze są czynności sprawdzające. Nie brakuje też opinii, że po stronie podatników zmniejsza się zjawisko nieprawidłowości.

Jawność transakcji kryptowalutowych. Jakie dane trafią do fiskusa? Czy mniejsza anonimowość to mniejsza innowacyjność?

Świat kryptowalut zawsze balansował pomiędzy wolnością a kontrolą. Dopóki branża nie stała się dochodowa, waluty wirtualne można było uznać za ciekawostkę. To właśnie wtedy jeszcze kilka lat temu były anonimowe. Z jednej strony technologia blockchain została stworzona po to, aby dawać niezależność i przejrzystość bez konieczności angażowania instytucji centralnych. Z drugiej, coraz częściej pojawiają się przepisy, które wymagają raportowania transakcji do organów podatkowych. W Polsce już wiadomo, że kolejne zmiany w tym obszarze są nieuniknione. Warto w tym zakresie odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czy większa jawność oznacza krok naprzód w profesjonalizacji rynku? Czy może jednak ograniczenie anonimowości jest raczej zagrożeniem dla innowacyjności? Dowiedz się więcej na ten temat właśnie w tym artykule.

REKLAMA

Rząd informuje Polaków co mają robić, jak wybuchnie wojna – „Poradnik bezpieczeństwa” trafi do każdego domu w Polsce [udostępniamy wersję PDF]. „Ten poradnik ma czynić nas bezpieczniejszymi”

W dniu 28 sierpnia 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) został opublikowany „Poradnik bezpieczeństwa” dla wszystkich Polaków, który został opracowany wspólnie przez MON, MSWiA oraz RCB. Ma on pełnić funkcję praktycznego poradnika, umożliwiającego każdemu obywatelowi skuteczne przygotowanie i działania w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, klęski żywiołowe czy awarie infrastruktury. Już wkrótce, ma on trafić do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce.

MOPS: utrata zasiłku przez rentę wdowią [Przykład]

W przypadku gdy uzyskanie dochodu z tytułu części emerytury spowoduje przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego i utratę prawa do świadczeń, to w omawianym w artykule przykładzie zasiłki rodzinne z dodatkami nie będą przysługiwać już od 1 września 2025 r. (źródło: MRPiPS).

REKLAMA