„Godna emerytura” według Prezydenta Karola Nawrockiego, czyli – waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych o kwotę nie mniejszą niż 150 zł. Projekt trafił już do Sejmu

• W jaki sposób przeprowadzana jest waloryzacja emerytur i rent, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami?
• Jaka była wysokość waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych w marcu 2025 r.?
• „Sprawiedliwa waloryzacja emerytur” według Prezydenta Karola Nawrockiego
• Prezydent Karol Nawrocki złożył w Sejmie projekt ustawy „Godna emerytura”
• „Godna emerytura” Prezydenta Karola Nawrockiego - kiedy można spodziewać się wejścia przepisów w życie?

W jaki sposób przeprowadzana jest waloryzacja emerytur i rent, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami?

Waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych jest odpowiedzią na spadek siły nabywczej pieniądza spowodowany głównie przez inflację. Ma ona na celu urealnienie wartości wypłacanych świadczeń w odniesieniu do wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, dostosowując - w sposób ciągły - wartość wypłacanych świadczeń do zmian cen.

Emerytury i renty (oraz niektóre dodatki do nich, jak np. dodatek pielęgnacyjny czy dodatek dla sierot zupełnych oraz świadczenia i zasiłki przedemerytalne) podlegają corocznej waloryzacji od dnia 1 marca. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. Wskaźnik ten - zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ustawa FUS) - odpowiada średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, zwiększonemu o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Zwiększenie o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia jest przedmiotem corocznych negocjacji w ramach Rady Dialogu Społecznego. W przypadku braku porozumienia w ramach tych negocjacji – wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent, w danym roku, określa rozporządzenie Rady Ministrów.

W 2025 r. – wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19.07.2024 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r. – została ustalona na poziomie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. Na tym samym poziomie (tj. 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym) – zgodnie z rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31.07.2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. – została również ustalona przez Radę Ministrów wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w roku 2026 r.

Rzeczywisty wskaźnik rocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych opiera się na danych dotyczących faktycznego wykonania w zakresie inflacji i realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (ogłaszanych w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego). Do jego wyliczenia – potrzebne są zatem dane z dwóch komunikatów Prezesa GUS:

1. dotyczące faktycznego wykonania w zakresie inflacji oraz
2. dotyczące realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Jaka była wysokość waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych w marcu 2025 r.?

W 2025 r. ww. dane GUS, potrzebne do wyliczenia rzeczywistego wskaźnika rocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, wynikały odpowiednio z:

1. komunikatu Prezesa GUS z dnia 15.01.2025 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2024 r. – w zakresie faktycznego wykonania w zakresie inflacji, zgodnie z którym – średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2024 r. w stosunku do 2023 r. wyniósł 103,6 (wzrost cen o 3,6%) oraz
2. komunikatu Prezesa GUS z dnia 11.02.2025 r. w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2024 r. w stosunku do 2023 r. – w zakresie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym, zgodnie z którym – realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2024 r., w stosunku do 2023 r., wyniósł 9,5%.

W związku z tym, że wskaźnik waloryzacji emerytur i rent to: średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym (a zatem wspomniane powyżej 3,6%), zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (a zatem – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19.07.2024 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r. – o równe 20% ze wspomnianego powyżej 9,5%) – wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2025 r., wyniósł 5,5% (tj. 3,6%+1,9%). Zgodnie z art. 89 ust. 6 ustawy FUS – został on ogłoszony w komunikacie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14.02.2025 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r. Ww. komunikat ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (którym aktualnie jest – Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) musi bowiem być, co roku, ogłoszony w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski”, nie później niż w ciągu 3 dni roboczych od dnia ogłoszenia przez Prezesa GUS komunikatu w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest z urzędu, co oznacza, że beneficjenci ww. świadczeń nie muszą składać w tej sprawie żadnego wniosku do ZUS. W następstwie dokonanej waloryzacji – każdy emeryt i rencista otrzymuje z ZUS decyzję z informacją o nowej wysokości swojego świadczenia. W 2025 r. – łączny koszt waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, MRPiPS oszacowało na ok. 22,8 mld zł.

Najniższe gwarantowane emerytury i renty - w wyniku przeprowadzonej waloryzacji - od 1 marca 2025 r., wzrosły natomiast do następujących kwot:

• najniższa emerytura – 1 878,91 zł (podwyżka o 97,95 zł w stosunku do kwoty, która obowiązywała od 1 marca 2024 r.¹),
• najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy – 1 878,91 zł (podwyżka o 97,95 zł¹),
• najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy – 1 409,18 zł (podwyżka o 73,46 zł²),
• najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową – 2 254,69 zł (podwyżka o 117,54 zł),
• najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową – 1 691,02 zł (podwyżka o 88,16 zł),
• najniższa renta rodzinna – 1 878,91 zł (podwyżka o 97,95 zł¹)oraz
• najniższa renta socjalna – 1 878,91 zł (podwyżka o 97,95 zł¹).

Na chwilę obecną – pomimo, że znamy już wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w roku 2026 r. (który wyniesie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym) – nie wiemy jeszcze do jakich kwot wzrosną najniższe gwarantowane emerytury i renty w ramach waloryzacji, która – zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami – będzie miała miejsce w marcu 2026 r. Do ostatecznego wyliczenia rzeczywistego wskaźnika rocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych w roku 2026, potrzebne są bowiem dane z dwóch komunikatów Prezesa GUS, które poznamy dopiero na początku 2026 r.

„Sprawiedliwa waloryzacja emerytur” według Prezydenta Karola Nawrockiego

W swoim programie wyborczym, Prezydent Karol Nawrocki - w sekcji „Niskie, proste i prorodzinne podatki – podatkowy kontrakt” zawarł obietnicę, że 6 sierpnia 2025 r., czyli - w dniu objęcia przez niego urzędu prezydenta (w pierwszym dniu prezydentury) - złoży do Sejmu projekt ustawy przewidujący, że - w ramach waloryzacji emerytur świadczenia zawsze będą o wzrastać o minimum 150 zł, a wskaźnik waloryzacji będzie zawsze wyższy od wskaźnika inflacji (obietnica ta, została złożona w następującym brzmieniu: „Sprawiedliwa waloryzacja emerytur: Waloryzacja emerytur minimum o 150 zł i zawsze powyżej wskaźnika inflacji.”). Zapewnienie Karola Nawrockiego odnośnie nowych zasad waloryzacji emerytur, zostało również powtórzone w sekcji „Dobrobyt – więcej pieniędzy w kieszeniach Polaków” jego programu wyborczego i określone „godną waloryzację emerytur”.

Prezydent Karol Nawrocki złożył w Sejmie projekt ustawy „Godna emerytura”

Co prawda nie 6 sierpnia 2025 r., ale w dniu 3 listopada br., Prezydent Karol Nawrocki, podczas swojej wizyty w Sochaczewie, złożył podpis pod kolejną ze swoich inicjatyw ustawodawczych - projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (określanym przez Kancelarię Prezydenta - projektem ustawy „Godna emerytura”).

Podczas swojej wizyty w Sochaczewie, gdzie Prezydent złożył swój podpis pod ww. projektem - Karol Nawrocki przypomniał, że w październiku 2023 r., wśród „100 konkretów na pierwsze 100 dni” sprawowania władzy przez obecny rząd - była zagwarantowana m.in. dwukrotna waloryzacja emerytur (konkretnie w pkt 7, który brzmiał - „Wprowadzimy drugą waloryzację emerytur i rent, gdy inflacja będzie przekraczała 5%.”). Obietnica ta, nie została jednak zrealizowana, w związku z czym - Prezydent przekazał, że zwraca się w tej sprawie do Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska i - ustawę wprowadzającą taką drugą waloryzację, chętnie by podpisał. Na wypadek, gdyby jednak nie przeszła ona przez Sejm (tak jak miało to miejsce dotychczas) - składa własny projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (projekt „Godna emerytura”), który - „ma sprawić, żeby Prezydent Polski był głosem polskich emerytów i emerytek”.

- „Proponuję podchodzenie do waloryzacji, i w sposób procentowy, i kwotowy. To jest głównie głos w imieniu tych, którzy mają najniższe emerytury poniżej 3 tysięcy złotych. Polska w XXI wieku zasługuje na to, żeby najniższa emerytura wynosiła chociaż 2 tysiące złotych i ten projekt na taką drogę nas wprowadza” – powiedział Prezydent.

Prezydent podkreślił potrzebę zagwarantowania seniorom możliwości stałej waloryzacji emerytury na poziomie co najmniej 150 zł. - „Chciałbym, żebyście mieli przeświadczenie, że Prezydent jest wdzięczny wszystkim tym, którzy pracowali na polski sukces gospodarczy. Jeśli rząd nie zrealizuje swojej obietnicy w odniesieniu do podwójnej waloryzacji emerytury, to wierzę, że mój projekt jeszcze w tej kadencji zyska przychylność większości posłów, bo seniorom się te rozwiązania należą.” - podkreślił Karol Nawrocki.

Karol Nawrocki przypomniał, że obecnie młodymi emerytami zostają mężczyźni urodzeni w roku 1960 i kobiety urodzone w roku 1965. - „Ci ludzie nie mieli takich możliwości rozwoju, jak moje pokolenie. Ci ludzie w czasach transformacji ustrojowej walczyli o to, żeby polska gospodarka się rozwijała. Ciężko pracowali w latach 90 po to, żeby dziś Prezydent mógł powiedzieć, że jesteśmy 20 gospodarką na świecie. Takich ludzi państwo polskie nie może zostawić samych sobie. Nie mogę się zgodzić na waloryzacje na poziomie 3, 13 czy 20 złotych.” – dodał.

Jeżeli powyższy projekt przełożylibyśmy na realia waloryzacji emerytur i rent, która miała miejsce w marcu bieżącego (2025) roku (chociaż należy mieć świadomość, że pierwsza waloryzacja, do której znajdowałby on zastosowanie, jeżeli doczekałby się swojego wejścia w życie - miałaby miejsce marcu 2026), oznaczałoby to, że - kwota najniższej emerytury, renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renty socjalnej i renty rodzinnej wzrosłaby nie do 1 878,91 zł, a do 1 930,96 zł (czyli podwyżka - w stosunku do obecnie obowiązującej kwoty świadczenia - opiewałaby na 52,05 zł). Im wyższa emerytura, renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, renta socjalna lub renta rodzinna - tym podwyżka (w związku z zastrzeżeniem minimalnej kwoty waloryzacji na poziomie 150 zł) byłaby jednak niższa: w przypadku świadczenia na poziomie 2 700 zł brutto miesięcznie - podwyżka wynosiłaby już tylko 1,50 zł, a w przypadku świadczenia na poziomie 2 800 zł brutto miesięcznie i wyższym - nie miałaby już w ogóle miejsca.

„Godna emerytura” Prezydenta Karola Nawrockiego - kiedy można spodziewać się wejścia przepisów w życie?

Projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (określany przez Kancelarię Prezydenta - projektem ustawy „Godna emerytura”), w dniu 3 listopada 2025 r. został podpisany przez Prezydenta Karola Nawrockiego podczas jego wizyty w Sochaczewie, a już następnego dnia, tj. 4 listopada br. - wniesiony przez niego do Sejmu (gdzie został on od razu skierowany do opinii sejmowego Biura Legislacyjnego). W sejmowym wykazie projektów ustaw, którym nie został jeszcze nadany numer druku, można znaleźć go pod znakiem: RPW/36763/2025 (LINK).

¹ Od 1 marca 2024 r. obowiązywała bowiem kwota 1 780,96 zł podstawie pkt 1 lit. a) komunikatu Prezesa ZUS z dnia 14.02.2024 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2024 r., poz. 133)

² Od 1 marca 2024 r. obowiązywała bowiem kwota 1 335,72 zł podstawie pkt 1 lit. b) komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 lutego 2024 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2024 r., poz. 133)

Podstawa prawna:

• Projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (znak w sejmowym wykazie projektów ustaw, którym nie został jeszcze nadany numer druku: RPW/36763/2025)
• Ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1631 z późn. zm.)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19.07.2024 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 1122)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31.07.2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r., poz. 1048)
• Komunikat Prezesa ZUS z dnia 18.02.2025 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2025 r., poz. 152)
• Komunikat Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14.02.2025 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r. (M.P. z 2025 r., poz. 129)

fot. Przemysław Keler/KPRP