REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Darowizna w rodzinie a zwolnienie podatkowe. Uchwała NSA

Wioleta Matela-Marszałek
Autorka licznych publikacji o tematyce prawnej
Darowizna w rodzinie a zwolnienie podatkowe. Uchwała NSA
Darowizna w rodzinie a zwolnienie podatkowe. Uchwała NSA
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego warunkiem wystarczającym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego uregulowanego w przepisie jest udokumentowanie dokonania przekazania środków pieniężnych.

Rozbieżności w orzecznictwie

Na wątpliwości dotyczące zwolnień podatkowych darowizn od najbliższych zwracał uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek. 

REKLAMA

„Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii sposobu dokumentowania darowizn gotówkowych w kontekście prawa do skorzystania ze zwolnienia podatkowego dla osób najbliższych, ujawniła realne rozbieżności, będące podstawą skierowania przez Rzecznika Praw Obywatelskich niniejszego wniosku o podjęcie uchwały abstrakcyjnej” – czytamy w piśmie RPO skierowanym do NSA w listopadzie 2022 r.

Rzecznik przypominał, iż zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 upsid, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę (tak zwane zwolnienie dla osób najbliższych), jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego; 

2) w przypadku, gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 upsid – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Z powyższego wynika, że aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego dla osób najbliższych, konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch warunków, tj. 

1) zgłoszenie do właściwego urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy faktu otrzymania darowizny oraz

2) udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem ich przekazania na rachunek obdarowanego. 

Jak podkreśla RPO sformułowanie drugiego z przytoczonych warunków (co do sposobu udokumentowania przekazania środków pieniężnych darowizn gotówkowych) w praktyce wzbudza istotne wątpliwości i jest przedmiotem dwóch rozbieżnych linii orzeczniczych sądów administracyjnych. Chodzi tu o wykładnię następującego zwrotu „dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy” i w konsekwencji o prawidłowe stosowanie przepisu art. 4a ust. 1 pkt 2 upsid. „Zasadniczy problem polega na tym, że z przywołanego przepisu nie wynika expressis verbis, kto powinien dokonać przelewu (wpłaty) środków pieniężnych na konto nabywcy czyli obradowanego, czy musi być to wyłącznie darczyńca, czy też możliwe jest dokonanie wpłaty własnej przez obdarowanego w imieniu darczyńcy” – pisze rzecznik. Jego zdaniem, w judykaturze wykształciły się dwie przeciwstawne linie orzecznicze zakładające, że dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego dla osób najbliższych, należy udokumentować otrzymanie środków pieniężnych, będących przedmiotem czynności prawnej darowizny, dokonaniem: 

1) przelewu lub wpłaty wyłącznie przez darczyńcę na rachunek obdarowanego; 

2) wpłaty także przez obdarowanego na własną rzecz w imieniu darczyńcy.

Uchwała NSA

REKLAMA

20 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, po rozpoznaniu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, podjął następującą uchwałę:

„Wyrażenie użyte w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2021 r. poz. 1043 ze zm.) „w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne (…) - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym”, należy rozumieć w ten sposób, że warunkiem wystarczającym do skorzystania ze zwolnienia podatkowego uregulowanego w tym przepisie jest udokumentowanie dokonania przekazania środków pieniężnych we wskazany w tym przepisie sposób przez darczyńcę na rzecz obdarowanego.” 

„Tym samym uznaje, że podejmowane inne czynności w celu dokumentowania otrzymania środków pieniężnych tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są niewystarczające albo zbędne” – uzasadnił sąd.

REKLAMA

„Nie sposób odgadnąć, w jaki sposób dokonana przez obdarowanego wpłata środków na własne konto miałaby dowodzić, a takie stanowiska są formułowane, że służy ona wykonaniu umowy darowizny. Jeśli celem analizowanej regulacji jest potwierdzenie faktu dokonania darowizny, to tym bardziej nieodzowne staje się ustalenie, że wpłaty na konto obdarowanego dokonał darczyńca. Jak jednak tego dokonać, jeśli odstąpimy od weryfikacji osoby dokonującej tej wpłaty? Nie sposób w tej sytuacji odgadnąć, jak wpłatę zrealizowaną przez obdarowanego na własne konto można uznać za darowiznę” – czytamy w uzasadnieniu.

Z tego względu – zdaniem NSA - należy stwierdzić, że "w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d.", warunkiem zwolnienia na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.s.d. jest udokumentowanie nabycia środków pieniężnych dowodem przekazania "na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym" w sposób zapewniający identyfikację stron umowy. „Tylko wtedy można mieć pewność, że korzystniejszy model opodatkowania na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. znalazł zastosowanie w sytuacji odpowiadającej intencjom prawodawcy” – argumentował NSA.

Opracowano na podstawie:

Uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt III FPS 3/22

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • bbb
    2023-03-28 15:38:14
    A to jakieś zaskoczenie? NSA od zawsze staje po stronie kas, w zależności od potrzeby w uzasadnieniach odwołując się albo do "literalnego brzmienia przepisów" albo "intencji ustawodawcy" niezawartej "literalnie" w przepisach.
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
NSZZ "Solidarność" przyłącza się do strajku rolników. I żąda od D. Tuska walki z polityką klimatyczną UE. Zarzuty wobec premiera

NSZZ "Solidarność" przyłączył się do strajku rolników. I żąda od D. Tuska walki z polityką klimatyczną UE. Równolegle NSZZ RI "Solidarność" wystąpiła przeciwko wypowiedzi premiera w związku z zapowiedzią uznania przejść drogowych i dróg do nich za infrastrukturę krytyczną. Wynika z niej, że związkowcy blokują nie tylko zboże z Ukrainy, ale i transporty związane z wojną (broń, leki). Związkowcy kategorycznie zaprzeczają. 

Jakie świadczenia i obowiązki ma obywatel Ukrainy w Polsce w 2024 roku? PESEL UKR, samochód, karta pobytu, praca, świadczenia i pomoc socjalna

Dzіsiaj, 22 lutego 2024 r. weszła w życie Ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, Ukraińcy i członkowie ich rodzin, którzy przybyli do Polski od 24 lutego 2022 r., będą mogli korzystać z ochrony tymczasowej do 30 czerwca br., a dodatkowo do końca roku przedłużono ulgi podatkowe dla osób niosących pomoc humanitarną.

Sejm za nowelizacją Prawa farmaceutycznego zakładającą dostępność bez recepty tzw. tabletki dzień po

Uchwalona przez Sejm nowelizacja Prawa farmaceutycznego zakłada dostępność bez recepty jednego z hormonalnych środków antykoncepcyjnych - octanu uliprystalu - dla osób powyżej 15 lat.

Branża opieki senioralnej w Polsce na progu przełomu

Podjęcie przez premiera Donalda Tuska osobiście tematu polityki senioralnej w Polsce jako jednego z kluczowych dla agendy jego nowego rządu koalicyjnego w Polsce pokazuje dobitnie, przed jakimi problemami stoi branża opieki senioralnej w kontekście wyzwań związanych z presją nieuchronnych zmian demograficznych, skutkujących dynamicznie rosnącym zapotrzebowaniem na kwalifikowane usługi opiekuńcze w grupie wiekowej 60+. Z podobną sytuacją jak w Polsce mamy do czynienia w całej starzejącej się w zastraszającym tempie Europie Zachodniej. Jednakże wielorakie społeczno-polityczne przyczyny tego procesu nie są tematem tej krótkiej analizy dotyczącej status quo opieki senioralnej w Polsce.

REKLAMA

Kompensacja szkód wynikających ze zdarzeń medycznych w pytaniach i odpowiedziach

Począwszy od 6 września 2023 roku w przypadku zaistnienia zdarzenia medycznego, pacjenci mogą ubiegać się o świadczenie kompensacyjne z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych, którego dysponentem jest Rzecznik Praw Pacjenta. Postępowanie w sprawie świadczenia kompensacyjnego przed Rzecznikiem Praw Pacjenta zastępuje dotychczas funkcjonujące postępowanie o ustalenie zdarzenia medycznego, przeprowadzane przez wojewódzkie komisje ds. orzekania o zdarzeniach medycznych, które ostatecznie zakończą swoje działania z dniem 1 lipca 2024 roku.

Narodowe Święto Niepodległości zmieni datę? Będziemy je obchodzić 7 października zamiast 11 listopada? Sejm rozpatruje petycję w tej sprawie

Narodowe Święto Niepodległości obchodzone jest corocznie 11 listopada. Do Sejmu trafiła petycja, której autor proponuje, by to święto obchodzić 7 października. Tego dnia przypada rocznica wydania w 1918 r. przez Radę Regencyjną orędzia do Narodu Polskiego, w którym proklamowano  Polskę Zjednoczoną Niepodległą. Czy będzie dodatkowy dzień wolny od pracy?

Świadczenie pieniężne za zakwaterowanie i wyżywienie Ukraińców. Nowelizacja rozporządzenia zmieni wniosek o to świadczenie

Zmieni się wniosek o świadczenie pieniężne za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy. Jest to konsekwencja przedłużenia okresu legalnego pobytu Ukraińców na terytorium Polski do 30 czerwca 2024 r.

Zmiana miejsca głosowania w wyborach samorządowych w 2024 roku

Jak zmienić miejsce głosowania w w wyborach samorządowych w 2024 roku? Od 21 lutego działa zmodyfikowana usługa rozpatrywania wniosków o ujęcie wyborcy w stałym obwodzie głosowania w wyborach samorządowych - powiedział w 22 lutego w Sejmie wiceminister cyfryzacji Michał Gramatyka. Ma ona przyspieszyć wydawanie przez urzędników decyzji ws. wniosków osób chcących zagłosować poza swoim obwodem wyborczym.

REKLAMA

Elastyczna organizacja czasu pracy nie tylko dla rodziców. Sprawdź, kto jeszcze może z niej skorzystać zgodnie z przepisami.

Elastyczna organizacja czasu pracy ma na celu umożliwienie pracownikom pogodzenia obowiązków zawodowych i związanych z pracą. Jednak prawo do niej mają nie tylko rodzice. Sprawdź, kto jeszcze.

Świadczenie honorowe – założenia projektu ustawy

Na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów zostały opublikowane główne założenia do projektu ustawy o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia. Projekt określa zasady i tryb postępowania w sprawie przyznawania prawa do ww. świadczenia.

REKLAMA