Przekazałeś darowiznę dla fundacji - a co z PIT? Sprawdź to teraz – skarbówka wydała ważną interpretację

• Granice rozliczania darowizn w PIT
• Stan faktyczny: zakwestionowana darowizna
• Co rozstrzygnął dyrektor KIS
• Klucz: cele pożytku publicznego, nie status w rejestrze
• Jakie warunki musi spełnić darczyńca
• Co z podatnikiem na podatku liniowym
• Co robić w razie sporu z urzędem
• Wniosek dla darczyńców
• Cytowana interpretacja

Granice rozliczania darowizn w PIT

Spór o granice ulgi podatkowej z art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT może wracać w czynnościach sprawdzających prowadzonych przez urzędy skarbowe. Organy potrafią kwestionować odliczenia darowizn dokonanych na rzecz fundacji, które nie figurują w wykazie organizacji uprawnionych do otrzymania 1,5 proc. podatku. Tymczasem przepis ustawy o PIT nie wymaga, by obdarowana organizacja miała formalny status OPP. Wymaga czegoś innego – by darowizna została przekazana na cele pożytku publicznego, a obdarowany należał do kategorii podmiotów wskazanych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Tę linię potwierdza najnowsza interpretacja dyrektora KIS.

Stan faktyczny: zakwestionowana darowizna

Z wnioskiem o interpretację wystąpiła fundatorka i prezes fundacji wpisanej do KRS, która w kolejnych latach przekazywała na rzecz tej fundacji darowizny pieniężne i odliczała je od dochodu w zeznaniu rocznym PIT na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT. W toku czynności sprawdzających urząd skarbowy zakwestionował odliczenia, wskazując, że fundacja – zdaniem organu – nie realizuje celów pożytku publicznego.

Podatniczka argumentowała, że fundacja prowadzi działalność społecznie użyteczną w sferze zadań publicznych wymienionych w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Środki z darowizn były przeznaczane na cele niekomercyjne, służące poprawie jakości i dostępności określonych usług publicznych, a wszystkie wymogi formalne ulgi zostały spełnione: wpłaty dokonano przelewem, darowizny ujęto w zeznaniu rocznym, nie przekroczono limitu 6 proc. dochodu, a przekazanych kwot nie zaliczono do kosztów uzyskania przychodów.

Co rozstrzygnął dyrektor KIS

W interpretacji z 23 kwietnia 2026 r. (sygn. 0112-KDSL1-1.4011.193.2026.3.AO) dyrektor KIS uznał stanowisko podatniczki za prawidłowe. Organ stwierdził, że odliczenie przewidziane w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. a ustawy o PIT nie jest uzależnione od posiadania przez obdarowaną organizację formalnego statusu organizacji pożytku publicznego. Istotne jest natomiast, aby jednostka obdarowana faktycznie prowadziła działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, nie była jednostką sektora finansów publicznych i nie działała w celu osiągnięcia zysku.

Dyrektor KIS przeprowadził w uzasadnieniu analizę warunków odliczenia. Wskazał, że ulga przysługuje, gdy łącznie spełnione są dwa podstawowe kryteria: darowizna jest przekazana na cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a obdarowanym jest organizacja pozarządowa, o której mowa w art. 3 ust. 2 tej ustawy, albo podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3 tej ustawy. Fundacja niemająca statusu OPP, lecz spełniająca te warunki, mieści się w katalogu podmiotów, na rzecz których darowizna może dawać prawo do odliczenia.

Klucz: cele pożytku publicznego, nie status w rejestrze

Z perspektywy podatnika rozróżnienie statusu OPP od działalności pożytku publicznego ma znaczenie zasadnicze. Status organizacji pożytku publicznego to formalna kategoria, nadawana po spełnieniu szeregu warunków i uprawniająca m.in. do otrzymywania 1,5 proc. podatku od osób fizycznych. Działalność pożytku publicznego to natomiast szersze pojęcie. Obejmuje działalność społecznie użyteczną prowadzoną przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych wymienionych w art. 4 ustawy. Katalog tych zadań jest bardzo szeroki – obejmuje m.in. pomoc społeczną, ochronę i promocję zdrowia, naukę, oświatę i wychowanie, kulturę, sport, ekologię oraz działalność charytatywną.

Ustawa o PIT odsyła właśnie do tego drugiego, szerszego pojęcia. To oznacza, że fundacja realizująca cele wymienione w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie może pozwalać swoim darczyńcom na odliczenie wpłat – niezależnie od tego, czy uzyskała formalny status OPP. Praktyka polegająca na odmowie ulgi wyłącznie z powodu braku wpisu fundacji do wykazu organizacji uprawnionych do otrzymania 1,5 proc. podatku nie znajduje oparcia w przepisach dotyczących odliczenia darowizn.

Jakie warunki musi spełnić darczyńca

Z przepisów ustawy o PIT i z analizowanej interpretacji wynika zestaw warunków, których spełnienie pozwala bronić odliczenia:

• darowizna jest przekazywana na cele określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
• obdarowanym jest organizacja pozarządowa, o której mowa w art. 3 ust. 2 tej ustawy, albo podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3 tej ustawy, niebędący jednostką sektora finansów publicznych i niedziałający w celu osiągnięcia zysku,
• darowizna pieniężna jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek płatniczy obdarowanego albo na jego rachunek w banku inny niż rachunek płatniczy,
• łączna kwota odliczeń z tytułu darowizn objętych limitem nie przekracza 6 proc. dochodu, a w przypadku podatników rozliczających PIT-28 – 6 proc. przychodu,
• kwota darowizny, kwota odliczenia oraz dane identyfikujące obdarowanego są wykazane w zeznaniu rocznym, wraz z załącznikiem PIT/O,
• wartość darowizny nie została zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, odliczona od przychodu na podstawie ustawy o ryczałcie albo zwrócona podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

W typowym przypadku krajowej fundacji spełnienie tych warunków powinno wystarczyć do obrony odliczenia. Trzeba jednak pamiętać, że interpretacja indywidualna chroni tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny odpowiada opisowi przedstawionemu we wniosku. Organ podatkowy nadal może badać, czy konkretna fundacja rzeczywiście prowadzi działalność pożytku publicznego i czy dana darowizna została przeznaczona na cele wskazane w ustawie.

Co z podatnikiem na podatku liniowym

Należy pamiętać, że odliczenie z art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT przysługuje podatnikom rozliczającym się według skali podatkowej oraz podatnikom opodatkowanym ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Przedsiębiorcy opodatkowani podatkiem liniowym nie odliczają darowizn na cele pożytku publicznego na zasadach właściwych dla skali podatkowej.

Odrębne zasady mogą dotyczyć niektórych darowizn wynikających z ustaw szczególnych, w tym darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą. Nie należy ich jednak utożsamiać z odliczeniem darowizny przekazanej zwykłej fundacji na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. a ustawy o PIT.

Co robić w razie sporu z urzędem

Gdy organ skarbowy kwestionuje odliczenie darowizny przekazanej fundacji bez statusu OPP, pierwszym krokiem powinno być wykazanie, że obdarowana organizacja realizuje cele wymienione w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W sporze z urzędem to podatnik powinien być przygotowany na wykazanie nie tylko faktu przelewu, lecz także związku darowizny z celami pożytku publicznego. Pomocne są: statut fundacji, sprawozdania z działalności, dokumentacja realizowanych projektów, opisy faktycznie podejmowanych działań oraz dokumenty wskazujące, na co przeznaczono środki z darowizny.

Drugi element to kompletna dokumentacja samej darowizny – dowody przelewów, prawidłowe ujęcie kwoty w zeznaniu rocznym i załączniku PIT/O oraz dane identyfikujące obdarowanego. Warto też sprawdzić, czy darowizna nie została wcześniej zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, odliczona w innym trybie albo zwrócona podatnikowi.

Jeżeli urząd kwestionuje odliczenie, podatnik może wystąpić o własną interpretację indywidualną. Koszt wniosku to 40 zł za jedno pytanie. Uzyskana interpretacja może chronić podatnika w zakresie objętym pytaniem, pod warunkiem że opisany we wniosku stan faktyczny odpowiada rzeczywistości. Praktyka interpretacyjna pokazuje, że w sprawach analogicznych do opisanej dyrektor KIS wydaje rozstrzygnięcia korzystne dla podatników.

Wniosek dla darczyńców

Interpretacja z 23 kwietnia 2026 r. nie tworzy nowej linii interpretacyjnej, lecz potwierdza stanowisko wynikające z przepisów i wcześniejszych rozstrzygnięć KIS. Dla osób fizycznych przekazujących darowizny fundacjom realnie działającym w sferze pożytku publicznego oznacza to, że nie powinny rezygnować z odliczenia tylko dlatego, że ich beneficjent nie figuruje w wykazie organizacji uprawnionych do otrzymania 1,5 proc. podatku. Decydujące są cele darowizny i charakter działalności obdarowanej organizacji, a nie sama etykieta administracyjna.

Z punktu widzenia organów skarbowych rozstrzygnięcie powinno być sygnałem, że formalny brak statusu OPP nie może być samodzielną podstawą odmowy ulgi. Weryfikacja powinna koncentrować się na rzeczywistym przedmiocie działalności fundacji oraz na tym, czy konkretna darowizna trafiła na cele wymienione w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego.

Cytowana interpretacja

– interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 kwietnia 2026 r., sygn. 0112-KDSL1-1.4011.193.2026.3.AO.