Kategorie

Przesłuchanie dziecka

Aleksandra Pajewska
Przesłuchanie dziecka powinno odbywać się odpowiednim pomieszczeniu. / Fot. Fotolia
Przesłuchanie dziecka powinno odbywać się odpowiednim pomieszczeniu. / Fot. Fotolia
Fotolia
Przesłuchanie dziecka, jako specyficznego uczestnika postępowania karnego odbywa się w zgodzie z zasadami i trybem określonym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. Jedną z nich jest zasada jednokrotnego przesłuchania dziecka. Jakie inne odrębności występują w stosunku do małoletnich?

Regulacje dotyczące zasad i trybu przesłuchiwania dzieci w toku procesu karnego zawiera Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu przygotowania przesłuchania przeprowadzanego w trybie określonym w art. 185a–185c Kodeksu (Dz. U. z 24 grudnia 2013 r., poz. 1642). Dotychczas uregulowania te występowały jedynie w formie zaleceń opracowanych do prokuratorów, sędziów i policjantów przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Fundację Dzieci Niczyje we współpracy z Koalicją na rzecz Przyjaznego Przesłuchiwania Dzieci. Odrębne zasady dotyczą przesłuchiwania dzieci, które nie osiągnęły 15 bądź 18 roku życia. Mają one zastosowanie w przypadku przeprowadzenia czynności przesłuchania w sprawie o przestępstwa na tle seksualnym (np. o gwałt). Wskazana czynność powinna odbywać się odpowiednim pomieszczeniu.

Błękitny pokój

Dziecko, które padło ofiarą przestępstwa (najczęściej dotyczy to przestępstw natury seksualnej) powinno być przesłuchiwane tylko w odpowiednio do tego przystosowanym pomieszczeniu. Zdaniem prawodawcy odpowiednie warunki zapewniają, zespolone ze sobą, pokój przesłuchań i pokój techniczny.

Pokój przesłuchań i pokój techniczny to zazwyczaj dwa sąsiadujące ze sobą pomieszczenia. Podzielone są lustrem weneckim (obserwacyjnym), które pozwala na obserwację i rejestrację przebiegu zdarzeń w drugim pokoju. Przy czym obserwator pozostaje niewidoczny. Ewentualnie pokoje mogą być połączone monitoringiem umożliwiającym przekaz zarówno dźwięku jak i obrazu. W tej sytuacji pokoje nie muszą ze sobą bezpośrednio sąsiadować, mogą nawet znajdować się na innych piętrach bądź w innych budynkach.

Zobacz również: Kiedy sąd przed wydaniem wyroku wysłucha dziecko?

Rozporządzenie szczegółowo wskazuje warunki, w jakich może dojść do przesłuchania małoletniego. Kolorystyka pomieszczenia ma sprzyjać budowaniu atmosfery wzajemnego szacunku i zaufania. Powinna więc pozostać jasna i stonowana. Meble powinny być dostosowane dla dzieci – być w ich rozmiarze i stylu. Jeśli pokój taki znajduje się w budynku sądu/ prokuratury/ jednostki policji, to powinien mieć zapewnione odrębne wejście. Ma to zapewnić dziecku swobodę dotarcia do takiego miejsca oraz nie narażać go na spotkanie z osobami biorącymi udział w innych postępowaniach karnych (np. oskarżonymi). Pokój powinien mieć dostęp do niezależnej toalety.

Koszt utworzenia i wyposażenia jednego takiego pokoju wynosi około 30 tys. zł. Jest ponoszony przez dany sąd/ instytucję.

Pora i czas trwania

Pora i czas trwania przesłuchania małoletniego – zgodnie z przepisem wskazanego rozporządzenia – powinny uwzględniać potrzeby wynikające z wieku przesłuchiwanego. Nie powinny więc odbywać się w czasie zajęć szkolnych lub w późnych godzinach wieczornych. Dziecku należy zapewnić niezbędne przerwy. 

Dziecko do 15 roku życia

W stosunku do dzieci, które nie ukończyły 15 roku życia obowiązują specyficzne zasady dotyczące nie tylko miejsca przesłuchania ale przede wszystkim do zasad jego przebiegu. Dziecko może być przesłuchiwane tylko jednokrotnie, chyba że na jaw wyjdą istotne okoliczności. Zdaniem Sądu Najwyższego reguła ta realizuje zasadę ochrony zdrowia dziecka (wyrok z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt V KK 216/08). Ewentualność ta nie powinna być jednak nadużywana. Obecność biegłego psychologa jest obligatoryjna. Jej celem jest obniżenie poziomu strachu, wzbudzenia zaufania i skłonienie dziecka do otwartego mówienia a tym samym uzyskanie wiarygodnego materiału dowodowego. Nie ma więc możliwość przesłuchania dziecka, w sytuacji gdy nie zorganizowano i nie zapewniono obecności psychologa. Przesłuchanie powinno zostać także zarejestrowane przy pomocy kamery. Nagranie daje możliwość odtworzenia go np. w trakcie toczącego się procesu bez konieczności ponownego odbierania zeznań od dziecka. W przesłuchaniu dziecka nie bierze udziału oskarżony. Ma to na celu ochronę dziecka przed traumą związaną z samym przestępstwem oraz z toczącym się postępowaniem.

Dziecko od 15 do 18 lat

Dzieci pomiędzy 15 a 18 rokiem życia przesłuchiwane są na zasadach ogólnych, w takim samym trybie jak dorośli. W ich przesłuchaniu nie musi brać udziału psycholog. Rozwiązanie to pozostawia wiele do życzenia. Wskazana Fundacja proponuje aby odrębnymi rozwiązaniami objąć również tą grupę wiekową.

Celem przeniesienia wskazanych zasad i standardów do rozporządzenia jest poprawa sytuacji dzieci uczestniczących w postępowaniu karnym. Z raportu Fundacji Dzieci Niczyje wynika, iż mimo istniejących zaleceń w wielu przypadkach nie zapewniono właściwych warunków i zasad przesłuchania.

Polecamy serwis: Dziecko i prawo

Podstawa prawna:

  • rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu przygotowania przesłuchania przeprowadzanego w trybie określonym w art. 185a–185c Kodeksu (Dz. U. z 24 grudnia 2013 r., poz. 1642),
  • ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555),
  • wyrok SN z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt V KK 216/08.
Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    25 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.