Skarbówka potwierdza: rodzinna inwestycja w złoto ze zwolnieniem z podatku

• O co pytał podatnik
• Stanowisko fiskusa
• Bank centralny, a nie kantor
• Co rozstrzyga o charakterze aktywności
• Znaczenie praktyczne

Do niedawna otwarte pozostawało pytanie: czy przychód z ewentualnego zbycia zakupionych przez fundację rodzinną sztabek lub monet bulionowych, czyli monet inwestycyjnych, których cena zależy przede wszystkim od wartości zawartego w nich kruszcu, wpadnie w reżim 25-proc. CIT jako efekt działalności wykraczającej poza dozwolony zakres, czy też skorzysta ze zwolnienia podmiotowego. Dyrektor KIS rozstrzygnął wątpliwość w sposób korzystny dla fundacji rodzinnych.

O co pytał podatnik

Z wnioskiem o wydanie interpretacji zwróciła się fundacja rodzinna, której celem statutowym jest gromadzenie mienia, zarządzanie nim oraz spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów. W ramach działalności statutowej planowała ona nabycie złota fizycznego w formie sztabek i monet bulionowych. Nabycie miało mieć charakter okazjonalny, bez towarzyszących działań typowych dla zawodowego obrotu metalami szlachetnymi. Fundacja nie zamierzała zatrudniać dedykowanego personelu, tworzyć specjalnej infrastruktury ani prowadzić działań marketingowych związanych z kruszcem.

Fundator zakładał, że zakupione złoto będzie przechowywane przez wiele lat jako zabezpieczenie wartości już posiadanych środków pieniężnych. Dopuszczano jednak możliwość jego zbycia w bliżej nieokreślonej perspektywie – nie ze względów handlowych, lecz jako konsekwencję pełnienia przez złoto funkcji płatniczej w sytuacjach skrajnych. Wątpliwość dotyczyła zasad opodatkowania ewentualnego przychodu ze sprzedaży.

Stanowisko fiskusa

Dyrektor KIS w interpretacji z 21 kwietnia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB1-2.4010.30.2026.2.END) uznał stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe. Potwierdził, że przychód fundacji rodzinnej z potencjalnego zbycia złota fizycznego będzie korzystał ze zwolnienia z CIT na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Przepis ten przewiduje zwolnienie podmiotowe fundacji rodzinnej z podatku dochodowego od osób prawnych. Nie ma ono jednak charakteru bezwzględnego. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o CIT zwolnienie nie obejmuje działalności gospodarczej fundacji rodzinnej wykraczającej poza zakres określony w art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej. W takim przypadku zastosowanie może mieć 25-proc. CIT na podstawie art. 24r ust. 1 ustawy o CIT.

Kluczem do rozstrzygnięcia okazała się ocena charakteru planowanej aktywności. Dyrektor KIS zaznaczył, że ocena, czy dana aktywność fundacji mieści się w katalogu dozwolonej działalności gospodarczej, musi być poprzedzona analizą, czy w ogóle stanowi ona działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy – Prawo przedsiębiorców. Przepis ten wymaga, aby działalność była zorganizowana, zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.

Bank centralny, a nie kantor

We wniosku fundacja zarysowała wyrazistą analogię. Działalność dystrybutorów złota inwestycyjnego – mennic, jubilerów czy niektórych kantorów – bliska jest działalności gospodarczej kantoru handlującego kruszcem: opiera się na marży wynikającej z posiadania infrastruktury dystrybucji, a cel ekonomiczny nie jest związany wprost z wartością samego kruszcu. Natomiast aktywność fundacji rodzinnej została porównana raczej do działania podmiotu gromadzącego złoto jako rezerwę wartości – podobnie jak bank centralny utrzymujący złoto w rezerwach – a nie do kantoru lub dystrybutora kruszcu nastawionego na obrót handlowy.

Dyrektor KIS zwrócił uwagę na dodatkowy argument wynikający z prawa dewizowego. Zawodowy obrót złotem dewizowym – w tym złotem w postaci sztab oraz monet bitych po 1850 r. – może wchodzić w zakres regulowanej działalności kantorowej, jeżeli polega na kupnie, sprzedaży lub pośrednictwie w obrocie wartościami dewizowymi. Taka działalność wymaga wpisu do rejestru prowadzonego przez prezesa NBP. Fundacja rodzinna, która nie prowadzi takiej działalności i nie zamierza jej prowadzić, nie mieści się w tej kategorii.

Tym samym organ uznał, że w opisanym zdarzeniu przyszłym nie sposób stwierdzić, iż fundacja dokonuje zakupu złota w ramach działalności gospodarczej. W tej sytuacji bezprzedmiotowe stało się nawet rozpatrywanie, czy zbycie złota może być uznane za zbycie mienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o fundacji rodzinnej (czyli pod warunkiem, że mienie nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia). Przychód ze sprzedaży skorzysta ze zwolnienia podmiotowego.

Co rozstrzyga o charakterze aktywności

Z uzasadnienia interpretacji wyłania się praktyczna lista przesłanek, które – po stronie fundacji – przemawiają przeciwko kwalifikowaniu nabycia i ewentualnego zbycia kruszcu jako działalności gospodarczej:

• okazjonalny, jednorazowy charakter nabycia, bez cech ciągłości i stałości,
• brak dedykowanego personelu, infrastruktury lokalowej, środków trwałych i narzędzi związanych z obsługą kruszcu,
• brak działań marketingowo-wizerunkowych zmierzających do zwiększenia wartości zbywczej,
• brak działań uszlachetniających czy modyfikujących właściwości fizykochemiczne lub ekonomiczne kruszcu,
• wieloletni horyzont posiadania, wykluczający spekulacyjny charakter transakcji,
• funkcja ekonomiczna ograniczona do ochrony wartości posiadanych środków pieniężnych.

Fundacja powołała się również na uzasadnienie projektu ustawy o fundacji rodzinnej (druk nr 2798, Sejm IX kadencji), w którym wprost wskazano, że podstawowym zadaniem fundacji będzie „ochrona posiadanego majątku przed utratą czy zmniejszeniem wartości”. Dyrektor KIS podzielił ten tok rozumowania.

Znaczenie praktyczne

Dla fundatorów interpretacja ma trojakie znaczenie. Po pierwsze, utrwala pogląd, zgodnie z którym nie każda aktywność ekonomiczna fundacji rodzinnej jest automatycznie działalnością gospodarczą. Ocena wymaga każdorazowego zbadania, czy działalność jest zorganizowana, zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Okazjonalne działania inwestycyjne o charakterze czysto majątkowym pozostają poza tym pojęciem. Po drugie, potwierdza dopuszczalność lokowania części majątku fundacji w aktywach pozafinansowych, takich jak kruszce, bez utraty zwolnienia podmiotowego. To ważne zwłaszcza dla fundatorów szukających zabezpieczenia przed ryzykami makroekonomicznymi. Po trzecie, przypomina o znaczeniu starannego opisu stanu faktycznego we wniosku o interpretację. Organ oprzeć może swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na tych okolicznościach, które wskazał podatnik: charakterze nabycia, braku infrastruktury, horyzoncie czasowym i motywacji ekonomicznej. Zmiana którejkolwiek z tych przesłanek – na przykład przejście do regularnego obrotu kruszcem na rzecz beneficjentów czy osób trzecich – mogłaby prowadzić do odmiennej kwalifikacji.

Cytowana interpretacja

• interpretacja indywidualna dyrektora KIS z 21 kwietnia 2026 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.30.2026.2.END