Nadchodzi koniec form neutralnych płciowo w ogłoszeniach o pracę? Projekt ustawy już po pierwszym czytaniu

• Nadchodzi koniec form neutralnych płciowo w ogłoszeniach o pracę?
• Projekt ustawy już po pierwszym czytaniu

Nadchodzi koniec form neutralnych płciowo w ogłoszeniach o pracę?

Istota wymogu neutralności płciowej w rekrutacji sprowadza się – w uproszczeniu – do tego, że w ogłoszeniach pracodawcy mają podawać taką nazwę stanowiska, która nie będzie sugerowała oczekiwanej płci kandydata do pracy. Innymi słowy, ogłaszając nabór, pracodawca nie może ograniczać kręgu jego uczestników ze względu na płeć. Przy czym, jak wskazywali autorzy omawianej regulacji, nie chodzi o to, aby od każdej nazwy zawodu czy stanowiska pracy na siłę tworzyć dodatkową formę męską lub żeńską, a jedynie wyraźnie zaznaczyć, że pracodawca dopuszcza zarówno zatrudnienie kobiet, jak i mężczyzn. Zasada ta była stosowana przez wielu pracodawców również przed wprowadzeniem omawianego wymogu ustawowego i wydawała się wielu pracodawcom oczywista. Jednak jak to często bywa w praktyce, przymus stosowania określonego rozwiązania, automatycznie zrodził sprzeciw.

Projekt ustawy już po pierwszym czytaniu

Przypomnijmy, że art. 18^3ca dodany do ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy i obowiązujący od 24 grudnia 2025 r. jest pierwszym krokiem polskiego ustawodawcy zmierzającym do wdrożenia do ustawodawstwa krajowego postanowień dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 z 10 maja 2023 r. w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania (dalej: dyrektywa). Implementacja wynikających z niej zasad ma odbyć się w Polsce dwuetapowo. Pierwszy etap objął swoim zakresem środki w zakresie przejrzystości i równości wynagrodzeń przed zatrudnieniem, w tym właśnie obowiązek zapewnienia w ogłoszeniach o pracę neutralności płciowej. W omawianym przepisie przewidziano, że pracodawca zapewnia, aby ogłoszenia o naborze na stanowisko oraz nazwy stanowisk były neutralne pod względem płci, a proces rekrutacyjny przebiegał w sposób niedyskryminujący. Regulacja ta realizować motyw 33 dyrektywy, w którym wskazano, że Aby przerwać proces utrwalania się luki płacowej ze względu na płeć mającej wpływ na poszczególnych pracowników przez dłuższy czas, pracodawcy powinni zapewnić, aby ogłoszenia o wakatach i nazwy stanowisk pracy były neutralne pod względem płci oraz aby proces rekrutacji przebiegał w sposób niedyskryminacyjny, tak aby nie podważać prawa do równego wynagrodzenia (…).

Na tym tle rodzi się słuszne pytanie, czy fakt, że pracodawca posłuży się w ogłoszeniu formą neutralną płciową faktycznie sprawi, że cały proces rekrutacyjny będzie pod tym kątem neutralny? Można mieć co do tego uzasadnione wątpliwości. Być może jednak analizowanie tego zagadnienia jest bezcelowe, skoro obecnie Sejm rozważa przywrócenie obowiązującego w tym zakresie stanu prawnego do stanu sprzed 24 grudnia 2025 r.? Trafił bowiem do niego poselski projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy (nr 2623), który zakłada usunięcie z art. 18^3ca § 3 dotyczącego omawianych zasad. W piątek 19 czerwca 2026 r. odbyło się jego pierwsze czytanie. Głosowanie zaplanowano na kolejne posiedzenie Sejmu.