Edukacja, Szkoła

Od września 3,5 tys. polskich uczniów przejdzie kompleksowe badania zdrowia. Ministerstwo Zdrowia sprawdzi, jak poważny jest problem chorób serca już w wieku szkolnym. Udział wymaga zgody rodziców – i to właśnie oni mają klucz do ratowania zdrowia dzieci. Komunikat wydało MEN, ogłaszając tzw. WOBASZ dzieci 2026.

Jaką średnią ocen trzeba mieć, aby uzyskać świadectwo z czerwonym paskiem? Jaką trzeba mieć ocenę z zachowania? Czy każdy uczeń otrzymuje świadectwo szkolne? 

Egzamin ósmoklasisty w 2026 r., w terminie głównym, odbędzie się w dniach 11, 12 i 13 maja. Nie każdy rodzic jest świadomy, że istnieje możliwość zdawania tego egzaminu przez ucznia z wykorzystaniem komputera. Kto i na jakich zasadach może skorzystać z tego rodzaju dostosowania?

To może być początek lawiny roszczeń w całej Polsce. Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, który kwestionuje wieloletnią praktykę samorządów w sprawie wynagradzania nauczycieli. Sąd potwierdził, że w regulaminach płacowych nielegalnie odbierano im prawo do dodatków funkcyjnych i wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe: wprost wbrew Karcie Nauczyciela. Sprawa dotyczy jednego powiatu, ale podobne zapisy mogą obowiązywać w setkach innych. A to oznacza jedno: nauczyciele mogą upomnieć się o pieniądze, których nigdy nie powinni byli stracić.

Jak kształcenie plastyczne również nadzorowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest zbliżone cyklem do ogólnokształcącego, to sytuacja wygląda inaczej, jeśli chodzi o edukacja muzyczną. Kształcenie muzyczne na poziomie średnim może się odbywać dwutorowo w zależności od dotychczasowej ścieżki edukacyjnej ucznia.

Według wiceministra edukacji Henryka Kiepury liczba nauczycieli zatrudnionych w zawodzie rośnie na przestrzeni ostatnich lat. Jednocześnie statystyki wykazują dla nich najniższą od 2024 r. liczbę wolnych miejsc pracy.

Badanie zlecone przez MEN pokazuje, że uczniowie korzystający z platformy AI zeszyt.online osiągnęli wyższe wyniki z matematyki niż grupa kontrolna. Większość dzieci oceniła narzędzie pozytywnie, a nauczyciele deklarują chęć dalszego używania. To dobra wiadomość dla tych, którzy jeszcze nie korzystali z tego narzędzia, a chcą się podciągnąć z matematyki.

Zniesienie obowiązku zdania matury (tj. posiadania świadectwa dojrzałości), jako jednego z warunków przyjęcia na studia, w odniesieniu do uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, jest przedmiotem petycji w zmiany art. 69 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która w dniu 6 marca 2025 r. została złożona do Sejmu przez Fundację Dobre Państwo, bo – jak twierdzą autorzy postulatu – Polski nie stać „na utratę talentów na miarę Stephena Hawkinga”, a matura stanowi „barierę w dostępie do możliwości pogłębiania wiedzy”. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji podjęła decyzję o skierowaniu sprawy do Ministerstwa Edukacji Narodowej (MEN).

Plany co do zakresu zmian w szeroko rozumianej oświacie szybko i często się zmieniają. Co wynika z przyjętego w ostatnim czasie projektu? Między innymi zaostrzenie zasad w zakresie usprawiedliwiania nieobecności uczniów w szkole. Czego należy się spodziewać w nowym roku szkolnym?

Pełne wyegzekwowanie zakazu używania telefonów komórkowych w podstawówkach może być trudne – ocenił w rozmowie z PAP adw. Tomasz Kędra. Jego zdaniem ustawodawca, wprowadzając zakaz, nie daje jednocześnie narzędzi umożliwiających czy choćby ułatwiających jego stosowanie.

Czy nauczyciele mogą korzystać z wolności słowa? Jak oddzielić ich działania podejmowane w ramach aktywności zawodowej od tych będących częścią życia prywatnego? Na takie pytania odpowiedzi musiało udzielić MEN. Nie każdemu się ona spodoba.

Klasy medialne cieszą się rosnącą popularnością wśród uczniów wybierających szkołę średnią. Obiecują rozwój kreatywności i przygotowanie do pracy w mediach. Czy jednak rzeczywiście dają przewagę na rynku pracy i studiach?

Minimalizacja kontaktu z narzędziami ekranowymi i doświadczenia edukacyjne w przedszkolach. W szkołach interdyscyplinarne moduły tematyczne, zajęcia praktyczno-techniczne, przyroda i edukacja obywatelska. Do tego zwiększenie wymiaru godzin do dyspozycji dyrektora szkoły. Które zmiany będą obowiązywały od razu, a które będą wdrażane sukcesywnie? Opublikowano już przepisy dotyczące nowej podstawy programowej i ramowego planu nauczania.

Powroty dzieci z emigracji do Polski coraz częściej stają się trwałym elementem krajobrazu edukacyjnego, a nie jedynie incydentalnym zjawiskiem związanym z decyzjami pojedynczych rodzin. Według danych GUS i Eurostatu, w latach 2016–2023 do Polski powróciło ponad 300 tys. obywateli w wieku produkcyjnym, z czego znaczącą część stanowiły rodziny z dziećmi w wieku szkolnym.

Podwyżki dla nauczycieli stały się faktem – choć trudno mówić o przełomie. Minimalne wynagrodzenie zasadnicze wzrośnie od 151 do 186 zł brutto, co dla wielu pedagogów oznacza raczej symboliczny gest niż realną poprawę sytuacji finansowej. Rozporządzenie w tej sprawie podpisały szefowe resortów edukacji i pracy, zamykając kolejny etap dyskusji o płacach w oświacie, która – jak pokazuje praktyka – wciąż daleka jest od finału.

W wielu szkołach funkcjonują szczegółowe regulaminy dotyczące sprawdzania wiedzy uczniów. Określają one nie tylko to, czego mogą oczekiwać uczniowie, ale też jakie obowiązki mają nauczyciele i rodzice. Główny cel tych zasad jest prosty: ograniczyć chaos, zmniejszyć przeciążenie uczniów i uporządkować ocenianie.

Finansowanie oświaty w Polsce wymaga głębokiej przebudowy – uważają eksperci i samorządowcy. Podczas debaty na Krajowym Kongresie Forum Skarbników wskazywano, że obecny system nie odpowiada na zmiany demograficzne, a brak jasnych standardów powoduje spory między państwem a samorządami.

W przedszkolach i szkołach powinny być mniejsze grupy, ale czy będą? Pojawił się projekt ustawy nowelizujący Prawo oświatowe. Proponowane rozwiązanie to maksymalnie 18 dzieci w grupach w przedszkolu. Związek Nauczycielstwa Polskiego pozytywnie zaopiniował projekt i wnioskuje także o maksymalnie 20 dzieci w klasach. Zwraca uwagę na projakościowy wymiar zmian liczby dzieci.

Ocena z zachowania w polskich szkołach to „przeżytek”, choć na razie resort nie planuje zmian w tym zakresie - powiedziała ministra edukacji Barbara Nowacka na spotkaniu z młodzieżą w Gdańsku. Zaznaczyła, że szkoła to nie tylko miejsce zdobywania wiedzy, ale też przestrzeń budowania relacji.

W debacie publicznej zbyt łatwo przypisuje się technologiom cyfrowym rolę głównego sprawcy problemów dzieci i młodzieży, podczas gdy ich źródła są o wiele głębsze i bardziej złożone – uważają autorzy raportu eksperckiego na temat cyfrowego dorastania z Uniwersytetu SWPS.

Trzynastka jest świadczeniem należnym pracownikom sfery budżetowej, w tym nauczycielom zatrudnionym w szkołach publicznych. Dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługuje pod warunkiem przepracowania co najmniej sześciu miesięcy. Co z trzynastką w sytuacji, gdy pracownik był zatrudniony na dwóch stanowiskach jednocześnie?

Rozporządzenie ograniczające prace domowe w szkołach podstawowych było jedną z najbardziej medialnych decyzji w polskiej edukacji ostatnich lat. Zmiana objęła kilka milionów uczniów i tysiące szkół w całym kraju. Jednak z informacji ujawnionych po kontroli poselskiej w Ministerstwie Edukacji wynika, że reforma mogła zostać wprowadzona bez podstawowych analiz systemowych. Kontrolę dokumentacji w tej sprawie przeprowadził poseł Marcin Józefaciuk, który poinformował publicznie, że sprawdził materiały znajdujące się w MEN dotyczące procesu przygotowania rozporządzenia. Wnioski – jak sam napisał – są „szokujące”.

Tematyka stroju, makijażu i biżuterii to jedna z tych, które w odniesieniu do zasad obowiązujących na terenie placówek oświatowych budzą wiele kontrowersji. Czego może wymagać szkoła? Jakie ograniczenia wolno wprowadzać? Co z prawami uczniów? Te pytania cyklicznie są zadawane w przestrzeni publicznej.

Polska uwielbia walczyć ze skutkami, ale z przyczynami radzi sobie fatalnie. Gdy publikowane są kolejne alarmujące dane o nadwadze najmłodszych, politycy ogłaszają programy zdrowotne, a szkoły szykują się na nowy przedmiot: edukację zdrowotną. W debacie publicznej jak mantra padają słowa: dieta, cukier, smartfony. Rzadziej mówi się o brutalnym fakcie: w międzyczasie po cichu rozmontowano kluczowy element systemowego budowania nawyków – profesjonalne wychowanie fizyczne w klasach 1–3.

Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski zatwierdziła nowy program nauczania religii rzymskokatolickiej w przedszkolach i szkołach. Został on opracowany zgodnie z podstawą programową nauczania religii z 2025 r.