Emerytury, Renta

Osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, który dla kobiet wynosi obecnie 60 lat jest jednym z warunków uzyskania prawa do emerytury. Gdy kobieta po swoich 60 urodzinach złożyła wniosek o emeryturę i była członkiem OFE, to ma ustalone prawo do świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i okresowej emerytury kapitałowej. Jeśli świadczenie emerytalne było wypłacane, to po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego przewidzianego dla mężczyzn wynoszącego 65 lat otrzyma z urzędu ponowne obliczenie swojej emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Miesiące lub lata spędzone na opiece nad dziećmi nie muszą oznaczać niższej emerytury. ZUS przypomina, że okresy urlopów macierzyńskich i wychowawczych wliczają się do stażu ubezpieczeniowego oraz podwyższają kapitał emerytalny. Część rodziców ma te okresy dopisane automatycznie, ale setki tysięcy osób - szczególnie starsze roczniki - muszą złożyć specjalny wniosek, by nie stracić pieniędzy.

"Renta alkoholowa" to jedno z najbardziej budzących emocje świadczeń wypłacanych przez ZUS. Choć oficjalnie taka nazwa w przepisach nie istnieje, w październiku 2026 roku tysiące Polaków mogą ubiegać się o te pieniądze. Komu ZUS przyzna niemal 2000 zł miesięcznie? Jakie warunki trzeba spełnić jesienią tego roku i jak prawidłowo złożyć wniosek, aby uniknąć decyzji odmownej?

Czy polski system emerytalny jest teraz bezpieczny? To pytanie od lat budzi emocje wśród milionów Polaków. Rosnące wydatki na świadczenia, starzejące się społeczeństwo i zmiany na rynku pracy sprawiają, że wiele osób zastanawia się, czy w przyszłości emerytury będą wypłacane bez zakłóceń.

Emerytury groszowe stanowią coraz większy problem dla ZUS, bo koszt wypłat często przekracza nawet wysokość samego świadczenia. ZUS oczekuje więc od rządu zmian w prawie, dzięki którym będzie mógł takie emerytury wypłacać raz w roku. Ograniczy jednak w ten sposób tylko wysokie koszty obsługi takich świadczeń, ale nie rozwiąże problemu.

W sytuacji, gdy wartość relacji państwowego długu publicznego przekroczy określoną kwotę w stosunku do PKB – ustawa o finansach publicznych zobowiązuje Radę Ministrów do uruchomienia tzw. procedury ostrożnościowej, która jest równoznaczna m.in. z ograniczeniami w poziomie waloryzacji emerytur i rent w projekcie ustawy budżetowej na kolejny rok. Jak zatem przedstawia się aktualnie państwowy dług publiczny i jakie założenia w zakresie waloryzacji (podwyżki) świadczeń emerytalno-rentowych przyjęto w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027, który w dniu 29 września br. został przyjęty przez Radę Ministrów, a 8 października br. odbywa się jego pierwsze czytanie w Sejmie?

Państwowy dług publiczny wzrósł już do 53,3 proc. PKB i zbliżył się do ustawowego progu wynoszącego 55 proc. Jego przekroczenie może w przyszłości ograniczyć waloryzację emerytur i rent wyłącznie do poziomu inflacji, bez części wynikającej z realnego wzrostu płac. Co to oznacza dla wysokości przyszłych waloryzacji?

Niemal pewne jest, że waloryzacja emerytur 2027 będzie niższa – i to dużo – od waloryzacja z marca 2026 r. Może to niepokoić, bo inflacja zaczęła znów rosnąć, a drożejąca ropa destabilizująca finanse polskie i światowe nie stwarza w tym względzie dobrych prognoz na przyszłość. Jakie są szanse, że wzrost emerytur przynajmniej zrekompensuje seniorom wzrost kosztów utrzymania.

ZUS informuje, że kobiety pobierające okresową emeryturę kapitałową po osiągnięciu męskiego powszechnego wieku emerytalnego (65 lat) będą miały z urzędu przeliczone świadczenie. Na przeliczeniu mogą zyskać nawet kilkaset złotych miesięcznie.

W odpowiedzi na interpelację poselską – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdziło, że zostało zobligowane do podjęcia prac nad „rozwiązaniem zgodnym z oczekiwaniami społecznymi osób, które ze względu na utratę sił będącą konsekwencją długiego okresu wykonywania pracy zarobkowej nie są w stanie kontynuować jej aż do momentu osiągnięcia wieku emerytalnego” – tj. nad opracowaniem stanowiska rządu dotyczącego projektów regulacji mających na celu wprowadzenie tzw. emerytur stażowych. W praktyce, wprowadzenie emerytur stażowych – zgodnie z dwoma projektami ustaw, które trafiły do Sejmu, umożliwiłoby przechodzenie na emeryturę nawet 7 lat wcześniej (kobietom już w wieku 53 lat, a mężczyznom odpowiednio – w wieku 58 lat), chyba, że obecny rząd przychyliłby się pomysłu rządu Mateusza Morawieckiego, który emerytury stażowe chciał wprowadzić po 38 latach pracy w przypadku kobiet i odpowiednio – 43 latach pracy w przypadku mężczyzn (co umożliwiłoby przechodzenie na emeryturę nie 7, a 4 lata wcześniej).

Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązują nowe prognozy dotyczące średniego wieku jakiego dożyją Polacy. Jak co roku Główny Urząd Statystyczny ustalił przeciętną liczbę miesięcy, które pozostały do przeżycia osobom w wieku od 30 do 90 lat. Na podstawie tych danych ZUS wylicza emerytury dla osób urodzonych po 1948 roku na ich wnioski złożone między kwietniem bieżącego roku, a marcem 2027 roku. Najnowsze dane GUS pokazują, że średnia długość życia w Polsce rośnie, co ma bezpośredni (niestety negatywny) wpływ na wysokość emerytur.

Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonym rolnikom i domownikom po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego oraz wykazaniu odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. Dzięki zmianom w przepisach, obecnie prowadzenie działalności rolniczej nie wpływa już na wysokość wypłacanego świadczenia, a seniorzy mogą jednocześnie pobierać emeryturę z KRUS i ZUS. Przeczytaj ten przewodnik i dowiedz się, jakie warunki musisz spełnić oraz jakie dokumenty są wymagane przy składaniu wniosku do KRUS, aby sprawnie przejść przez cały proces urzędowy.

Jeśli senior ukończył 75 lat i pobiera z ZUS-u emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, to dostanie z ZUS dodatkowe pieniądze z tytułu dodatku pielęgnacyjnego. Co do zasady bez wniosków i formalności. ZUS będzie je przekazywał na konto seniora razem z wypłatą głównego świadczenia (tj. emerytury lub renty). Ale w niektórych przypadkach trzeba złożyć wniosek o ten dodatek. Ile wynosi dodatek pielęgnacyjny w 2026 roku?

Wzrost pensji o kilkadziesiąt złotych może uruchomić lawinę, która pozbawi osobę z niepełnosprawnością nawet kilku świadczeń jednocześnie. Posłanka Iwona Hartwich alarmuje, że obecny system bezwzględnie karze za aktywność zawodową, podczas gdy Ministerstwo Finansów w oficjalnej odpowiedzi ucina temat, zasłaniając się miliardowymi wydatkami i sztywnymi regułami budżetu.

Renta z tytułu niezdolności do pracy lub renta socjalna nie są jedynymi świadczeniami przysługującymi osobom niepełnosprawnym. Te z nich, które spełniają określone warunki, mogą ubiegać się o dodatkowe świadczenia. Zaliczają się do nich m.in. dodatek dopełniający, świadczenie wspierające czy zasiłek pielęgnacyjny. Świadczenia te przysługują w określonej wysokości. Jakiej?

Ponad 42 tys. zł brutto miesięcznie otrzymuje emerytka z Bydgoszczy. To najwyższa emerytura wypłacana kobiecie w Polsce. Na tak wysokie świadczenie pracowała przez 61 lat, a na emeryturę przeszła dopiero w wieku 81 lat. Jeszcze więcej (ponad 54 tys. zł brutto) dostaje co miesiąc z ZUS emeryt, który na emeryturę przeszedł po ukończeniu 86 lat i udokumentował staż pracy ponad 67 lat. Z drugiej strony faktem są też emerytury groszowe z ZUS (opiewające nawet na kilka groszy miesięcznie), bo nie każda emerytura może być podwyższona do minimalnej.

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie zwane czternastą emeryturą, jest w 2026 roku wypłacane we wrześniu, podobnie jak w poprzednich trzech latach. Tak wynika rozporządzenia Rady Ministrów z 10 sierpnia 2026 r. w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r., opublikowanych 29 czerwca 2026 r. "Czternastka" wynosi w 2026 roku 1978,49 zl brutto, a więc tyle, ile wynosi najniższa emerytura. Jakie kwoty netto otrzymają emeryci i renciści? W dniu 25 września ZUS wypłaci kolejną dużą transzę świadczeń, natomiast ostatnie wypłaty trafią do uprawnionych emerytów i rencistów 1 października.

W lipcu 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów, została opublikowana nowa wersja projektu specustawy przeliczeniowej dotyczącej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt 140/20), na podstawie którego – niemal 200 tys. emerytów powinno otrzymać od ZUS ok. 64 tys. zł wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń i podwyżkę bieżących świadczeń emerytalnych. W stosunku do pierwotnej wersji projektu – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozszerzyło jego zakres podmiotowy i regulacją (oraz prawem do przeliczenia emerytury, skutkującej podwyżką) ma zostać objętych 196,5 tys. seniorów (a nie tylko 67 tys. osób, które zakładała pierwotna wersja projektu). Zmianie tej – ze względu na deficyt budżetu państwa – sprzeciwia się jednak Ministerstwo Finansów i Gospodarki.

8 miesięcy dodatkowej pracy za każdy dodatkowy rok życia i 4 miesiące dłuższego pobierania emerytury. Tak miałby działać mechanizm uzależniający wiek emerytalny od długości życia. Europa mierzy się z coraz poważniejszym kryzysem demograficznym. Czy Polska także powinna podnieść i zrównać wiek emerytalny kobiet i mężczyzn?

Pomysł, który wywołał polityczną burzę, doczekał się reakcji prezesa ZUS. Liwiusz Laska nie tylko odniósł się do propozycji uzależnienia wieku emerytalnego kobiet od liczby urodzonych dzieci, ale wskazał także, dlaczego takie rozwiązanie może budzić poważne zastrzeżenia. W rozmowie poruszył również kwestię podwyżek w ZUS i ujawnił nowe informacje o współpracy z PIP oraz KAS.

Nawet milion przyszłych emerytów może otrzymać niższe świadczenia, sięgające o 400-500 zł mniej. Główną przyczyną jest brak wyliczonego kapitału początkowego. Kapitał ten stanowi bazę dla obliczeń przyszłej emerytury dla osób, które rozpoczęły pracę przed 1 stycznia 1999 roku, i jest niezbędny do prawidłowego ustalenia wysokości ich świadczenia. Oto szczegóły.

Zamrożenie wzrostu wynagrodzeń w budżetówce oraz ograniczenie waloryzacji emerytur i rent do poziomu inflacji. Taki czarny scenariusz, może się ziścić już za dwa lata. Dlaczego? Bo rząd zakłada, że w 2028 roku zadłużenie państwa przekroczy poziom 55 proc. PKB. To niebezpieczna granica. Jej przekroczenie oznacza uruchomienie ustawowych mechanizmów ograniczających wydatki. W praktyce może to oznaczać konsekwencje między innymi dla emerytów, pracowników sfery budżetowej oraz samorządów. Co więcej, skutki przekroczenia progu mogą być odczuwalne przy konstruowaniu budżetu państwa na 2030 rok.

Wokół tak zwanej "renty alkoholowej" w Polsce narosło wiele mitów. ZUS stawia jednak sprawę jasno: samo nadużywanie procentów nie jest podstawą do wypłaty ani jednej złotówki. W przepisach prawa nie ma zapisu o świadczeniu dedykowanym osobom zmagającym się z chorobą alkoholową. Nazwa ta jest wyłącznie potoczna i może wprowadzać w błąd, ponieważ w rzeczywistości chodzi o standardową rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Nadchodzące miesiące to dla wielu Polaków pobierających renty z tytułu niezdolności do pracy czas weryfikacji świadczeń. ZUS przypomina o obowiązujących od lat procedurach orzeczniczych. Zignorowanie terminów ważności decyzji lub niestawienie się na wezwanie lekarza orzecznika skutkuje rutynowym wstrzymaniem wypłaty comiesięcznych świadczeń.

Z dniem zakończenia pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy (czyli za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim – L4) – można rozpocząć pobieranie z ZUS innego, mało popularnego świadczenia, jakim jest renta szkoleniowa. O rentę tą, mogą ubiegać się osoby, które nie są już zdolne do wykonywania pracy w dotychczasowym zawodzie i z tego powodu muszą się przekwalifikować.