Kategorie

Zatrzymanie w postępowaniu karnym skarbowym

Piotr Rorbach
Piotr Rorbach
Adwokat
Zatrzymany./ Fot. Fotolia
Zatrzymany./ Fot. Fotolia
Zatrzymanie stanowi jeden z środków przymusu procesowego uregulowanego w kodeksie postępowania karnego. Jego celem jest zabezpieczenie prawidłowego toku postępowania poprzez ograniczenie prawa do wolności i nietykalności osobistej.

Zatrzymanie osoby to czasowe pozbawienie wolności osobistej, wykonywane w drodze przymusu. Ograniczeniu podlegają zwłaszcza prawa do swobodnego poruszania się, porozumiewania się z innymi osobami, przyjmowania lub przekazywania przedmiotów innym osobom.

Kodeks postępowania karnego wyróżnia dwa rodzaje zatrzymania: zatrzymanie uregulowane w art. 244 kpk i zatrzymanie oparte o zarządzenie prokuratora – art. 247 kpk.

W postępowaniu karnym skarbowym, zgodnie z przepisem art. 113§1 kks, stosuje się odpowiednio regulacje zawarte w kodeksie postępowania karnego chyba, że wyjątkowo przepisy kks zawierają reguły odmienne. Oprócz Policji czynność zatrzymania, o której mowa w art. 244 kpk, może być dokonana także przez Straż Graniczną, Służbę Celną, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Antykorupcyjne lub Żandarmerię Wojskową. należy podkreślić,  iż wolą ustawodawcy została wyeliminowania możliwość zastosowania tej instytucji przez inspektora kontroli skarbowej,

Policja a także wyżej wymienione organy służb mundurowych, mają prawo zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że popełniła ona przestępstwo a jednocześnie istnieje obawa, iż dojdzie do ucieczki lub ukrycia się tej osoby albo do zatarcia śladów przestępstwa, bądź też nie można ustalić tożsamości sprawcy.

Funkcjonariusz przeprowadzający zatrzymanie zobowiązany jest natychmiast poinformować osobę podejrzewaną o popełnienie czynu zabronionego o przyczynach zatrzymania i  o przysługujących mu uprawnieniach oraz wysłuchać go. Podając przyczynę zatrzymania funkcjonariusz wskazuje podstawy faktyczne i prawne, w tym między innymi wskazuje o jakie przestępstwo podejrzewa się zatrzymanego. W związku z faktem, iż zatrzymanie jest ingerencją w wolność osobistą jednostki,  funkcjonariusz ma również obowiązek podać przesłankę uzasadniającą zatrzymanie, a to np. obawę ucieczki, ukrycia się czy też zatarcia śladów przestępstwa.

Zobacz również serwis: Sprawy karne

Należy dodać, iż wysłuchanie nie stanowi przesłuchania procesowego.

Osobie zatrzymanej wręcza się pisemne pouczenie zawierające informację o posiadanych przez zatrzymanego prawach, w tym o prawie do skorzystania z pomocy adwokata.
Z zatrzymania sporządza się protokół, w którym należy podać imię, nazwisko i funkcję dokonującego tej czynności, imię i nazwisko osoby zatrzymanej, a w razie niemożności ustalenia tożsamości - jej rysopis oraz dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania z podaniem, o jakie przestępstwo się ją podejrzewa. Należy także wciągnąć do protokołu złożone przez zatrzymanego oświadczenia oraz zaznaczyć udzielenie mu informacji o przysługujących prawach. Odpis protokołu doręcza się zatrzymanemu.

Zatrzymany ma prawo do: niezwłocznego nawiązania w dostępnej formie kontaktu z adwokatem i bezpośredniej rozmowy z nim, żądania zawiadomienia o zatrzymaniu osoby przez nią wskazanej,  złożenia zażalenia na zatrzymanie.

Osobie zatrzymanej przysługuje prawo do złożenia zażalenia na zatrzymanie. Zgodnie z ogólnymi zasadami kpk, zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o zatrzymaniu, za pośrednictwem organu, który zarządził zatrzymanie, albo bezpośrednio do sądu rejonowego – właściwego ze względu na miejsce zatrzymania lub ze względu na miejsce prowadzenia danego postępowania przygotowawczego.

Organ do którego wniesiono zażalenie przekazuje niezwłocznie (tak szybko jak to jest możliwe z technicznego punktu widzenia, w danych okolicznościach) sądowi, który też niezwłocznie  je rozpoznaje.

Przedmiotem zażalenia może być zarówno legalność zatrzymania (zgodność zatrzymania z prawem), zasadność zatrzymania (wystarczające podstawy faktyczne podejrzenia popełnienia przestępstwa  przez tę osobę i celowość stosowania zatrzymania), jak i jego prawidłowość, od chwili pozbawienia wolności do chwili zwolnienia albo zastosowania tymczasowego aresztowania.

Zobacz również: Kiedy przysługuje mi odszkodowanie za niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie?


W razie uznania bezzasadności lub nielegalności zatrzymania sąd zarządza natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego. W wypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości zatrzymania sąd zawiadamia o tym prokuratora i organ przełożony nad organem, który dokonał zatrzymania.  W razie jednoczesnego złożenia zażaleń na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie można rozpoznać je łącznie. Na postanowienie sądu rozpoznającego zażalenie środek odwoławczy nie przysługuje.

Umożliwienie nawiązania zatrzymanemu kontaktu z adwokatem jest jego uprawnieniem bezwzględnie obowiązującym, z którego skorzystania nie można mu odmówić w żadnej sytuacji.

Tak więc zawsze funkcjonariusz dokonujący zatrzymania umożliwia zatrzymanemu kontakt z adwokatem na żądanie tego zatrzymanego. Obowiązkiem  zatrzymanego jest natomiast wskazanie danych personalnych adwokata. Żądanie zatrzymanego skontaktowania z jakimkolwiek adwokatem nie jest więc samo w sobie skuteczne.
W przypadku powzięcia przez funkcjonariusza jakichkolwiek wątpliwości co do tego, czy wskazana przez zatrzymanego osoba jest rzeczywiście adwokatem, organ sprawdza prawdziwość danych w tym zakresie, a następnie po ich potwierdzeniu umożliwia zatrzymanemu kontakt z osobą będącą adwokatem w dostępnej formie np.  telefonicznie lub za pomocą faksu.

Zatrzymany może również żądać bezpośredniej rozmowy z adwokatem, jednakże zatrzymujący może zastrzec, że będzie podczas niej obecny. Decyzja w tym zakresie jest niezaskarżalna.
Należy podkreślić, że kontakt z adwokatem nie jest oznacza powierzenia mu funkcji obrońcy. Obrońcę może posiadać jedynie podejrzany. Dlatego do czasu postawienia ewentualnych zarzutów, adwokat wypełnia rolę pełnomocnika osoby zatrzymanej.

Niezwłocznie po zatrzymaniu osoby podejrzanej należy przystąpić do zebrania niezbędnych danych, a także o zatrzymaniu zawiadomić prokuratora. W razie istnienia podstaw dla stosowania nie izolacyjnych środków zapobiegawczych albo tymczasowego aresztowania, należy wystąpić do prokuratora w sprawie zastosowania takiego środka bądź skierowania do sądu wniosku o tymczasowe aresztowanie.

Zobacz również: Bezpłatny wzór zażalenia na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania

Zatrzymanego należy natychmiast zwolnić:

1. gdy ustanie przyczyna zatrzymania
2. jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przez uprawniony organ nie zostanie on przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania
3. na polecenie sądu lub prokuratora.

Zatrzymanego należy zwolnić, jeżeli w ciągu 24 godzin od przekazania go do dyspozycji sądu nie doręczono mu postanowienia o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania. 
tak więc maksymalny łączny termin zatrzymania nie może przekroczyć 72 godzin. Trzeba jednak zwrócić uwagę na to, że okres zatrzymania niesądowego nie może przekroczyć 48 godzin przez zaś okres zatrzymania sądowego 24 godzin, chociażby zatrzymanie niesądowe trwało krócej niż 48 godzin. Czas zatrzymania liczy się od chwili faktycznego pozbawienia wolności, nawet jeżeli informacja o zatrzymaniu została przekazana osobie zatrzymanej z opóźnieniem.

Ponowne zatrzymanie osoby podejrzanej na podstawie tych samych faktów i dowodów jest niedopuszczalne.

Zobacz również: Obrońca w postępowaniu karnym skarbowym

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    27 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.