Karta Dużej Rodziny dla seniora zostanie unieważniona – urzędnicy dzwonią i niespodziewanie informują o odebraniu świadczenia
REKLAMA
REKLAMA
Seniorzy, którzy przez wiele lat posiadali Kartę Dużej Rodziny (ale nie tylko – bo dotyczy to również młodszych posiadaczy karty), po śmierci współmałżonka, bywają zaskakiwani decyzją administracyjną wójta (burmistrza lub odpowiednio prezydenta miasta) o pozbawieniu ich prawa do świadczenia i konieczności niezwłocznego zwrotu karty, która podlegać będzie unieważnieniu. Co ciekawe – w takim przypadku, uprawnienia do posiadania Karty Dużej Rodziny nie tracą jednak dzieci, jeżeli spełniają określone w ustawie warunki programu MRPiPS.
- Karta Dużej Rodziny to program MRPiPS, w ramach którego przysługuje świadczenie w postaci dostępu do towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących
- Karta Dużej Rodziny – komu przysługuje świadczenie, w ramach programu MRPiPS?
- Karta Dużej Rodziny – na jakiej podstawie świadczenie, w ramach programu MRPiPS, przysługuje również seniorom?
- Karta Dużej Rodziny – w jaki sposób senior, ubiegając się o przyznanie świadczenia w ramach programu MRPiPS, zobowiązany jest wykazać, że posiadał na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci?
- Karta Dużej Rodziny – seniorzy niespodziewanie tracą prawo do świadczenia, urzędy wydają decyzje o unieważnieniu Kart Dużej Rodziny
Karta Dużej Rodziny to program MRPiPS, w ramach którego przysługuje świadczenie w postaci dostępu do towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących
Karta Dużej Rodziny to program MRPiPS obejmujący system zniżek i dodatkowych uprawnień dla rodzin 3+ zarówno w instytucjach publicznych, jak i w firmach prywatnych. Posiadacze Karty Dużej Rodziny mają możliwość tańszego korzystania z oferty podmiotów m.in. z branży spożywczej, bankowej, rekreacyjnej czy paliwowej. Podstawowym założeniem programu jest wspieranie budżetu rodzin wielodzietnych oraz ułatwienie im dostęp do dóbr i usług – tj. przyznaniu im tego dostępu na korzystniejszych zasadach.
REKLAMA
REKLAMA
Karta Dużej Rodziny – komu przysługuje świadczenie, w ramach programu MRPiPS?
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny – prawo do posiadania Karty przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek.
Obowiązek utrzymywania dzieci przez rodziców określony jest w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym. Zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego – rodzice obowiązani są do dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.
Karta Dużej Rodziny – na jakiej podstawie świadczenie, w ramach programu MRPiPS, przysługuje również seniorom?
Karta Dużej Rodziny (i związane z nią prawo do ulg) przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci, bez względu na ich wiek. Karta jest przyznawana niezależnie od dochodu w rodzinie.
Członkami rodziny wielodzietnej są przy tym:
REKLAMA
- rodzic (rodzice) – przez których rozumie się nie tylko rodziców biologicznych, ale również rodzica (rodziców) zastępczych lub osobę (osoby) prowadzące rodzinny dom dziecka,
- małżonek rodzica oraz
- dziecko – przez które rozumie się nie tylko dziecko biologiczne, ale również dziecko, nad którym rodzic sprawuje rodzinną pieczę zastępczą oraz osobę przebywającą w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 9.06.2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
którzy ponadto:
- posiadają obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium Polski,
- są cudzoziemcami mającymi miejsce zamieszkania na terytorium Polski na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, zezwolenia na pobyt czasowy (udzielony w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 oraz art. 186 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12.12.2013 r. o cudzoziemcach) lub w związku z uzyskaniem w Polsce statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, jeżeli zamieszkują na terytorium Polski z członkami rodziny lub odpowiednio
- są obywatelami państwa członkowskiego UE, EFTA, Konfederacji Szwajcarskiej lub członkami rodziny powyższych osób, posiadającymi miejsce zamieszkania, prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Polski.
Karta Dużej Rodziny przysługuje również rodzicowi (rodzicom) i małżonkowi rodzica, których dzieci są już dorosłe, jeżeli spełniają oni kryteria co do ilości posiadanych dzieci, które mieli w przeszłości na utrzymaniu. Z karty tej – uprawnieni rodzice, mogą korzystać dożywotnio (o ile nie wystąpią przesłanki, uzasadniające pozbawienie ich karty). Z Karty Dużej Rodziny (i z przysługujących na jej podstawie zniżek) mogą zatem korzystać również seniorzy – którzy w przeszłości mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci (i to nie tylko własne dzieci biologiczne, ale również – dzieci, nad którymi sprawowali rodzinną pieczę zastępczą, dla których pełnili funkcję rodziny zastępczej albo sprawowali nad nimi opiekę w ramach prowadzonego przez siebie rodzinnego domu dziecka). Nie ma przy tym znaczenia wiek seniora (czy jest to osoba powyżej 60, 70 czy 80 roku życia), ani osiągane przez niego dochody – jedynym kryterium, kwalifikującym go do programu, jest ilość posiadanych (w przeszłości) na utrzymaniu dzieci, których musiało być co najmniej troje. W przypadku rodzin tzw. patchworkowych – w zakresie uprawnienia do Karty Dużej Rodziny, brane są pod uwagę dzieci obojga małżonków. Czyli – jeżeli jeden z małżonków posiada lub posiadał na utrzymaniu dwoje własnych dzieci, a drugi z małżonków – jedno własne dziecko – obojgu im, przysługiwać będzie Karta Dużej Rodziny.
Karta Dużej Rodziny – w jaki sposób senior, ubiegając się o przyznanie świadczenia w ramach programu MRPiPS, zobowiązany jest wykazać, że posiadał na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci?
Zgodnie z wyjaśnieniem opublikowanym przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – wypełniając wniosek o przyznanie Karty Dużej Rodziny, wnioskodawca podaje dane nie tylko rodzica (czyli w większości przypadków – swoje) lub odpowiednio –małżonka rodzica, dla którego wnioskuje o Kartę Dużej Rodziny, ale wykazuje również dzieci. Jeżeli co najmniej troje dzieci spełnia warunki ustawy (tj. pozostawało na utrzymaniu rodzica/małżonka rodzica, bez względu na ich obecny wiek i miejsce zamieszkania i wobec nich – rodzic/małżonek rodzica nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej ani jego władza rodzicielska nie została ograniczona przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej), można zaznaczyć na wniosku, że wnioskuje się o przyznanie Karty Dużej Rodziny również dla nich. Dla dziecka niespełniającego warunków ustawy zaznacza się natomiast we wniosku (na 4 stronie wniosku) rolę osoby w rodzinie: „dziecko, które było na utrzymaniu rodzica/rodziców lub małżonka rodzica, niespełniające obecnie warunków wskazanych w ustawie o Karcie Dużej Rodziny”. Dla takiego dziecka, nie wnosi się o przyznanie Karty Dużej Rodziny. Nie należy również wnosić o przyznanie Karty Dużej Rodziny również dla dzieci spełniających warunki ustawy, jeżeli jest ich tylko dwoje lub mniej.
Składając wniosek o przyznanie Karty, rodzic (małżonek rodzica) przedstawia w szczególności oświadczenia, że:
- miał lub ma na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci oraz
- nie jest lub nie był pozbawiony władzy rodzicielskiej ani ograniczony we władzy rodzicielskiej przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej w stosunku do co najmniej trojga dzieci.
Karta Dużej Rodziny – seniorzy niespodziewanie tracą prawo do świadczenia, urzędy wydają decyzje o unieważnieniu Kart Dużej Rodziny
Jak zostało już wspomniane powyżej – Karta Dużej Rodziny przysługuje również, jeżeli małżonkowie mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci (a nie tylko, jeżeli każdy z nich posiadał na utrzymaniu troje własnych dzieci).
Jak wyjaśnia MRPiPS – „W przypadku zawarcia małżeństwa przez osoby, z których żadna nie ma/nie miała na utrzymaniu co najmniej trojga dzieci, ale łącznie mają lub mieli co najmniej troje dzieci – np. w sytuacji zawarcia małżeństwa przez osoby, z których jedno ma dwoje dzieci, a drugie jedno dziecko – osobom tym również będzie przysługiwało prawo do posiadania Karty Dużej Rodziny, podobnie jak ich dzieciom, jeśli co najmniej troje z nich będzie w chwili składania wniosku spełniało warunki ustawy. W takiej sytuacji dla obojga małżonków powinna być zaznaczona na wniosku rola osoby w rodzinie „małżonek””.
Z wpisaniem w Karcie Dużej Rodziny – zgodnie z powyższym wyjaśnieniem MRPIPS – roli osoby w rodzinie jako „małżonek” a nie „rodzic” (w związku z tym, że posiada się lub posiadało na utrzymaniu co najmniej troje dzieci łącznie z małżonkiem, a nie każdy z małżonków z osobna) skutkuje określonymi konsekwencjami prawnymi (w konkteśkcie uprawnienia do Karty Dużej Rodziny). Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny – małżonek rodzica, któremu przyznano Kartę, nie traci prawa do jej posiadania mimo wystąpienia zmian mających wpływ na istnienie tego uprawnienia, chyba że rodzic zmarł.
W przypadku śmierci jednego z małżonków (również tych, którzy są już w wieku senioralnym), którzy łącznie posiadają lub posiadali na utrzymanie co najmniej troje dzieci (ale żaden z nich, z osobna, nie posiada lub nie posiadał na utrzymaniu co najmniej troje dzieci), czyli np. mąż posiadał dwoje dzieci, a żona jedno (i na tej podstawie została im przyznana Karta Dużej Rodziny) – małżonek-wdowiec/wdowa traci prawo do Karty Dużej Rodziny (zgodnie ze wspomnianym powyżej art. 6 ust. 2 ustawy o Karcie Dużej Rodziny).
Co ciekawe jednak – w takiej sytuacji Karty Dużej Rodziny nie tracą dzieci (jeżeli spełniają określone w ustawie warunki – o których mowa poniżej). Jak bowiem wynika z art. 6 ust. 3 ustawy o Karcie Dużej Rodziny – dziecko, któremu przyznano Kartę, nie traci prawa do jej posiadania odpowiednio przez okres, o którym mowa w art. 4 ust. 2b, tj.:
- do ukończenia 18. roku życia,
- do ukończenia 25. roku życia – w przypadku, gdy dziecko uczy się w:
- szkole – do dnia 30 września następującego po końcu roku szkolnego w którym jest planowane ukończenie nauki,
- szkole wyższej – do dnia 30 września roku – w którym jest planowane ukończenie nauki i odpowiednio
- bez ograniczeń wiekowych – w przypadku dzieci legitymujących się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności,
pomimo utraty tego uprawnienia przez rodzica lub zmniejszenia się liczby dzieci, które wchodziły w skład rodziny wielodzietnej.
Dla przykładu: Mąż posiada dwoje własny dzieci, żona jedno własne dziecko. Po ślubie mają razem troje dzieci, czyli spełniają wymagania do otrzymania Karty Dużej Rodziny. Oboje otrzymują KDR, ale – według przytoczonego powyżej wyjaśnienia MRPiPS – oboje występują w charakterze „małżonka” (a nie „rodzica”), ponieważ żadne z nich, indywidualnie, nie spełnia warunku rodzica co najmniej trojga dzieci.
Jeżeli następnie np. mąż umrze, żona nadal jest oczywiście rodzicem swojego jednego dziecka, ale nie jest już rodzicem co najmniej trojga dzieci. Jej uprawnienie do KDR – powstałe dzięki małżeństwu i wspólnemu uwzględnieniu dzieci obojga małżonków – odpada. W konsekwencji art. 6 ust. 2 ustawy prowadzi do utraty przez nią prawa do KDR. Analogicznie byłoby, gdyby zmarła żona, a mąż pozostał z dwójką swoich dzieci.
Inaczej byłoby natomiast, gdyby pozostały przy życiu małżonek sam był rodzicem co najmniej trojga dzieci. Wówczas posiadałby własne, niezależne uprawnienie do Karty Dużej Rodziny (jako „rodzic”), a art. 6 ust. 1 ustawy przewiduje dla „rodzica” zachowanie prawa mimo późniejszych zmian (mających wpływ na istnienie tego uprawnienia), z wyjątkiem:
- pozbawienia władzy rodzicielskiej lub ograniczenia władzy rodzicielskiej przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej, chyba że sąd nie pozbawił go władzy rodzicielskiej lub jej nie ograniczył przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej w stosunku do co najmniej trojga dzieci,
- orzeczenia przez sąd odebrania dzieci – rodzicowi zastępczemu lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka – z uwagi na niewłaściwe sprawowanie pieczy zastępczej.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy – Karta Dużej Rodziny przyznawana jest małżonkowi rodzica na czas nieokreślony. O śmierci współmałżonka, drugi z małżonków powinien niezwłocznie powiadomić wójta (burmistrza lub prezydenta miasta), który przyznał mu kartę, ponieważ – zmiana ta, ma wpływ na jego prawo do posiadania karty. Stanowi o tym art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy. W przypadku stwierdzenia przez wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) – w drodze decyzji administracyjnej – że małżonek utracił prawo do posiadania Karty Dużej Rodziny (w związku ze śmiercią współmałżonka, skutkującą niespełnianiem przez niego warunków ustawowych do posiadania karty, w postaci posiadania co najmniej trojga dzieci) – zobowiązany jest on do niezwłocznego zwrotu karty (zgodnie z art. 16 ust. 1 i 3 ustawy), która podlega następnie unieważnieniu przez wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) (zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy).
Według informacji przekazywanych przez osoby posiadające Kartę Dużej Rodziny, którym zmarł współmałżonek – o utracie uprawnienia do posiadania karty (tj. o tym, że karta będzie unieważniana decyzją administracyjną wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) i o konieczności jej zwrotu – są one również informowane przez urzędników telefonicznie.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1512)
- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 236)
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
