Emerytury, Renta

Zgodnie z komunikatem ZUS z 12 maja br. – od 1 czerwca 2026 r. zmianie ulegają limity dorabiania do emerytury (lub renty), których przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia, a w określonych okolicznościach nawet całkowite zawieszenie jego wypłacania. Należy jednak podkreślić, że od powyższych zasad, ustawodawca przewidział pewne wyjątki i – co do zasady – dorabiać bez ograniczeń, może każdy senior, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, chyba, że kontynuuje on zatrudnienie u swojego dotychczasowego pracodawcy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że po śmierci emeryta lub rencisty prawo do wypłaty świadczenia (emerytury lub renty) ustaje. Listonosz, który przynosi emeryturę (rentę) osoby zmarłej, nie powinien wypłacać tych pieniędzy domownikom. Taką emeryturę czy rentę należy zwrócić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ale uprawniony członek rodziny ma prawo złożyć wniosek o wypłatę tzw. niezrealizowanego świadczenia.

Przejść na emeryturę od razu po osiągnięciu wieku emerytalnego czy dalej pracować i zwiększyć przyszłe świadczenie? Coraz więcej Polaków staje przed takim wyborem. Rząd zachęca seniorów do dłuższej aktywności zawodowej ulgami podatkowymi, a teraz pojawił się kolejny argument. GUS opublikował nowe tablice dalszego trwania życia — kluczowy wskaźnik, od którego ZUS wylicza wysokość emerytur. Od tych danych może zależeć, kto dostanie wyższe świadczenie.

Praktyka orzecznicza sądów okręgowych pokazuje, że kolejne sądy ubezpieczeń społecznych uwzględniają odwołania emerytów od decyzji ZUS-u, dotyczące przeliczenia ich emerytur na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20. Przykładem jest wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z 4 grudnia 2024 r., zgodnie z którym ZUS powinien przeliczyć emeryturę, a szacowana podwyżka powinna wynosić około 500 zł miesięcznie, licząc od 2014 r. Do tej kwoty dodać należy jeszcze waloryzacje emerytury liczone od 2015 r. W przypadku dłuższego pobierania emerytury wcześniejszej (przyznanej na skutek wniosku złożonego przed 6 czerwca 2012 r.) podwyżki często wynoszą około 2000 zł miesięcznie - pisze adwokat Konrad Giedrojć.

Legitymacja emeryta i rencisty, z której korzysta ponad 8 milionów osób, ma się zmienić w lipcu 2026 r. Rząd chce, by dokument był bardziej odporny na fałszerstwa i lepiej rozpoznawalny w codziennym użyciu. Czy to oznacza obowiązkową wymianę? Niekoniecznie. Projekt przewiduje rozwiązanie, które dla wielu może być zaskoczeniem.

Po ponad kilkunastu miesiącach obowiązywania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20 można już pokusić się o pewne podsumowania, a także wskazać, jak w praktyce powinien funkcjonować ten wyrok - pisze adwokat Konrad Giedrojć.

Przełomowy termin dla przyszłych emerytów zbliża się wielkimi krokami. Już 1 czerwca ZUS przeprowadzi coroczną waloryzację kapitału na kontach i subkontach. Dla osób planujących zakończenie aktywności zawodowej to jasny sygnał: odpowiedni moment złożenia wniosku może oznaczać portfel grubszy nawet o kilkaset złotych miesięcznie.

1300 zł miesięcznie dla każdego dorosłego Polaka w ramach bezwarunkowego dochodu podstawowego. Taki pomysł w interpelacji zgłosił poseł Michał Kowalski. Odpowiedź Ministerstwa Finansów jest jednoznaczna: to ok. 40 mld zł miesięcznie i możliwa rezygnacja z części obecnych świadczeń, w tym 13. i 14. emerytury. Resort wskazuje, że roczny koszt sięgnąłby 480 mld zł – czyli ok. 75 proc. dochodów budżetu państwa.

Skończone 65 lat otwiera drzwi do dodatków i przywilejów, które w latach 2026–2027 mogą realnie wzmocnić domowy budżet. Niektórzy seniorzy nie zdają sobie sprawy, że wsparcie nie zawsze uzależnione jest od dochodu lub zdrowia. Przygotowaliśmy zestawienie 8 rozwiązań, które pomagają obniżyć codzienne wydatki. Sprawdź aktualne dodatki i zobacz, co przysługuje Ci w tym roku.

W 2026 roku tzw. renta alkoholowa budzi spore emocje, ale wokół tego świadczenia narosło wiele mitów. W rzeczywistości nie jest to zasiłek za samo nadużywanie alkoholu, lecz wsparcie dla osób, których stan zdrowia nie pozwala na podjęcie pracy. Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać pieniądze z ZUS i na jaką kwotę można liczyć po marcowej waloryzacji?

Od 2027 roku renta wdowia wzrośnie – ZUS zwiększa udział drugiego świadczenia z 15 do 25 proc., co dla części seniorów oznacza nawet 400–450 zł miesięcznie więcej. Na papierze zmiana wygląda korzystnie, ale w praktyce o wysokości wypłaty decyduje jeden element - limit. To on sprawia, że podwyżka bywa niższa, niż wynika z prostych wyliczeń.

ZUS płaci prawie 1500 zł na te choroby w ramach renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, a w przypadku całkowitej niezdolności do pracy wypłaca około 1980 zł. Sprawdź czy masz szansę na orzeczenie o niezdolności do pracy.

Seniorzy wygrywają z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sądach. Coraz więcej osób, które najpierw skorzystały z wcześniejszej emerytury, a później miały obniżone docelowe świadczenie, decyduje się na walkę o swoje prawa — i często odnosi sukces. W części spraw zapadają wyroki zobowiązujące do wypłaty nawet 30 tys. zł wyrównania.

Praca na emeryturze przestaje być koniecznością, a staje się finansową strategią. Dzięki kolejnej podwyżce płacy minimalnej w 2026 roku, seniorzy mogą liczyć na co najmniej 3600 zł netto dodatku do domowego budżetu. ZUS bije rekordy - już niemal 900 tysięcy emerytów łączy pobieranie świadczenia z pracą.

ZUS ogłasza, że FUS (Fundusz Ubezpieczeń Społecznych) zakończył 2025 r. z mocnymi wynikami. Wpływy ze składek wyraźnie wzrosły, a zapotrzebowanie na dotacje z budżetu państwa były mniejsze o 17 mld zł. Fundusz pokrył 82,6% wydatków z własnych środków. Szczegóły przedstawia raport ZUS.

Sytuacja demograficzna w Europie osiągnęła poziom krytyczny. Starzejące się społeczeństwo stawia poważne wyzwania przed systemami emerytalnymi. W 2024 roku dotacja z budżetu państwa dla ZUS wzrosła o ponad 25%, a na jego wsparcie państwo przeznacza już 7% PKB. Czy Polska, wzorem innych krajów, powinna podnieść i zrównywać wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn?

Śmierć rodzica to nie tylko tragedia emocjonalna, ale często także finansowa, zwłaszcza gdy zmarły był jedynym żywicielem rodziny. W takich sytuacjach kluczowym wsparciem staje się renta rodzinna. Jednak w 2026 roku wielu wnioskodawców przeżywa rozczarowanie, gdy ZUS odrzuca ich wnioski. Najwięcej wątpliwości budzą sytuacje, w których zmarły rodzic w chwili śmierci nie posiadał zatrudnienia. Czy fakt bycia bezrobotnym przekreśla szanse dzieci na pieniądze?

ZUS wcześniej wypłaci niektóre emerytury oraz renty w kwietniu i maju 2026 r. Pieniądze zostaną wypłacone jeszcze przed majówką. Sprawdź, kogo dotyczą nowe terminy kwietniowe i majowe.

W aktualnym stanie prawnym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczające, by Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł przyznać świadczenie rentowe. Potrzebne jest do tego odrębne postępowanie orzecznicze.

Wraz z początkiem 2026 r. weszła w życie ustawa, na podstawie której ZUS – do 1 kwietnia 2026 r. – dokona przeliczenia wysokości emerytur ustalonych w czerwcu w latach 2009-2019 (tzw. emerytur czerwcowych) oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, którym ustalono emerytury w czerwcu w latach 2009-2019, z tego względu, że emerytury te zostały przyznane uprawnionym na poziomie niższym niż osobom, które wnioskowały o emeryturę w innych miesiącach roku. Ustawa ta uwzględnia korzystne dla emerytów i rencistów przepisy, na podstawie których otrzymają oni podwyżkę świadczeń bieżących, ale nie przewiduje rekompensaty za nawet 7 lat wypłaty zaniżonych świadczeń, ani nawet zapowiadanego przez MRPiPS – wyrównania za okres od 1 lipca 2025 r. do dnia, w którym zostanie ustalone świadczenie w nowej wysokości.

Od marca 2026 roku ten dodatek do emerytury wynosi 288 zł i jest wypłacany do 15. dnia każdego miesiąca. Wielu seniorów nie wie, że może ubiegać się o pieniądze, tymczasem dodatek nie zależy od dochodu. Większość składanych wniosków rozpatrywanych jest pozytywnie. Komu należy się to świadczenie?

W dniu 7 lipca 2026 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw na podstawie której – urzędnik Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), swoją jednostronną decyzją, będzie mógł przekształcić umowę cywilnoprawną (w tym umowę o dzieło) oraz kontrakt B2B, które spełniają cechy stosunku pracy, w umowę o pracę. Dotyczy to również osób, które są już w wieku przedemerytalnym (i nie spełniają warunku w zakresie minimalnego stażu/okresu składkowego i nieskładkowego, który uprawnia do otrzymania emerytury z ZUS lub odpowiednio – emerytury w zagwarantowanej ustawowo najniższej wysokości), jak i aktywnych zawodowo emerytów.

Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane trzynastą emeryturą (13. emeryturą) lub po prostu trzynastką – przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. W przypadku czternastej emerytury (14. emerytury), zwanej również czternastką – istnieje „furtka” ustawowa do przyznania jej w kwocie wyższej niż zagwarantowana ustawowo najniższa emerytura. Czy dotyczy to również trzynastej emerytury i uprawnieni beneficjenci mają szansę na otrzymanie świadczenia w 2026 r. w kwocie wyższej niż 1 978,49 zł?

Dłuższe życie oznacza niższe świadczenia. Od 1 kwietnia ZUS zacznie stosować nowe tablice GUS, co przełoży się na spadek emerytur nawet o kilkadziesiąt złotych. Sprawdź, kto straci i czy warto się spieszyć z wnioskiem.

Dni zwolnienia za honorowe oddawanie krwi wreszcie wliczą się do stażu pracy górniczej. To wielka zmiana dla pracowników pod ziemią!