REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czyn łapownictwa a konfiskata majątku

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel
Chmielniak Adwokaci Spółka Partnerska Adwokatów i Radców Prawnych
Kancelaria prawna specjalizująca się w sprawach karnych gospodarczych i karnych skarbowych
Czy za łapownictwo grozi konfiskata majątku?/Fot. Fotolia
Czy za łapownictwo grozi konfiskata majątku?/Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

O tym, że organy ścigania rozsmakowały się w konfiskacie, sporo można ostatnio wyczytać. Po tzw. konfiskatę rozszerzoną, czyli przepadek przedsiębiorstwa stanowiącego własność sprawcy, służącego do popełnienia przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści, sięga się co raz częściej. Jak wynika z najnowszych danych, w zeszłym roku przypadków takich było 668, a łącznie odnosiły się one do mienia o wartości ponad 2 mld zł.

W miejscu tym zadać sobie należy pytanie, czy za łapownictwo grozi konfiskata majątku? Przepisy dotyczące przepadku mają charakter ogólny, w związku z czym mogą znaleźć zastosowanie także przy przestępstwach korupcyjnych. Zasadniczo mowa być tu może zarówno o przepadku przedmiotów oraz korzyści pochodzących z przestępstwa, jak również o przepadku przedsiębiorstwa.

REKLAMA

Polecamy: Kodeks kierowcy

Łapówka a przepadek przedmiotów pochodzących z przestępstwa

REKLAMA

Przepis art. 44 § 1 k.k. wprowadza obligatoryjny przepadek przedmiotów pochodzących bezpośrednio z przestępstwa. Chodzi tutaj o z jednej strony o przedmioty, które sprawca uzyskał z przestępstwa (np. skradziona rzecz), z drugiej strony – o przedmioty wytworzone w drodze przestępstwa (np. sfałszowane banknoty). Co istotne, za relewantny przedmiot podlegający przepadkowi uznaje się tutaj pieniądze. Jeśli orzeczenie przepadku tego typu przedmiotów nie jest możliwe, sąd może orzec przepadek ich równowartości (art. 44 § 4 k.k.). W tym wypadku przepadek ma już jednak charakter fakultatywny – sąd nie jest zobowiązany do jego orzeczenia, a decyzję podejmuje z uwzględnieniem okoliczności danego przypadku.

Patrząc z perspektywy przestępstwa łapownictwa, przedmiotem pochodzącym z przestępstwa będzie właśnie korzyść majątkowa, którą otrzymał funkcjonariusz publiczny. Taka kwalifikacja będzie aktualna zarówno w przypadku czynu sprzedajności z art. 228 k.k. (łapownictwo bierne), jak i czynu przekupstwa z art. 229 k.k. (łapownictwo czynne). Jeśli korzyścią majątkową jest określona rzecz ruchoma (np. samochód, zegarek), przepadek zostanie orzeczony w stosunku do nich. Jeśli zostałaby ona zawczasu sprzedana, sąd jest uprawniony do skonfiskowania równowartości tejże korzyści.

Odrębnej uwagi wymaga w tym miejscu przepadek korzyści majątkowej w postaci pieniędzy. Otóż przepadkowi przedmiotów podlegają tylko konkretne przedmioty, a nie przedmioty tego samego rodzaju. Orzeczenie przepadku pieniędzy będzie zatem możliwe tylko wtedy, gdy zachowają one cechę oznaczenia co do tożsamości. Jak wyjaśnił dodatkowo Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 marca 2013 r., III KK 273/12, z sytuacją taką mielibyśmy przykładowo do czynienia przy ujęciu sprawcy na gorącym uczynku, kiedy dysponuje on pieniędzmi pochodzącymi z przestępstwa. Konkretne banknoty, zabezpieczone jako dowód rzeczowy, będzie można objąć przepadkiem przedmiotów.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Łapówka a przepadek korzyści majątkowej pochodzącej z przestępstwa

REKLAMA

Odrębną postacią przepadku jest przepadek korzyści majątkowej pochodzącej chociażby pośrednio z przestępstwa albo jej równowartości. Przykładowo, jeśli sprawca za pieniądze pochodzące z przestępstwa kupił samochód i wynajmował go za określony procent, przepadkiem zostanie objęty zarówno samochód, jak i zysk osiągnięty z wynajmu. Jak wprost wynika z art. 45 § 1 k.k., przepadek korzyści ma w tutaj charakter obligatoryjny, a nie orzeka się go jedynie wtedy, gdy korzyść będzie podlegać zwrotowi pokrzywdzonemu lub innej osobie uprawnionej.

O ile przepadek przedmiotów pochodzących z łapownictwa odnieść można przede wszystkim do funkcjonariusza publicznego i wręczonej mu łapówki, tak przepadek korzyści majątkowej odnosić się już będzie do osoby wręczającej przedmiotową łapówkę. Korzyścią uzyskaną z przestępstwa przekupstwa będzie mianowicie przysporzenie majątkowe, którego podstawą był stosunek prawny powstały w związku z przestępczymi zabiegami. W rachubę wchodzić tu będzie przykładowo wynagrodzenie z kontraktu, do zawarcia którego doszło w wyniku wygrania przetargu za wręczoną łapówkę. Zastrzec przy tym trzeba, że przepadkiem powinno się objąć sam zysk z takiego kontraktu, kwalifikowany jako nienależne korzyści majątkowe, nie zaś ekwiwalent poniesionych przez sprawcę kosztów.

Łapówka a konfiskata rozszerzona

Odnosząc się na koniec do tzw. konfiskaty rozszerzonej, czyli przepadku przedsiębiorstwa, zwrócić należy uwagę na treść przepisu art. 44a § 1 k.k. Otóż zgodnie z jego treścią „W razie skazania za przestępstwo, z którego popełnienia sprawca osiągnął, chociażby pośrednio, korzyść majątkową znacznej wartości, sąd może orzec przepadek przedsiębiorstwa stanowiącego własność sprawcy albo jego równowartości, jeżeli przedsiębiorstwo służyło do popełnienia tego przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści”.

Kluczową przesłanką orzeczenia przepadku przedsiębiorstwa jest tym samym jego związek z popełnionym przestępstwem, jak również znaczna korzyść majątkowa – o wartości powyżej 200 tys. złotych. Zakres jego zastosowania nie ogranicza się do konkretnego rodzaju przestępstw, wobec czego – przy spełnieniu ustawowych przesłanek – konfiskatę rozszerzoną będzie można orzec w związku z łapownictwem. Odwołując się do wcześniejszego przykładu, jeśli zysk osiągnięty z kontraktu, zawartego w wyniku wygrania przetargu w zamian za łapówkę, przepływa przez przedsiębiorstwo, to powiązanie takie da się już zidentyfikować. Co wymaga tutaj podkreślenia, przepadek przedsiębiorstwa można orzec nie tylko w stosunku do własności sprawcy. Jeśli udziałowcy godzili się na działania osób zarządzających przedsiębiorstwem, istnieją podstawy do orzeczenia przepadku.

Orzekając konfiskatę rozszerzoną, sąd zobowiązany jest uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy. Środek ten nie ma w szczególności charakteru obligatoryjnego. Jeśli przepadek przedsiębiorstwa byłby niewspółmierny do wagi przestępstwa, stopnia zawinienia lub motywacji i sposobu zachowania się właściciela przedsiębiorstwa, należy od niego odstąpić. Przepisu art. 44a k.k. powinien być stosowany bardzo rozważnie.

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel, adwokat w kancelarii Chmielniak Adwokaci

Polecamy serwis: Prawo karne

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
2300 zł dla rodziców najmłodszych dzieci. Już od 1 października 2024 r. Sprawdź, jak dostać świadczenia.

2300 zł dla rodziców najmłodszych dzieci już od 1 października 2024 r. Rząd pracuje nad nowym programem. Przy uwzględnieniu 800 plus, zapewni on 2300 zł wsparcia co miesiąc.

Opłata za psy i inne zwierzęta domowe wzrośnie o połowę. Jest projekt rozporządzenia

Zwiększą się koszty utrzymania zwierząt domowych. Właściciele, którzy chcą podróżować ze swoimi pupilami, będą musieli uiścić wyższą opłatę.

Od 1 czerwca 2024 r. wyższe limity dorabiania do niektórych emerytur i rent

Od 1 czerwca 2024 r. zmienią się tzw. progi graniczne, o których powinni pamiętać pracujący seniorzy. W przeciwnym razie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiesi lub zmniejszy świadczenie. Limity nie dotyczą jednak wszystkich emerytów i rencistów.

Urlop proporcjonalny a zmiana pracy. Co mówią przepisy?

Kiedy stosuje się urlop proporcjonalny? Co w przypadku zmiany pracy? Prezentujemy najważniejsze zasady.

REKLAMA

5000,00 zł na wakacje dla dzieci w wieku szkolnym. Tym razem nie tylko dla dzieci rolników. Sprawdź, kto skorzysta.

5000,00 zł na wakacje dla dzieci w wieku szkolnym. Sprawdź, kto skorzysta z wakacyjnej AktywAKCJI. Tym razem nie jest to program skierowany jedynie do dzieci rolników.

Zdolność kredytowa Polaków w maju 2024 r. Kto ile może pożyczyć na mieszkanie? Co dalej w latach 2024-2026? Będą podwyżki i tańsze kredyty?

Zdolność kredytowa w przypadku kredytów hipotecznych (mieszkaniowych) jest w maju 2024 r. wyższa niż pod koniec 2021 roku, czyli przed serią podwyżek stóp procentowych. Jest tak mimo, iż aktualne oprocentowanie kredytów jest 2-3 razy wyższe niż niecałe 3 lata temu. Tak wynika z danych zebranych przez HREIT. Tak pozytywna sytuacja dla potencjalnych kredytobiorców wynika przede wszystkim ze wzrostu wynagrodzeń.

Aktywnie w żłobku - dla kogo nowe świadczenie? 1500 lub 1900 zł miesięcznie na dziecko

Aktywnie w żłobku - dla kogo? To nowe świadczenie w wysokości 1500 lub 1900 zł miesięcznie na dziecko ma przysługiwać na dofinansowanie kosztów objęcia dziecka opieką w żłobku, klubie dziecięcym albo sprawowaną przez dziennego opiekuna. Na jakich warunkach będzie przyznawane?

Co ukrywał w domu Zbigniew Ziobro? Ruszy śledztwo

Krzysztof Kopania, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Łodzi, ogłosił, że prokuratura rozpoczyna śledztwo w związku z ukryciem akt nadzoru wytworzonych w byłej Prokuraturze Generalnej. Dokumenty te dotyczą nadzoru nad postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w Ostrowcu Świętokrzyskim w sprawie narażenia ojca byłego ministra sprawiedliwości, Zbigniewa Ziobry, na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Za taki czyn grozi kara do 2 lat pozbawienia wolności.

REKLAMA

Umowa zlecenia wliczana do stażu pracy? Ważne zmiany w Kodeksie pracy

To będzie ważna nowelizacja. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce dodać do kodeksu pracy nowy przepis, zgodnie z którym do stażu pracy będzie się liczyły m.in. okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia i prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej. Projekt nowelizacji ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów i wpłynąć do Sejmu w III kwartale 2024 r. 

Najwyższa emerytura w Polsce wynosi niemal 50 000 zł. Ile najniższa i od czego to zależy?

Najniższa emerytura wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynosi zaledwie 1 grosz. Wysokość emerytur i tzw. emerytury groszowe budzą sporo wątpliwości. Od czego zależy wysokość świadczeń?

REKLAMA