Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Programy lojalnościowe – czy nadal wszystkie chwyty są dozwolone?

Agata Kowalska
Agata Kowalska
Radca Prawny
Prawo Fot. fotolia
Prawo Fot. fotolia
W ostatnich miesiącach ostatecznie rozstrzygnięty został spór, czy regulaminy programów lojalnościowych stanowią wzorce umowne, które podlegają kontroli w zakresie poszanowania praw konsumentów. Na początku roku Sąd Najwyższy wydał bowiem precedensowe orzeczenie, w którym jasno wskazał, że regulaminy programów lojalnościowych stanowią wzorce umowne.

Wydany wyrok oznacza w praktyce, że obecnie wszelkie postanowienia regulaminów podlegają zarówno konkretnej jak i abstrakcyjnej kontroli sadowej, pod kątem zgodności z prawami konsumentów. Jakie ten wyrok ma skutki w praktyce?

Obecnie regulaminy, jako wzorce umowne, stosowane są przede wszystkim przez przedsiębiorców świadczących usługi lub sprzedających towary za pośrednictwem Internetu (co wynika wprost z regulacji ustawowych), w przypadku świadczenia usług lub sprzedaży towarów w sytuacji gdy klient jedynie przystępuje do umowy (umowy rachunku bankowego, umowy ubezpieczeniowe, umowy z zakresu użyteczności publicznej) oraz dla celów programów lojalnościowych, zarówno w handlu elektronicznym jak i konwencjonalnym. Wykorzystanie regulaminów wynika w tym wypadku z konieczności jednostronnego uregulowania praw i obowiązków obu stron umowy.

Zobacz: Grzywna dla gapowicza bez dokumentów

Sama umowa zostaje zawarta bowiem po zaakceptowaniu przez klienta warunków danego sklepu internetowego, danego banku czy ubezpieczyciela lub programu lojalnościowego, bez żadnej aktywności po stronie sprzedawcy. Sytuacja taka została wymuszona przez zasady obrotu, gdyż usługi objęte regulaminem skierowane są do nieograniczonego kręgu adresatów, a sprzedawca nie ma żadnej kontroli nad tym, kto zdecyduje się skorzystać z jego oferty.

Konieczność kontroli poszczególnych postanowień regulaminów ze względu na to, czy nie naruszają one interesów konsumentów, może zatem rodzić poważne konsekwencje dla przedsiębiorców.

Zasadniczo kontrolę nad postanowieniami regulaminów można podzielić na kontrolę abstrakcyjną i indywidualną. W przypadku kontroli indywidualnej polega ona na kwestionowaniu przed sądem obowiązywania konkretnego zapisu regulaminu, co dokonywane jest w ramach innej sprawy (np. w ramach postępowania o wykonanie umowy lub o zapłatę). Tego rodzaju postępowania dotyczą jednak indywidualnych stosunków prawnych i mają skutek jedynie pomiędzy stronami danego sporu. Biorąc pod uwagę jak rzadkie są indywidualne spory ze stosunku związanego z programem lojalnościowym, kwestia ta ma małe znaczenie dla przedsiębiorców.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku abstrakcyjnej kontroli wzorców. Realizowana jest ona przez złożenie pozwu do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o uznanie postanowień regulaminu za niedozwolone (naruszające interesy konsumentów). W przypadku kontroli abstrakcyjnej duże znaczenie ma fakt, że kontrola ta może być realizowana przez wszystkie podmioty, które potencjalnie mogłyby być objęte postanowieniami danego regulaminu. W praktyce oznacza to prawie każdego konsumenta. W przypadku uznania postanowienia za niedozwolone zostaje ono wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych, a przedsiębiorca je stosujący zostaje obciążony kosztami procesu. W związku z tak szeroko ujętą legitymacją procesową doszło do wyspecjalizowania się pewnych podmiotów, które niejako „profesjonalnie” zajmują się przeczesywaniem ogólnie dostępnych regulaminów w poszukiwaniu klauzul niedozwolonych i składaniem pozwów przeciwko przedsiębiorcom. Jednocześnie należy wskazać, że sam fakt zaprzestania stosowania danego wzorca po rozpoczęciu postępowania nie wpływa na możliwość wydania wyroku i nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności.

Oznacza to, że w chwili obecnej przedsiębiorcy zostali zmuszeni do szybkiego zrewidowania stosowanych przez siebie regulaminów i to zarówno sklepów internetowych jaki i programów lojalnościowych w celu wykreślenia postanowień, które mogłyby zostać lub zostały już uznane za niedozwolone. Działanie takie jest konieczne w celu uniknięcia odpowiedzialności za ich stosowanie.

Innym aspektem jest konieczność zrewidowania całego systemu programów lojalnościowych. Programy te cechowały się bowiem zwykle dużą dowolnością sprzedawcy w ich prowadzeniu. Do standardowych można zaliczyć postanowienia, w których sprzedawca zastrzegał sobie możliwość zmiany katalogu nagród, zakończenia programu w każdym czasie lub dokonania swobodnej zmiany regulaminu. Postanowienia tego typu zostały uznane we wspomnianym wyroku za abuzywne (co oznacza, że są one niedozwolone z uwagi na naruszenie interesów konsumentów). Okoliczność ta ma daleko idące konsekwencje w przypadku programów lojalnościowych. Programy te zwykle bowiem wprowadzane są na nieokreślony czas, a ich postanowienia ulegają zmianie w trakcie ich trwania, zgodnie ze zmieniającymi się warunkami gospodarczymi. Skoro dowolna zmiana regulaminu jest obecnie niedozwolona, to można twierdzić, że każdemu z klientów przysługuje prawo żądania wykonania przez sprzedawcę postanowień regulaminu, jaki obowiązywał, gdy przystąpił on do programu.

Zobacz: Obowiązek rejestracji prasy internetowej

Sytuacja taka może rodzić wiele komplikacji natury praktycznej. Klienci będą bowiem uprawnieni do żądania np. wycofanych z programu nagród. Dodatkowo, w przypadku, jeśli przedsiębiorca będzie chciał zrezygnować z programu, konieczne będzie takie uregulowanie zakończenia obowiązywania programu, aby nie naruszyć praw konsumentów, którzy uczestniczyli w programie, lecz nie zdecydowali się jeszcze np. na wymianę zebranych punktów na nagrody. Wskazana powyżej komplikacja dotyczy przede wszystkim programów, w których klient zbiera punkty lub inne dowody uprawniające go do skorzystania ze zniżki lub darmowego świadczenia. Biorąc pod uwagę, że zasady takie ma większość z obecnych na rynku programów lojalnościowych, kwestia ta może nastręczać dużo problemów przedsiębiorcom.

W wyniku wydanego orzeczenia możemy więc spodziewać się swoistej rewolucji w samej instytucji programów lojalnościowych. Zmiany powinny wyjść na dobre konsumentom, gdyż, co do zasady, poszerzą zakres ich uprawnień. Nie sposób jednak oprzeć się wrażeniu, że nałożenie na przedsiębiorców ścisłych regulacji w zakresie formułowania programów lojalnościowych może mieć też odwrotny skutek. Programy te co do zasady miały na celu przyznanie konsumentom dodatkowych przywilejów. W przypadku natomiast, jeśli ustawodawca będzie chciał ściśle regulować sposób ich zapisania, istnieje ryzyko zniechęcenia przedsiębiorców do tej formy promocji.

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Czas pracy 2022
Czas pracy 2022
Tylko teraz
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Kredyt bez wkładu własnego bez minimalnego limitu gwarancji
    Kredyt bez wkładu własnego limit gwarancji przewiduje obecnie limit gwarancji w wysokości od 10 do 20 proc. wartości nieruchomości. Rząd jednak chce wprowadzić zmiany. Jakie?
    MZ o zakazie odwiedzin pacjentów
    Jak przekazało ministerstwo zdrowia, utrzymywanie zakazu odwiedzin pacjentów nie znajduje podstawy w świetle obowiązującego prawa, a także jest sprzeczne z rekomendacjami Ministerstwa Zdrowia i Głównego Inspektoratu Sanitarnego w tym zakresie.
    Tusk: nie sądzę, by to, co zostało ustalone ws. projektu noweli o SN, przybliżyło nas do europejskich środków
    Nie sądzę, żeby to, co ustalił prezydent Andrzej Duda z ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobrą ws. projektu noweli ustawy o Sądzie Najwyższym, przybliżało nas w sposób istotny do europejskich środków - powiedział w piątek przewodniczący PO Donald Tusk
    Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców - jakie zasady?
    Jakie są zasady dotyczące nabycia nieruchomości w Polsce? Czy konieczne jest uzyskanie zezwolenia?
    Ile dokładnie kosztuje rozwód?
    W ostatnich latach rozwody w Polsce stały się coraz popularniejsze. Sądy uginają się od ilości spraw rozwodowych, co powoduje, że czas oczekiwania na termin rozprawy może się wydłużyć. Niezależnie od tego osoby zainteresowane ta tematyką w pierwszej kolejności poszukują informacji na temat tego z jakimi kosztami sądowymi będą musiały się mierzyć składając pozew rozwodowy i jakie są ceny usług prawnych: koszt adwokata czy radcy prawnego.
    Prezydent podpisał ustawę o Zespole Pomocy Humanitarno-Medycznej
    Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o Zespole Pomocy Humanitarno-Medycznej. ZPHM będzie prowadził działania obejmujące m.in. zapewnienie natychmiastowej i niezbędnej pomocy poza terytorium Polski osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego
    Co zrobić ze starym sprzętem elektrycznym i elektronicznym?
    Stary sprzęt elektryczny i elektroniczny nie może zostać wyrzucony do śmieci razem z innymi odpadami. Za ich wyrzucenie do nieodpowiedniego miejsca grożą wysokie kary. Nawet do 5 tys. zł. Co zatem z nim zrobić?
    Wypadek pożyczonym samochodem – o zasadach odpowiedzialności
    Może się zdarzyć, że podczas korzystania z cudzego samochodu dojdzie do wypadku. Zasady odpowiedzialności wydają się oczywiste, gdy jego sprawca, a zarazem kierujący pojazdem, jest właścicielem auta uczestniczącego w zdarzeniu. Co jednak w sytuacji, gdy za kierownicą zasiada osoba, której samochód ten jedynie udostępniono?
    Müller o żądaniach KE ws. SN: co do przywrócenia sędziów - "dajemy procedurę, w której to się może odbywać"
    Reforma systemu dyscyplinarnego jest, likwidacja Izby Dyscyplinarnej SN jest, a jeżeli chodzi o przywrócenie sędziów, to "dajemy procedurę, w której to się może odbywać" - mówił w czwartek rzecznik rządu Piotr Müller pytany o spełnienie przez Polskę warunków postawionych przez Komisji Europejskiej.
    Przeszłość, teraźniejszość i przyszłość RODO – konferencja online 25 maja 2022 r.
    W środę 25 maja 2022 r. o godz. 9:00 odbędzie się konferencja online poświęcona tematyce RODO z okazji 4 lat jego funkcjonowania. Gośćmi wydarzenia będą jedni z najlepszych ekspertów z dziedziny ochrony danych osobowych w Polsce. Zaproszeni eksperci przybliżą praktyczne aspekty stosowania RODO ujęte w trzech perspektywach czasu. Portal infor.pl objął patronat medialny nad tą konferencją.
    Horała: pierwszy wniosek do KE o płatność w ramach KPO w III kwartale
    Rząd planuje wysłać do Komisji Europejskiej pierwszy wniosek o płatność w ramach Krajowego Planu Odbudowy w III kwartale br. - poinformował w czwartek w Senacie wiceminister funduszy i polityki regionalnej Marcin Horała.
    Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
    Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia to ustawa regulująca polskie postępowanie w sprawach o wykroczenia.
    Mieszkanie bez wkładu - dla kogo nowe rozwiązanie?
    Czy aktualna sytuacja na rynku nieruchomości pozwala na realne skorzystanie z rozwiązań programu „Mieszkania bez wkładu”?
    Kodeks karny skarbowy
    Kodeks karny skarbowy (uchwalony 10 września 1999 r.; obowiązuje od 17 października 1999 r.), zwany skrótowo "kks", to pierwsza ustawa rangi kodeksowej w polskim systemie prawnym, która określa zasady odpowiedzialności karnej za przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe. Wcześniej (od 1 stycznia 1927 r. do uchwalenia obecnego kks) tę dziedzinę prawa karnego regulowały zwykłe ustawy karne skarbowe. Przestępstwa i wykroczenia skarbowe to (najogólniej rzecz ujmując) określone w kks zachowania (czyny i zaniechania) godzące w szczególności w podatki, opłaty i inne daniny publiczne - szerzej: w interes finansowy Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego a także Unii Europejskiej.
    RPP: Odwiedziny u pacjentów w szpitalu nie mogą być ograniczane
    Utrzymywanie przez szpitale restrykcyjnych ograniczeń w korzystaniu z praw pacjenta może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów – podkreśla Rzecznik Praw Pacjenta.
    Rehabilitacja 25 plus - ruszył nabór wniosków
    Rehabilitacja 25 plus to dofinansowanie przeznaczone dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, które w roku 2016 lub później zakończyły uczęszczanie do placówek pobytu dziennego. Jakie są warunki jego uzyskania, a także kto i od kiedy może składać wnioski?
    Kodeks rodzinny i opiekuńczy
    Kodeks rodzinny i opiekuńczy reguluje kwestie z zakresu prawa rodzinnego. Ustawa została uchwalona w 1964 r. i była wielokrotnie nowelizowana.
    Jak wyrobić paszport? Wszystko, co musisz wiedzieć
    Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej w 2004 oraz do strefy Schengen kilka lat później sprawiło, że paszporty stały się w jakimś sensie zbędne. Każdy może przekroczyć pieszo granice z Niemcami lub Czechami i nie zwrócić na to większej uwagi. Jednak na strefie Schengen świat się nie kończy. Wycieczka w dalsze rejony świata wiąże się z koniecznością posiadania paszportu. Od czego zacząć, aby wyrobić paszport?
    Przemoc domowa - MS zapowiada nowe przepisy
    Ministerstwo sprawiedliwości proponuje kolejne narzędzia, mające przeciwdziałać przemocy domowej. Na jakim etapie jest projekt?
    Wakacje kredytowe tylko dla osób zaspokajających własne potrzeby mieszkaniowe
    Wakacje kredytowe mają być dostępne dla osób posiadających kredyt hipoteczny w złotówkach, które sfinansowały nim zakup nieruchomości na cele mieszkaniowe. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy mającej je wprowadzić do polskiego systemu prawa. Jakie założenia przyjął projektodawca?
    Kredyt bez wkładu własnego – nowe limity ceny m2
    Kredyt bez wkładu własnego niesie za sobą ograniczenia, np. limity cen metra kwadratowego kupowane mieszkania. Portal GetHome.pl sprawdził, jak duża jest obecnie w największych miastach oferta mieszkań do kupienia za taki kredyt.
    Emerytura rolnicza a działalność gospodarcza - zmiany
    Rolnik na emeryturze nie będzie musiał zaprzestawać prowadzenia działalności rolniczej, by otrzymać świadczenie w pełnej wysokości. Takie zmiany zakłada nowelizacja ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
    Wypłaty czternastych emerytur ruszą w sierpniu
    Wypłaty czternastych emerytur ruszą w sierpniu, seniorzy nie będą musieli składać żadnych wniosków. Szacujemy, że uprawnionych do świadczenia jest około 9 mln osób – poinformowała we wtorek w Świerczach (woj. mazowieckie) minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Premier: rozważamy przedłużenie tarczy antyinflacyjnej 2.0. w całości lub części
    Premier zapowiada przedłużenie tarczy antyinflacyjnej 2.0. - rząd rozważa możliwość przedłużenia obowiązującej do końca lipca tego roku tarczy antyinflacyjnej w całości lub części - powiedział we wtorek podczas konferencji prasowej premier Mateusz Morawiecki.
    Oznaczenie treści reklamowych przez influencerów - UOKiK opracowuje zasady
    Oznaczenie treści reklamowych przez influencerów jest problemem związanym z intensywnie rozwijającym się rynkiem mediów społecznościowych i brakiem transparentnych zasad. Dlatego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów kończy przygotowania nad zbiorem zasad związanych z treściami sponsorowanymi. Jakie to będą zasady?