Kategorie

Płatna protekcja bez korzyści dla siebie samego?

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel
Chmielniak Adwokaci Spółka Partnerska Adwokatów i Radców Prawnych
Kancelaria prawna specjalizująca się w sprawach karnych gospodarczych i karnych skarbowych
Płatna protekcja nie wymaga korzyści dla siebie samego./Fot. Shutterstock
fot. Shutterstock
Czy powoływanie się na wpływy w instytucji państwowej lub samorządowej jest karalne? W zakresie, w jakim podejmujemy się pośrednictwa w załatwieniu sprawy w urzędzie w zamian za korzyść majątkową – jak najbardziej. Na gruncie Kodeksu karnego jest to tzw. płatna protekcja. Za czyn ten przewidziana jest zasadniczo kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Co jednak w sytuacji, gdy korzyść majątkowa nie ma być dla nas? Czy w dalszym ciągu jest to zachowanie karalne?

Płatna protekcja – czyli co?

Reklama

Wyobraźmy sobie następujący stan faktyczny. Przedsiębiorcy zajmującemu się pośrednictwem w sprzedaży nieruchomości zależy na szybkiej sprzedaży działki. Działka jest duża, położona w atrakcyjnej lokalizacji, niestety – nie na cele budowlane. Gdy potencjalny klient dowiedział się o tym szczególne, stracił zainteresowanie jej kupnem. W rozmowie z kolegą zatrudnionym w urzędzie miasta przedsiębiorca dowiaduje się, że istnieje możliwość zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Kolega ma znajomości w wydziale planowania przestrzennego i za odpowiednią opłatą zostanie on rozpatrzony pozytywnie. Przedsiębiorca kontaktuje się ponownie z klientem i podczas osobistego spotkania przedstawia mu nową ofertę. Oprócz sprzedaży działki przedsiębiorca skontaktuje klienta ze znajomym, który pomoże mu ze zmianą przeznaczenia gruntu, z zastrzeżeniem że pomoc ta będzie odpłatna. Klient na to przystał i umówione zostało trójstronne spotkanie...

Czy przedsiębiorca może odpowiadać za powoływanie się na wpływy w instytucji państwowej? Może. Swym działaniem podważył autorytet instytucji publicznej, wywołując przeświadczenie o możliwości wywarcia wpływu na jej działania poprzez przekupienie urzędników.

Polecamy: Kodeks kierowcy - zmiany 2019

Typ czynu płatnej protekcji

Reklama

Jak stanowi art. 230 § 1 k.k., „Kto, powołując się na wpływy w instytucji państwowej, samorządowej, organizacji międzynarodowej albo krajowej lub w zagranicznej jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi albo wywołując przekonanie innej osoby lub utwierdzając ją w przekonaniu o istnieniu takich wpływów, podejmuje się pośrednictwa w załatwieniu sprawy w zamian za korzyść majątkową lub osobistą albo jej obietnicę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.”

Powoływanie się na wpływy w instytucji państwowej lub samorządowej jest czynem karalnym, jeśli podejmujemy się zarazem pośrednictwa w załatwieniu danej sprawy w zamian za korzyść majątkową. Co istotne, nie chodzi tutaj o wpływy własne. Przypadek, jak wyżej opisany, gdzie mówić by można co najwyżej o wpływie „pośrednim”, realizowane są znamiona płatnej protekcji. Co więcej, wpływy te nie muszą być rzeczywiste. Kluczowe jest wywołanie samego przeświadczenia o posiadaniu wpływów i podjęcie się w związku z tym odpłatnego pośrednictwa w załatwieniu sprawy. Wreszcie, otrzymana lub obiecana korzyść majątkowa wcale nie musi być przeznaczona dla nas. Zgodnie z ogólną definicją korzyści majątkowej lub osobistej, korzyścią taką jest zarówno korzyść dla siebie, jak i dla kogo innego. Na gruncie art. 230 § 1 k.k. ową korzyść interpretuje się w taki sam sposób.

Nawet zatem jeśli to nie my mamy być beneficjentem korzyści majątkowej, w zamian za którą podejmujemy się pośrednictwa w załatwieniu sprawy, możemy ponieść odpowiedzialność karną z tytuły płatnej protekcji.

Pomocnictwo do czynu płatnej protekcji

W miejscu tym warto się jeszcze odnieść do zakresu grożącej odpowiedzialności karnej. W zależności mianowicie od tego, czy będzie nam można przypisać status sprawcy (współsprawcy) czy tylko pomocnika, płatna protekcja wiązać się może z innymi konsekwencji prawnokarnymi. Choć zagrożenie karne jest tożsame, w przypadku pomocnictwa zachodzi samoistna podstawa do złagodzenia kary. Na czym polega natomiast sprawstwo, a na czym pomocnictwo? Mówiąc oględnie, sprawcą jest ten, kto uczestniczy w przestępstwie, traktując go jak swój własny czyn. Pomocnikiem będzie ten, kto tylko ułatwia popełnienie przestępstwa innej osobie. W praktyce granica jest bardzo cienka. Za sprawcę uznana zostanie zwłaszcza osoba, która osiągnęła (mogła osiągnąć) jakąś korzyść z przestępstwa.

W wyżej opisanym stanie faktycznym byłyby tym samym podstawy do przypisania przedsiębiorcy odpowiedzialności za sprawstwo (współsprawstwo). Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego była wszak warunkiem transakcji, na której mu zależało. Gdyby przedsiębiorca tylko skontaktował klienta, który nabył działkę niezależnie od prawa zabudowy, z kolegą z urzędu, wówczas uznać by go należało za pomocnika. Tak, czy inaczej – można mu przypisać odpowiedzialność za płatną protekcję.

Uwagi końcowe

Powyższe uwagi stanowią oczywiście pewną generalizację. Każdy przypadek wymaga dogłębnej analizy, zwłaszcza z punktu widzenia nastawienia psychicznego sprawy do czynu. Jeśli znajdziemy się jednak w sytuacji, nazwijmy to, „korupcjogennej”, pamiętajmy, że płatna protekcja nie wymaga korzyści dla siebie samego. Okoliczność, iż podjęcie się pośrednictwa w załatwieniu sprawy nie miało nam przysporzyć bezpośredniej korzyści majątkowej, nie wyłącza odpowiedzialności karnej.

dr Aleksandra Rychlewska-Hotel
arychlewskahotel@chmielniak.com.pl
T: 509123683

Polecamy serwis: Prawo karne

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    20 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.