Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Monitoring zgodny z RODO

Wojciech Klicki
Wojciech Klicki
Fundacja Panoptykon
Kamera, monitoring wizyjny/ Fot. Fotolia
Kamera, monitoring wizyjny/ Fot. Fotolia
Fotolia
RODO i przepisom, które zostały wprowadzone w związku z rozpoczęciem jego obowiązywania, zawdzięczamy jednoznaczne odpowiedzi na kilka ważnych pytań o granice dopuszczalności monitoringu i prawa osób nagrywanych. Instytucje publiczne mogą instalować kamery tylko w ograniczonej liczbie przypadków, wprost wskazanych w ustawie. Podmioty prywatne - wyłącznie w sytuacjach, w których inne (mniej inwazyjne) środki działania nie pomogą osiągnąć założonego celu.

RODO pod kamerą, czyli monitoring z zasadami

RODO dotyka niemal każdego obszaru otaczającej rzeczywistości – także kamer nagrywających Cię w wielu miejscach, które odwiedzasz każdego dnia. Monitoring, który – poza kilkoma wyjątkami – działał do tej pory poza prawem, w końcu doczekał się swoich zasad. Kamery w pewnych miejscach stały się nielegalne, a osoba nagrana zyskała swoje prawa. Są już pierwsze przypadki usuwania kamer niezgodnych z RODO. Jak nowe przepisy o ochronie danych osobowych ograniczyły monitoringową wolną amerykankę?

Polecamy: Serwis Inforlex RODO 3 m-ce + książka RODO dla kadrowych i HR

Kto i kiedy może instalować monitoring?

Podmioty publiczne, żeby zbierać nasze dane osobowe, muszą mieć wyraźną podstawę prawną umożliwiającą prowadzenie monitoringu i wskazującą, w jakim celu jest to możliwe. Dlatego w nowej ustawie o ochronie danych osobowych, uchwalonej w związku z rozpoczęciem bezpośredniego obowiązywania RODO, wprowadzono przepisy umożliwiające prowadzenie monitoringu przez:

  • samorząd gminny i samorząd powiatowy (w celu zachowania porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej);
  • samorząd wojewódzki oraz podmioty zarządzające mieniem państwowym (w celu zapewnienia bezpieczeństwa mienia);
  • szkoły (w celu zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników, a także ochrony mienia).

Skoro gmina może stosować monitoring w celu zapewnienia porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli i ochrony przeciwpożarowej, to nagrania nie mogą legalnie zostać użyte np. do promocji miasta. Podobnie w szkole – możliwość stosowania kamer w celu zapewnienia bezpieczeństwa uczniów i pracowników lub do ochrony mienia wyklucza wykorzystywanie nagrań do oceny pracy nauczycieli czy woźnych.

Polecamy serwis: Sprawy urzędowe

Inaczej sprawa ma się z podmiotami prywatnymi. Firmy i osoby prywatne mogą prowadzić monitoring na podstawie tzw. uzasadnionego interesu. Ale żeby taki monitoring był zgodny z prawem, podmiot, który z niego korzysta, musi realizować obowiązki i ograniczenia wynikające z RODO.

Myśląc o kamerach instalowanych przez osoby prywatne, nie można też tracić z pola widzenia tego, że RODO nie ma zastosowania do przetwarzania danych wyłącznie w celach osobistych lub domowych. Wyjątek ten jest jednak dość restrykcyjnie interpretowany, bo np. Trybunał Sprawiedliwości UE stwierdził, że ogrodowa kamera obejmująca też fragment chodnika wykracza poza cel osobisty i jej właściciel musi przestrzegać przepisów o ochronie danych.

Osobnym tematem jest monitoring stosowany przez pracodawcę. Instalację kamer (i szerzej: nadzór nad pracownikami) uregulowały wprowadzone w maju zmiany w kodeksie pracy. Omówimy go odrębnie, ale ważne jest to, że ta sama kamera – np. w urzędzie gminy – może „podpadać” zarówno pod omówione tutaj regulacje dotyczące nagrywania petentów, jak i pod przepisy regulujące kontrolę pracowników (w tym wypadku – urzędników) przez pracodawcę.

Jakie praktyki są zakazane?

Najważniejsze zmiany, które przyniosło RODO w obszarze monitoringu, to wskazanie jednoznacznych granic, za którymi monitoring jest niewątpliwie nielegalny.

  • przestrzeń pod szczególną ochroną

W przepisach regulujących monitoring prowadzony przez instytucje publiczne pojawił się kategoryczny zakaz instalacji kamer w pomieszczeniach sanitarnych, szatniach, stołówkach, palarniach i obiektach socjalnych. Dlatego kamery wiszące np. w przebieralniach miejskich basenów są od maja 2018 r. nielegalne i powinny zostać niezwłocznie usunięte.

Podmioty prywatne (z wyjątkiem pracodawców) nie są objęte tym wyraźnym zakazem, niemniej Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zwraca uwagę, że „interesy administratora nie mogą w każdej sytuacji w sposób nadmierny ograniczać prawa do prywatności i ochrony danych oraz uzasadnionego oczekiwania osób obserwowanych co do zapewnienia intymności. Dlatego administrator powinien powstrzymywać się od prowadzenia monitoringu w obszarach wrażliwych, takich jak przebieralnie, toalety itp.”. RODO wskazuje bowiem, że przetwarzanie danych osobowych w oparciu o tzw. uzasadniony interes prawny nie powinno nadmiernie ingerować w prawa osób, których dane dotyczą.

  • nagrywanie dźwięku

Przepisy umożliwiają podmiotom publicznym nagrywanie obrazu, nie wspominają o dźwięku. Oznacza to, że instytucje publiczne nie mogą stosować kamer wyposażonych w mikrofony. A to się zdarzało – np. w łódzkich autobusach lub niektórych placówkach Narodowego Funduszu Zdrowia.

Wykorzystywanie mikrofonów przez podmioty prywatne także może okazać się nielegalne. Jak zwraca uwagę Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, uprawnienie do nagrywania dźwięku posiadają jedynie służby porządkowe i specjalne. Dlatego „stosowanie rejestracji dźwięku może zostać uznane za nadmiarową formę przetwarzania danych i wiązać się z odpowiedzialnością administracyjną i cywilną, a nawet karną”.

Jakie masz prawa jako osoba nagrywana?

Co RODO zmieniło w prawach osób nagrywanych? Przede wszystkim masz prawo do informacji, że konkretna przestrzeń jest objęta monitoringiem. Obowiązek ten wynikał już z poprzednich przepisów, ale – jak pokazuje praktyka – często nie był realizowany. W efekcie wejścia w życie RODO niektórzy administratorzy zaczęli w różny sposób informować o kamerach.

Niektóre informacje nie sprawiają wrażenia trwałych i czytelnych.

Oczywiście skuteczne poinformowanie osób nagrywanych jest szalenie trudne, czego szczytowym (sic!) dowodem jest kamera na warszawskim Pałacu Kultury, która z wysokości kilkudziesięciu metrów monitoruje obszar placu Defilad. Gdzie w tym przypadku powinny być zainstalowane tablice informacyjne? Absurdem byłoby zastawienie nimi całego placu. Niewłaściwa jest jednak także druga skrajność: w podobnych przypadkach skuteczną realizacją obowiązku informacyjnego nie będzie zainstalowanie tablicy na miejskich rogatkach, jak miało to miejsce przez wiele lat w wielu polskich miejscowościach, np. w Karpaczu.

Na tablicy powinny się znaleźć informacje o istnieniu monitoringu w określonym miejscu, celu jego stosowania, o tym, kto jest za niego odpowiedzialny (i jego dane kontaktowe). Prezes UODO dopuszcza warstwowe przekazywanie informacji – bardziej szczegółowe dane (np. o tym, komu przekazywane są nagrania lub jak skontaktować się z inspektorem ochrony danych) mogą się znajdować np. na wskazanej na tablicy informacyjnej stronie internetowej.

Po co kontaktować się z podmiotem prowadzącym monitoring? Poza prawem do informacji jako osoba nagrywana masz szereg innych uprawnień, spośród których najważniejszy jest dostęp do nagrań z Twoim udziałem. Oczywiście administrator musi się zmierzyć z dwoma wielkimi wyzwaniami: weryfikacją Twojej tożsamości (samo załączenia zdjęcia do wniosku może okazać się niewystarczające) oraz z koniecznością ochrony wizerunku innych osób występujących na nagraniu (np. poprzez ich anonimizację). Niezależnie jednak od tego w aktualnej sytuacji prawnej przysługuje Ci dostęp do nagrań z Twoim udziałem.

Jeszcze nie wiemy, jak zadziała to w praktyce, ale przykładowo Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji na swojej stronie internetowej informuje, że każdemu nagranemu w budynku resortu przysługuje prawo dostępu do nagrań z własnym udziałem. Podobną informację w regulaminie monitoringu wizyjnego zawarł Urząd Miasta Tychy.

Czy RODO skończyło monitoringową wolną amerykankę?

RODO i przepisom, które zostały wprowadzone w związku z rozpoczęciem jego obowiązywania, zawdzięczamy jednoznaczne odpowiedzi na kilka ważnych pytań o granice dopuszczalności monitoringu i prawa osób nagrywanych.

Same przepisy nie rozwiążą jednak problemu wszechobecności kamer oraz powszechnego (błędnego!) przekonania, że kamery działają jak magiczna różdżka i wystarczy je zainstalować, by rozwiązać problemy związane z bezpieczeństwem.

Kamery mogą być instalowane wyłącznie w sytuacjach, w których inne – mniej inwazyjne – środki działania nie pomogą osiągnąć założonego celu. Ostatecznie, czy tak będzie i czy dojdzie do ograniczenia monitoringowej wolnej amerykanki, zależy od aktywności Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Wiele do zrobienia mają też tutaj osoby nagrywane: to także w Twoich rękach leży zadbanie o to, by nie dochodziło do naruszenia Twojej prywatności i intymności. Czasem okazuje się, że do likwidacji nielegalnego monitoringu wystarczy jedno proste pismo – było tak w sprawie pani Amelii, która doprowadziła do usunięcia kamer w przebieralni opolskiego basenu.Ty też możesz wziąć sprawy w swoje ręce.

RODO pod kamerą, czyli monitoring z zasadami

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Mieszkanie bez wkładu własnego – dla kogo i czy warto?
    Mieszkanie bez wkładu własnego jest programem umożliwiającym wzięcie kredytu hipotecznego, jak sama nazwa wskazuje, bez konieczności posiadania wkładu własnego. Jakie są jego zasady? Kto może z niego skorzystać i czy w ogóle warto? A także, na co zwrócić uwagę, jeśli rozważamy kredyt z gwarancją wkładu własnego?
    Ukrywanie pedofilii karalne, nawet jeśli nabyto wiedzę o przestępstwie przed lipcem 2017 r. – wyrok SN
    Ukrywanie pedofilii i niezgłoszenie jej do organów ścigania podlega karze. Również wtedy, gdy osoba dowiedziała się o takim czynie pedofilskim przed lipcem 2017 r., czyli terminem zaktualizowania obowiązku denuncjacji - wynika z piątkowej uchwały Sądu Najwyższego.
    Sołtys
    Sołtys jest jednym z organów w sołectwie. Kto wybiera sołtysa? Jakie przepisy regulują kwestie tworzenia sołectw?
    Większe kary za zaśmiecanie. 5 tys. zł. mandatu za zaśmiecanie pól, łąk i lasów
    W lipcu Sejm będzie głosował nad zmianami w przepisach kodeksu karnego i kodeksu wykroczeń za umyślne przestępstwa przeciwko środowisku; zero tolerancji dla tych, którzy niszczą środowisko - powiedział wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba w Studiu PAP w piątek.
    Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy
    Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Regulacja wprowadza pierwszy pakiet rozwiązań systemowych, które mają pomóc uchodźcom z Ukrainy zaadaptować się w Polsce.
    Skargi nadzwyczajne RPO dotyczące kredytów frankowych oddalone
    Sąd Najwyższy oddalił skargi nadzwyczajne Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące kredytów frankowych. Sądy uwzględniły konsumencki status strony powodowej i weryfikowały umowy kredytu pod kątem obecności w nich klauzul abuzywnych.
    Zakaz przebywania w strefie przy granicy z Białorusią przestaje obowiązywać
    Po 10 miesiącach przestaje obowiązywać zakaz przebywania w 183 miejscowościach w woj. lubelskim i w woj. podlaskim przylegających do granicy z Białorusią. Wstęp jest zabroniony tylko w pasie o szerokości 200 metrów wzdłuż podlaskiego odcinka granicy.
    Deweloperski Fundusz Gwarancyjny a pozycja konsumentów
    Pozycja prawna i ekonomiczna konsumentów w sporach z deweloperami została wzmocniona, dzięki uruchomieniu Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego - oceniają: prezes Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego Małgorzata Ślepowrońska oraz szef Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta Tomasz Chróstny.
    Inwentaryzacja
    Inwentaryzacja to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości. Ustawa o rachunkowości określa zasady, metody i terminy inwentaryzacji ale nie wskazuje jej legalnej definicji. W świetle przepisów ustawy o rachunkowości, w ślad za piśmiennictwem z zakresu rachunkowości można przyjąć, że inwentaryzacja to zespół działań podejmowanych w celu ustalenia rzeczywistego stanu aktywów i pasywów danej jednostki (tj. podmiotu stosującego przepisy ustawy o rachunkowości) na określony dzień (co do zasady na ostatni dzień roku obrotowego).
    Rok obrotowy
    Rok obrotowy, to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości.
    Błędy medyczne - odpowiedzialność karna pozostaje
    Resort zdrowia ustąpił Ministerstwu Sprawiedliwości w sprawie błędów medycznych – dowiedział się DGP. Będzie możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary zamiast zniesienia odpowiedzialności.
    Podlaskie: Od 1 lipca zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od granicy z Białorusią
    Od 1 lipca do 15 września będzie obowiązywać w Podlaskiem zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od linii granicy polsko-białoruskiej. SG apeluje o odpowiedzialne zachowanie i stosowanie się do poleceń służb. Za złamanie zakazu grozi mandat.
    Nie będzie podwyżki 500+
    Podwyżka świadczenia 500+ była tematem rozważeń w ostatnich tygodniach. Przedstawiciele Rządu nie zajmowali jednak ostatecznego stanowiska w tej kwestii. Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zabrała w końcu głos i zaprzeczyła, aby miłałoby ono zwiększone w tym, bądź przyszłym roku.
    Jak nie wydać fortuny podczas urlopu?
    Jak podejść do planowania wczasów, aby nie okazały się one „zabójcze” dla naszego budżetu? Oto wakacyjny poradnik Związku Firm Pośrednictwa Finansowego (ZFPF).
    Ziobro: przedstawimy projekt cofający likwidację polskiego górnictwa
    Przedstawimy projekt dotyczący bezpieczeństwa energetycznego Polski, który będzie miał na celu odwrócenie decyzji związanych z likwidacją polskiego górnictwa - poinformował w środę lider Solidarnej Polski, minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro.
    Zawarto porozumienie z kontrolerami ruchu lotniczego
    Przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury i PAŻP poinformowali o porozumieniu między agencją a kontrolerami ruchu lotniczego. "Nie grozi nam paraliż polskiego nieba. Wszystkie operacje lotnicze będą miały zapewnioną obstawę ze strony kontrolerów ruchu lotniczego" - zapewnił szef gabinetu politycznego ministra infrastruktury Tomasz Tomala.
    Kto otrzyma czternastą emeryturę i rentę w 2022 r.?
    Prezydent 27 czerwca podpisał ustawę z dnia 26 maja 2022 r. o kolejnym w 2022 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Kto otrzyma czternastkę i w jakiej wysokości?
    Wakacje kredytowe 2022 coraz bliżej przyjęcia – w środę zajmie się nimi Senat
    Wakacje kredytowe, będące przedmiotem zainteresowania wielu Polaków, trafią w środę pod obrady Senatu. Jaki będzie kolejny etap zmierzający do ich przyjęcia?
    Dobry start 2022/2023 w pytaniach i odpowiedziach
    Kto może złożyć wniosek o świadczenie dobry start? Kiedy otrzymam wsparcie? Czy od świadczenia dobry start jest odprowadzany podatek? Prezentujemy pytania i odpowiedzi przygotowane przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Klauzule waloryzacyjne do umów - rząd pracuje nad warunkami renegocjacji zamówień publicznych
    Klauzule waloryzacyjne do umów mają umożliwić przedsiębiorcom waloryzację zamówień publicznych. Chodzi m.in. o wzrost cen materiałów i surowców.
    Ugoda kredytobiorcy (frankowicza) z bankiem - opłacalność
    Liczni kredytobiorcy, którzy mają tzw. kredyt frankowy, kredyt odnoszony do euro czy dolara amerykańskiego - obawiają się postępowania sądowego przeciwko bankowi. W związku z tym liczą na propozycje ugodowe ze strony banków. Czy słuszne są te obawy i czy warto zawierać ugodę z bankiem w sprawie kredytu frankowego?
    Oskarżenia o molestowanie seksualne nieletniego a sprawa o rozwód
    Oskarżenia o molestowanie seksualne małoletnich dzieci są oskarżeniami o ogromnym ciężarze gatunkowym, które mają bezpośredni wpływ na toczące się postępowanie rozwodowe i podejmowane w nim decyzje procesowe.
    Kiedy składać wniosek o "Dobry Start” w 2022 r.?
    Wnioski o "Dobry Start" na nowy okres świadczeniowy będzie można składać od piątku 1 lipca 2022 r. Świadczenie przyznaje ZUS.
    Alimenty. Rząd szykuje nowelizację KRO. Co się dokładnie zmieni?
    Coraz częściej pojawiają się informacje, że w polskim systemie prawnym dojdzie do zmian dotyczących uproszczania alimentów, w tym wprowadzenia instytucji tzw. alimentów natychmiastowych.
    Wniosek o "Dobry start" od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 r. rodzic będzie mógł złożyć wniosek o "Dobry start". Z danych Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wynika, iż każdego roku z programu korzysta ok. 4,4 mln dzieci.