Samolot się opóźnił? Masz prawo do odszkodowania (od 250 do 600 eur), bezpłatnego wyżywienia, zakwaterowania w hotelu i nie tylko. Po swoje prawa sięga tylko mniej niż połowa uprawnionych

• Samolot przybył do miejsca docelowego z co najmniej 3-godzinnym opóźnieniem? Nie zapomnij o odszkodowaniu
• Odszkodowanie za opóźniony lot samolotem – o jaką kwotę można się ubiegać?
• Odszkodowanie za opóźniony lot samolotem – w jaki sposób należy się o nie ubiegać?
• Jakie jeszcze prawa przysługują pasażerom lotniczym w przypadku opóźnienia lotu samolotem?

Samolot przybył do miejsca docelowego z co najmniej 3-godzinnym opóźnieniem? Nie zapomnij o odszkodowaniu

Prawo do odszkodowania w przypadku opóźnionego lotu samolotem wynika z wyroku TSUE w sprawie Sturgeon przeciwko Condor Flugdienst GmbH z 19.11.2009 (sygn. akt C-402/07), którego terytorialny zakres zastosowania obejmuje:

• loty odbywające się po terytorium UE oraz rozpoczynające się na terytorium UE i kończące poza obszarem UE, bez względu na to czy linia lotnicza to przewoźnik europejski, czy spoza UE oraz

• loty rozpoczynające się w państwie trzecim i kończące na terytorium UE, pod warunkiem, że linia lotnicza to przewoźnik europejski.

Na jego podstawie, każdemu pasażerowi samolotu, który przybył do miejsca docelowego z co najmniej 3-godzinnym opóźnieniem, przysługuje prawo do odszkodowania od przewoźnika obsługującego opóźniony lot. Należy przy tym podkreślić, że istotna jest – w tym przypadku – godzina przybycia samolotu do miejsca docelowego, a nie godzina jego wylotu. Jeżeli bowiem wylot samolotu byłby opóźniony np. o 3 godziny, ale samolot przybyłby do miejsca docelowego z 2,5 godzinnym opóźnieniem (ponieważ 0,5 godziny zostałoby „nadrobione” przez pilota w czasie lotu) – odszkodowanie nie będzie przysługiwało. 

Jedynymi przypadkami, w których przewoźnik nie będzie zobowiązany do wypłaty pasażerowi odszkodowania za opóźniony lot (nawet pomimo spełnienia powyższej przesłanki) – są sytuacje, w których opóźnienie nastąpiło na skutek nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności takie, mogą przede wszystkim zaistnieć w przypadku:

• złych warunków meteorologicznych,

• klęski żywiołowej,

• destabilizacji politycznej,

• zagrożenia bezpieczeństwa,

• uderzenia ptaków (zderzenia samolotu z ptakiem),

• ukrytych wad produkcyjnych samolotu lub

• strajków strony trzeciej, np. personelu lotniska.

Odszkodowanie za opóźniony lot samolotem – o jaką kwotę można się ubiegać?

W przypadku opóźnienia przylotu samolotu do miejsca docelowego o co najmniej 3 godziny (jeżeli nie było to spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć) – pasażerowi przysługuje od przewoźnika obsługującego opóźniony lot, odszkodowanie w następującej wysokości:

• 250 euro – w przypadku lotu do 1500 km,

• 400 euro – w przypadku lotu w UE dłuższego niż 1500 km i każdego innego lotu o długości 1500-3500 km i odpowiednio

• 600 euro – w przypadku każdego innego lotu.

Odszkodowanie za opóźniony lot samolotem – w jaki sposób należy się o nie ubiegać?

Na wstępie, należy zaznaczyć, że nie należy zanadto zwlekać z ubieganiem się o odszkodowanie za opóźniony lot samolotem, ponieważ z upływem roku od dnia przylotu do miejsca docelowego – roszczenie się przedawnia. 

Celem uzyskania odszkodowania za opóźniony lot, należy:

1. złożyć reklamację przewoźnikowi obsługującemu opóźniony lot (wysokość należnego odszkodowania można wyliczyć za pomocą kalkulatora dostępnego pod adresem: https://konsument.gov.pl/kalkulator-praw-pasazerow-linii-lotniczych/),

2. jeżeli natomiast linia lotnicza odmówi wypłaty lub nie odpowie na reklamację w terminie 30 dni od dnia jej złożenia, przysługuje prawo do:

   • złożenia wniosku o wszczęcie postępowania ADR (tj. pozasądowego postępowania polubownego) do Rzecznika Praw Pasażerów przy Urzędzie Lotnictwa Cywilnego (https://pasazerlotniczy.ulc.gov.pl/zloz-wniosek) – jeżeli lot miał się odbyć z Polski lub z kraju trzeciego (spoza UE) na lotnisko obsługiwane przez wspólnotowych przewoźników lotniczych (i pod warunkiem, że linia lotnicza to przewoźnik europejski),

   • złożenia skargi do Europejskiego Centrum Konsumenckiego w Polsce – jeżeli linia lotnicza jest zarejestrowana w innym kraju UE lub alternatywnie

   • można od razu dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej.

Jakie jeszcze prawa przysługują pasażerom lotniczym w przypadku opóźnienia lotu samolotem?

W przypadku opóźnienia lotu samolotem – poza prawem do odszkodowania (które przysługuje na podstawie ww. wyroku TSUE), na podstawie rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11.02.2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów – pasażerowi lotniczemu przysługuje jeszcze szereg innych praw. W tym przypadku, jest jednak istotna nie tylko długość opóźnienia, ale również długość trasy opóźnionego lotu. I tak – za „opóźniony lot”, uznawany jest:

• lot do 1500 km, opóźniony o min. 2 godz.,

• lot w UE dłuższy niż 1500 km i każdy inny lot o długości 1500-3500 km, opóźniony o min. 3 godz. oraz

• każdy inny lot, opóźniony o min. 4 godz.

Po upływie wskazanego powyżej czasu (odpowiedniego ze względu na długość lotu) – pasażerom opóźnionego lotu (objętego zakresem terytorialnym rozporządzenia, który jest taki sam jak zakres ww. wyroku TSUE, na podstawie którego można ubiegać się odszkodowanie za opóźniony lot) przysługuje prawo do:

• bezpłatnego wyżywienia, tj. posiłków i napojów w ilości adekwatnej do czasu oczekiwania lub vouchera na ich zakup. Jeżeli żadne z powyższych nie zostanie zagwarantowane przez przewoźnika, a pasażer samodzielnie poniesie ww. koszty – będzie on mógł domagać się od linii lotniczej zwrotu poniesionych z tego tytułu kosztów, na podstawie przedstawionych paragonów lub faktur;

• zakwaterowania w hotelu oraz transportu pomiędzy lotniskiem a hotelem – gdy występuje konieczność oczekiwania przez jedną lub więcej nocy. Jeżeli nie zostaną one zapewnione na czas przez linię lotniczą – analogicznie jak w przypadku wyżywienia – pasażer może domagać się zwrotu poniesionych z tego tytułu kosztów, na podstawie przedstawionych paragonów lub faktur;

• zapewnienia przez przewoźnika możliwości odbycia dwóch rozmów telefonicznych lub wysłania dwóch wiadomości e-mail oraz

• prawo do zwrotu (nie później niż w terminie 7 dni) kosztów biletów lotniczych lub zaoferowania innego połączenia z punktem docelowym – jeżeli opóźnienie wynosi co najmniej 5 godzin.

Sprawdź >>> Dziennik Gazeta Prawna - subskrypcja cyfrowa

Podstawa prawna:

• Wyrok TSUE w sprawie Sturgeon przeciwko Condor Flugdienst GmbH z 19.11.2009, sygn. akt C-402/07 (https://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?num=C-402/07&language=pl)

• Ustawa z dnia 3.07.2002 r. – Prawo lotnicze (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2110)

• Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11.02.2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz.Urz.UE.L 2004 Nr 46, str. 1)