| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Prawo > Sprawy karne > Prawo karne > Czynności procesowe > Wyłączenie sędziego z urzędu

Wyłączenie sędziego z urzędu

Konstytucja gwarantuje każdemu prawo do rozpatrzenia sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd. Urzeczywistnieniem tego prawa w procedurze karnej jest instytucja wyłączenia sędziego. Jej istota polega na tym, że jeżeli zachodzą okoliczności, które stanowią (lub mogą stanowić) naruszenie bezstronności lub niezawisłości sędziowskiej dany sędzia zostaje z mocy prawa wyłączony i na jego miejsce wstępuje inny sędzia.

Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego wyłączenie sędziego może nastąpić w dwóch sytuacjach: z mocy prawa (z urzędu; tzw. „iudex inhabilis”- art. 40 Kodeksu postępowania karnego) oraz na wniosek (tzw. iudex suspectus – art. 41 i nast. Kodeksu postępowania karnego).

Jak następuje wyłączenie?

Wyłączenie sędziego z urzędu następuje automatycznie wtedy, gdy wystąpiła któraś z podanych w art. 40 § 1 Kodeksu postępowania karnego okoliczności. O wyłączeniu sędziego w tym wypadku nie decyduje sąd postanowieniem (tak jak ma to miejsce w sytuacji wyłączenia na wniosek), lecz następuje to automatycznie (z mocy prawa). Chodzi o to, że jeżeli sędzia z powodu przyczyn wskazanych w tym przepisie złoży wniosek o swoje wyłączenie lub taki wniosek złoży strona to albo dany sędzia do sprawy nie zostanie wyznaczony przez prezesa sądu, albo zostanie zmieniony, (jeśli został już do niej wyznaczony) bez obrad nad sensem takiego wniosku.

Skutki procesowe orzekania przez wyłączonego sędziego

Należy mieć na uwadze, że orzekanie przez sędziego wyłączonego z mocy prawa stanowi poważną obrazę przepisów prawa procesowego (poważne uchybienie) brane pod uwagę przez wszystkie instancje odwoławcze z urzędu i powodujące konieczność uchylenia wyroku (w razie rozpatrywania sprawy wskutek apelacji lub kasacji) lub konieczność wznowienia postępowania karnego, (jeżeli wyrok jest już prawomocny).

Przyczyny wyłączenia sędziego

Przyczyny wyłączenia sędziego są wymienione enumeratywnie w art. 40 § 1 Kodeksu postępowania karnego, co oznacza, że stanowią one katalog zamknięty, czyli poza tymi przyczynami nie ma innych okoliczności, które decydowałyby o wyłączeniu sędziego z mocy prawa. Wskazanych przesłanek jest 10.

Pierwsza przesłanka (art. 40 § 1 pkt 1) stanowi, że przyczyną wyłączenia sędziego z mocy prawa jest okoliczność, kiedy sprawa dotyczy sędziego bezpośrednio, np., gdy sędzia jest pokrzywdzonym, bądź też oskarżonym w sprawie, w której ma orzekać. Zgodnie z rzymską paremią: Nemo iudex in sua causa (nikt nie może być sędzią we własnej sprawie).

Zobacz: Postępowanie karne

Druga przesłanka (art. 40 § 1 pkt 2) stanowi, że przyczyną wyłączenia sędziego z mocy prawa jest okoliczność, kiedy dany sędzia jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób. Przez wspólne pożycie rozumie się przykładowo pożycie w związku konkubinatu.

reklama

Ekspert:

Roland Szymczykiewicz

Adwokat

Źródło:

INFOR

Zdjęcia

Wyłączenie sędziego z urzędu następuje automatycznie,gdy wystąpiła któraś z okoliczności podanych w Kodeksie postępowania karnego.
Wyłączenie sędziego z urzędu następuje automatycznie,gdy wystąpiła któraś z okoliczności podanych w Kodeksie postępowania karnego.

E-urząd Cyfrowe usługi publiczne. Poradnik dla administracji i przedsiębiorców (książka)79.00 zł

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Eksperci portalu infor.pl

Wiktor Sarota

InFakt

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »