Chcą marcowej waloryzacji 800 plus na 1100 plus. Skoro inne świadczenia są waloryzowane to czemu raz na rok nie jest waloryzowane świadczenie rodzinne?

• Chcą marcowej waloryzacji 800 plus na 1100 plus. Skoro inne świadczenia są waloryzowane to czemu raz na rok nie jest waloryzowane świadczenie rodzinne?
• Od 500+ do 800+ i (1100+)? Krótka historia najważniejszego świadczenia
• Planowana waloryzacja z 800+ do 1100+ wpisywałaby się w ten sam kierunek – zwiększania finansowego fundamentu polityki rodzinnej
• Czy rodzice będą musieli składać nowy wniosek?
• Podwyżka 800 plus - od kiedy?
• Podwyżka z 500 plus na 800 plus. - uzasadnienie

Chcą marcowej waloryzacji 800 plus na 1100 plus. Skoro inne świadczenia są waloryzowane to czemu raz na rok nie jest waloryzowane świadczenie rodzinne?

Pisaliśmy o pomyśle Internautów w postaci bonów zamiast świadczenia 800+ w pieniądzu. Teraz przyszedł czas na opisanie innego pomysłu, który rodzi się w głowach milionów polskich rodzin. Mianowicie: skoro jest marcowa waloryzacja wielu świadczeń wypłacanych z ZUS, KRUS, budżetu państwa, to dlaczego co roku nie jest waloryzowane świadczenie rodzinne - aktualnie 800+. Ostatnia waloryzacja była w 2024 r. a przecież przez 2 lata sporo się zmieniło. Środowiska rodziców postulują więc o waloryzację do 1100+. Wiadomo, nie uda się to w marcu 2026 r., ale w marcu 2027 r. może już tak? Opisujemy proponowany pomysł i odnosimy się do argumentów, które padały w zakresie waloryzacji z 500+ na 800+.

Od 500+ do 800+ i (1100+)? Krótka historia najważniejszego świadczenia

Program „Rodzina 500+” ruszył 1 kwietnia 2016 r. na podstawie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Wprowadził do polskiego systemu prawnego nowe, powszechnie znane dziś świadczenie wychowawcze – początkowo 500 zł miesięcznie na dziecko, a później 800+. Czy od 2027 1100+?

Stopniowo program był rozszerzany:

• z czasem zlikwidowano kryterium dochodowe na pierwsze dziecko – od 1 lipca 2019 r. świadczenie stało się faktycznie powszechne,
• od 1 stycznia 2024 r. kwota wzrosła z 500+ do 800+ na każde dziecko.
• od 2026 r. weszły zmiany w zakresie obowiązku zarobkowania i szczególnych warunków do spełnienia przez cudzoziemców, m.in. przez osoby pochodzące z Ukrainy.

Każdy z tych kroków rząd uzasadniał tym samym: sprawiedliwością, wzmocnieniem bezpieczeństwa ekonomicznego rodzin, poprawą warunków wychowywania dzieci i tworzeniem lepszych warunków do zakładania rodziny.

Planowana waloryzacja z 800+ do 1100+ wpisywałaby się w ten sam kierunek – zwiększania finansowego fundamentu polityki rodzinnej

Podstawowe uzasadnienie podwyżki świadczenia 800 plus jest proste: realna wartość świadczenia maleje wraz z inflacją. Kwota, która jeszcze kilka lat temu pozwalała pokryć znaczną część kosztów utrzymania dziecka, dziś wystarcza na mniej. W tle są co najmniej trzy główne argumenty:

1. Wzrost kosztów życia: czynsze, rachunki, żywność, zajęcia dodatkowe – to wszystko systematycznie drożeje. Rodzice coraz częściej podkreślają, że 800 zł miesięcznie na dziecko nie daje już takiej „poduszki bezpieczeństwa”, jak 500 zł w 2016 r.
2. Wzmocnienie polityki rodzinnej: rząd od lat podkreśla, że rodzina jest w centrum jego działań. Podwyżka do 1100+ ma być sygnałem, że państwo nadal widzi w dzieciach i rodzicach priorytet i jest gotowe aktualizować wsparcie do realiów gospodarczych - tak uważają rodzice.
3. Stabilność i przewidywalność: stałe, gwarantowane świadczenie w wyższej kwocie to dla wielu rodzin podstawa domowego budżetu – szczególnie tam, gdzie dochody są nieregularne lub niskie. 1100 zł miesięcznie na dziecko może realnie przesuwać granicę ubóstwa i dawać szansę na dodatkowe inwestycje w rozwój dzieci (kursy, zajęcia sportowe, korepetycje).

Czy rodzice będą musieli składać nowy wniosek?

Jeśli rząd zdecyduje się przeprowadzić waloryzację z 800+ do 1100+ w podobny sposób, jak wcześniejsze podwyższenie świadczenia z 500+ do 800+, rodzice nie powinni spodziewać się dodatkowych formalności. Najważniejsze założenia mogłyby wyglądać tak:

• podwyżka z urzędu – zmiana kwoty następowałaby automatycznie, bez konieczności składania nowego wniosku,
• ZUS bez nowych decyzji – Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wydawałby osobnych decyzji administracyjnych o podwyższeniu świadczenia,
• informacja na PUE ZUS – rodzic otrzymywałby informację o nowej wysokości świadczenia na swoim profilu na Platformie Usług Elektronicznych ZUS,
• powiadomienia SMS i e-mail – podobnie jak dotychczas, komunikat o zmianie mógłby trafić na wskazany numer telefonu lub adres e mail (brak odebrania wiadomości nie wstrzymywałby wypłaty).

W praktyce oznaczałoby to, że rodzic po prostu dostaje wyższy przelew na konto – bez stania w kolejkach, wizyt w urzędzie i uzupełniania dokumentów.

Podwyżka 800 plus - od kiedy?

Dotychczasowe doświadczenia z podwyżką 500+ do 800+ pokazują pewien schemat, który prawdopodobnie zostałby powtórzony, tj. wejście w życie nowej kwoty od 1 stycznia (no chyba, że rząd zdecydowałby się na coroczną marcową kwotową waloryzację, np. o 100 zł) – wyższe świadczenie należałoby się za cały miesiąc. Konieczny byłby też czas techniczny dla ZUS – Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógłby dostać kilka tygodni na dostosowanie systemów i wypłatę wyższych kwot. Dalej ważny aspekt, to wyrównanie z mocą wsteczną – jeżeli z powodów organizacyjnych nie udałoby się wypłacić nowej kwoty od razu, rodzice otrzymaliby wyrównanie za poprzednie miesiące (np. do końca lutego – tak jak miało to miejsce przy przejściu z 500+ na 800+). W praktyce: nawet jeśli pierwszy przelew 1100+ pojawiłby się na koncie nieco później, rodzice powinni otrzymać pełną należność od dnia, w którym wyższa stawka zacznie obowiązywać.

Podwyżka z 500 plus na 800 plus. - uzasadnienie

Wydaje się, że przy podwyżce świadczenia 800 plus na wyższe możliwe byłoby zastosowanie takiej samej argumentacji jak przy podwyżce z 500+ na 800+:

"Polityka rodzinna to jeden z najważniejszych obszarów działania Rządu. Docenienie i podkreślenie roli rodziny, zapewnienie poczucia bezpieczeństwa i dobrobytu znajdują się w centrum jego działań. Rząd od samego początku stał na stanowisku, że obowiązkiem państwa jest wsparcie rodzin. Jego finansowym fundamentem stał się realizowany na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r. poz. 810) program „Rodzina 500+”, który zaczął funkcjonować z dniem 1 kwietnia 2016 r. Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wprowadziła do polskiego systemu prawnego nowe świadczenie – świadczenie wychowawcze, zwane powszechnie „świadczeniem 500+”, które spotkało się z niezwykle pozytywnym odbiorem i natychmiast stało się podstawową formą wsparcia polskich rodzin. Dzięki programowi „Rodzina 500+” rodziny te stały się zamożniejsze i pojawiły się lepsze perspektywy ich rozwoju. Program ten zagwarantował także lepsze warunki zakładania rodzin i wychowania dzieci i dlatego program ten jest uznawany za jeden z najlepszych sposobów wspierania rodzin niemal we wszystkich grupach społecznych, przy jednoczesnym poszanowaniu jej autonomii.

Jednocześnie w trakcie ponad 7 lat obowiązywania ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wprowadzono zmiany w zakresie warunków przyznawania świadczenia wychowawczego, które miały na celu zwiększenie siły oddziaływania programu „Rodzina 500+” i zapewnienie szerszego dostępu do niego. Najistotniejszą z nich było nadanie programowi powszechnego charakteru przez zniesienie od dnia 1 lipca 2019 r. kryterium dochodowego na pierwsze dziecko. Efektem tego działania było znaczące rozszerzenie kręgu osób pobierających świadczenie wychowawcze.

Obecnie zachodzi potrzeba wprowadzenia kolejnej zmiany w funkcjonowaniu programu, mającej na celu dostosowanie wysokości świadczenia wychowawczego do obecnych potrzeb polskich rodzin i podwyższenie jego wysokości do 800 zł miesięcznie.

Podniesienie wysokości świadczenia wychowawczego pozwoli na dalsze zwiększenie skuteczności programu „Rodzina 500+” i jednocześnie stanowi zabezpieczenie lepszych warunków rozwoju dla polskich rodzin. Proponowana zmiana jest też zgodna z oczekiwaniami wyrażanymi przez społeczeństwo.

Zmiana wysokości pobieranego świadczenia wychowawczego nastąpi z urzędu, bez konieczności składania dodatkowego wniosku przez osobę pobierającą świadczenie wychowawcze i nie będzie wymagała ze strony osób otrzymujących świadczenia wychowawcze żadnych dodatkowych działań czy aktywności – osoby, które otrzymują dotychczas świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł miesięcznie, od dnia 1 stycznia 2024 r. zaczną otrzymywać comiesięczne świadczenie wychowawcze w nowej, podwyższonej do kwoty 800 zł wysokości (lub do kwoty 400 zł miesięcznie w przypadku opieki naprzemiennej, tj. sytuacji, gdy każdy z rodziców ma przyznane świadczenie wychowawcze w wysokości połowy nominalnej kwoty tego świadczenia). Podwyższenie wysokości świadczenia wychowawczego nie będzie wymagało wydania decyzji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych udostępni osobie pobierającej świadczenie wychowawcze informację o nowej wysokości świadczenia wychowawczego, wynikającej ze zmian wprowadzanych projektowaną ustawą, na jej profilu informacyjnym na Platformie Informacyjno-Usługowej (PUE) ZUS. Informację taką Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie mógł przesłać osobie pobierającej świadczenie wychowawcze na wskazany przez nią we wniosku o świadczenie wychowawcze adres poczty elektronicznej lub numer telefonu. Nieodebranie informacji nie będzie wstrzymywało wypłaty świadczenia wychowawczego.".