| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Infor.pl > Prawo > Konsument i umowy > Umowy > Postanowienia ogólne > Zmniejszenie kary umownej z powodu rażącego wygórowania

Zmniejszenie kary umownej z powodu rażącego wygórowania

W wielu umowach wysokość kar umownych jest ustalana w oderwaniu od wartości całej umowy oraz zobowiązania. Zastrzeżenie określonej wysokości kary umownej nie ma jednak charakteru bezwzględnego i kara umowna rażąco wygórowana podlega zmniejszeniu.

Zatem w trakcie dokonywania oceny czy kara umowna jest rażąco wygórowana należy porównać wartość szkody powstałej na skutek niewykonania umowy (np. określonych prac w terminie) z wysokością zastrzeżonej kary umownej. Dodatkowo należy porównać wartość zobowiązania, które dłużnik miał wykonać z wysokością zastrzeżonej kary umownej. Jeżeli w wyniku takiej analizy stwierdzimy, że np. kara umowna jest równa wynagrodzeniu umownemu za wykonanie określonych prac w terminie, a szkoda swoim rozmiarem odpowiada np. 20% wartości kontraktu lub w ogóle nie wystąpiła, to wówczas mamy do czynienia z rażąco wygórowaną kara umowną, która podlega zmniejszeniu.

W wyroku z dnia 27 lipca 2018 r. Sądu Apelacyjnego w Łodzi wydanego w sprawie o sygn. akt: I ACa 1544/17 czytamy, że: ,,dla oceny czy kara umowna jest rażąco wygórowana istotne są przyczyny opóźnienia w spełnieniu świadczenia, przyczynienie się wierzyciela, stopień winy dłużnika, relacja do należnego wynagrodzenia lub ocena stopnia naruszenia interesu wierzyciela wskutek opóźnionego wykonania.". W tym wyroku Sąd odwołał się również do wartości całego kontraktu oraz wynagrodzenia dłużnika z tytułu realizacji umowy. Musimy bowiem zwrócić uwagę, że w przypadku gdy dłużnikowi obowiązanemu do zapłaty kary umownej przysługuje wynagrodzenie, np. za wykonanie robót budowlanych w wysokości 100 000 zł, to zastrzeżenie kary umownej w wysokości np. 30 000 zł za opóźnienie w wykonaniu robót może być karą rażąco wygórowaną. Zwłaszcza w przypadku gdy szkoda nie wystąpiła lub jest nieznaczna. Potwierdził to również Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt: I AGa 241/18, który wskazał, że: ,,porównanie wysokości kary umownej do wartości wynagrodzenia umownego pozwala na przyjęcie, czy kara ta jest wygórowana.".

Kara umowna nie może stanowić bezpodstawnego wzbogacenia

W uzasadnieniu cytowanego powyżej wyroku Sąd Apelacyjny w Łodzi wskazał ponadto, że miarkowanie kary umownej ma przeciwdziałać dysproporcjom między wysokością zastrzeżonej kary, a godnym interesem wierzyciela. Kara umowna, podobnie jak odszkodowanie, którego jest surogatem, nie może prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia uprawnionego. Innymi słowy podmiot uprawniony do zapłaty kary umownej nie może zarabiać na stosowaniu kar umownych. W wielu kontraktach, np. w branży transportowej zastrzega się kary umowne, które wielokrotnie przewyższają wynagrodzenie frachtowe, np. za niedostarczenie w określonym terminie dokumentów. Po wykonaniu zleceń transportowych przewoźnicy często otrzymują notę obciążeniową z naliczonymi karami umownymi za opóźnienie w dostarczeniu dokumentów, z której wynika, że sami muszą dopłacić i nie otrzymają wynagrodzenia. Oczywiście ważność takiej kary umownej na gruncie szeroko rozumianego prawa przewozowego jest wątpliwa, ale nawet gdyby uznać, że jest ważna, to podlega ona miarkowaniu ze względu na rażące wygórowanie. Taka sytuacja tworzy bowiem dodatkowe źródło dochodu dla zleceniodawcy.

Czytaj także

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Instytut Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy

Doradztwo podatkowe

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »