Ważny wyrok NSA. Tysiące opiekunów może wrócić do starych zasad świadczenia pielęgnacyjnego

• Złożyłeś wniosek o świadczenie pielęgnacyjne po 31 grudnia 2023 r.? Ten wyrok NSA zmienia wszystko
• Co się zmieniło od 1 stycznia 2024 roku w świadczeniu pielęgnacyjnym i dlaczego wyrok z 2026 roku jest ważny?
• NSA mówi: to nie takie proste z tą datą złożenia wniosku, nie tędy droga
• Dlaczego to takie ważne?
• Kto może skorzystać z wyroku NSA o zasiłku pielęgnacyjnym na "starych zasadach"?
• Co teraz zrobić po wyroku NSA?

Złożyłeś wniosek o świadczenie pielęgnacyjne po 31 grudnia 2023 r.? Ten wyrok NSA zmienia wszystko

Od początku 2024 roku zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego zmieniły się diametralnie. Wielu opiekunów osób z niepełnosprawnościami zostało postawionych przed trudnym wyborem – nowe przepisy czy stare? Problem pojawił się jednak u tych, którzy z różnych powodów nie zdążyli złożyć wniosku przed końcem 2023 roku. Teraz Naczelny Sąd Administracyjny stanął po ich stronie.

Co się zmieniło od 1 stycznia 2024 roku w świadczeniu pielęgnacyjnym i dlaczego wyrok z 2026 roku jest ważny?

Ustawa o świadczeniu wspierającym wywróciła do góry nogami dotychczasowy system wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Zmiany były tak duże, że ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie przepisów przejściowych.

Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, nowych regulacji nie stosuje się do osób, których prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało przed 31 grudnia 2023 r. Takie osoby mogą korzystać ze starych, często korzystniejszych zasad.

Problem w tym, że przepis ten był różnie interpretowany. Część urzędów twardo stała na stanowisku, że liczy się wyłącznie data złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne. Złożyłeś po 31 grudnia 2023 r.? Dostajesz odmowę albo musisz przejść na nowe zasady.

NSA mówi: to nie takie proste z tą datą złożenia wniosku, nie tędy droga

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2026 r. (sygn. I OSK 5/25) rzuca zupełnie nowe światło na sprawę. Sąd przyjrzał się dokładnie przepisom przejściowym i stwierdził, że ich interpretacja musi być szersza niż dotychczas przyjmowana.

NSA uznał, że przepis obejmuje również sytuacje, w których:

• wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony po 31 grudnia 2023 r.,
• ale wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności trafił do organu orzeczniczego najpóźniej 31 grudnia 2023 r.,
• a ustalony stopień niepełnosprawności datowany jest na okres przed 1 stycznia 2024 r.

Jest jednak dodatkowy warunek – wniosek o świadczenie musi być złożony w terminie określonym w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Dlaczego to takie ważne?

W praktyce oznacza to jedno – opiekunowie, którzy czekali na orzeczenie o niepełnosprawności podopiecznego i przez to nie zdążyli złożyć wniosku o świadczenie przed końcem 2023 roku, nie stracili prawa do starych zasad.

Przypomnijmy, że procedura orzecznicza potrafi trwać miesiącami. Wiele osób złożyło wniosek o orzeczenie niepełnosprawności jeszcze w 2023 roku, ale sam dokument otrzymało już w 2024 roku. Dopiero wtedy mogły wystąpić o świadczenie pielęgnacyjne – i często spotykały się z odmową. Teraz NSA potwierdził, że takie podejście urzędów było błędne.

Kto może skorzystać z wyroku NSA o zasiłku pielęgnacyjnym na "starych zasadach"?

Na wyrok NSA mogą powoływać się osoby, które:

• Złożyły wniosek o orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności do 31 grudnia 2023 r.
• Otrzymały orzeczenie potwierdzające niepełnosprawność powstałą przed 1 stycznia 2024 r.
• Złożyły wniosek o świadczenie pielęgnacyjne po 31 grudnia 2023 r., ale w ustawowym terminie.
• Otrzymały decyzję odmowną lub zostały zmuszone do przejścia na nowe zasady.

Co teraz zrobić po wyroku NSA?

Jeśli otrzymałeś decyzję odmowną w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego na starych zasadach, masz kilka możliwości. Możesz złożyć wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na nową wykładnię przepisów. Możesz też – jeśli sprawa jest jeszcze w toku (np. w WSA lub NSA, bo odwoływałeś się dalej) – wykorzystać argumentację NSA w swoim postępowaniu.

Warto skonsultować się z prawnikiem lub organizacją zajmującą się pomocą osobom z niepełnosprawnościami. Każda sytuacja jest indywidualna i wymaga analizy konkretnych dat oraz dokumentów. Jedno jest pewne – wyrok NSA otwiera drzwi, które dla wielu opiekunów wydawały się już zamknięte.

Źródło: nsa.gov.pl