Kategorie

Ulgi w przedszkolach dla drugiego i kolejnych dzieci

Emilia Panufnik
Ulga na dziecko 2013. /Fot. Fotolia
Ulga na dziecko 2013. /Fot. Fotolia
Fotolia
Gminy mogą przyznawać ulgi na pobyt w przedszkolu drugiemu dziecku i kolejnym z jednej rodziny. Ma to na celu objęcie edukacją przedszkolną jak największej liczby dzieci.

Wychowanie przedszkolne

Wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci w wieku 3–6 lat. Realizowane jest w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego.

Przedszkole publiczne

Przedszkole publiczne (także oddział przedszkolny w szkole podstawowej) to przedszkole, które:

- realizuje programy wychowania przedszkolnego uwzględniające podstawę programową wychowania przedszkolnego;

- zapewnia bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie;

- przeprowadza rekrutację dzieci w oparciu o zasadę powszechnej dostępności;

- zatrudnia nauczycieli posiadających kwalifikacje określone w odrębnych przepisach.

Sprawdź: Opłaty w przedszkolach

Zobacz: Dziecko i prawo

Zadanie własne gminy

Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym oraz ustawą o systemie oświaty prowadzenie przedszkoli publicznych należy do zadań własnych gminy. Art. 7 ustawy o samorządzie gminnym określa zadania własne gminy. Należy do nich zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zadania własne obejmują w szczególności m.in. sprawy edukacji publicznej. Art. 2 ustawy o systemie oświaty określa zakres systemu oświaty. Zgodnie z przepisem przedszkola (w tym z oddziałami integracyjnymi, przedszkola specjalne oraz inne formy wychowania przedszkolnego) należą do systemu oświaty.

Bezpłatne nauczanie

Każdy powinien mieć zapewniony dostęp do systemu oświaty. Jeśli przedszkola traktowane są jak przedsiębiorstwa komercyjne, wysokie opłaty powodują powstanie bariery w dostępie dziecka do systemu. Ustawa o systemie oświaty zwraca jedynie uwagę na potrzebę zapewnienia przez przedszkola bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie. W związku z tym za świadczenia wykraczające poza wspomniany zakres opłata zostaje ustalona przez organ prowadzący przedszkole.

Opłaty za świadczenia dodatkowe

Art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty wskazuje, że organ prowadzący ustala wysokość opłat za świadczenia udzielane przez:

1) przedszkole publiczne w czasie przekraczającym wymiar zajęć (bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie);

2) publiczną inną formę wychowania przedszkolnego w czasie przekraczającym czas bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki ustalony dla przedszkoli publicznych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty.

Opłaty za przedszkole zróżnicowały się w zależności od miejsca zamieszkania, gdyż gminy same określały zasady odpłatności za przedszkole. Niektóre z zasad spotkały się z zastrzeżeniami ze strony organów nadzoru (wojewodów).

Głównymi przyczynami zakwestionowania uchwał rad gmin były naruszenia zasady ekwiwalentności świadczeń oraz konstytucyjnej gwarancji równości obywateli. Opłaty były zbyt wysokie w stosunku do świadczeń przedszkolnych. Ich wysokość dyskwalifikowała dostęp niektórych dzieci do opieki przedszkolnej.

Zobacz serwis: Sprawy rodzinne

Orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych

W sprawie uchwał gmin niejednokrotnie głos zabierały Wojewódzkie Sądy Administracyjne. Zgadzały się tylko w jednej kwestii. Uznały, że opłaty za przedszkole nie są daninami publicznymi, lecz zapłatą za indywidualne świadczenia podmiotu prawa publicznego. Co w konsekwencji zobowiązuje do poddania się zasadzie ekwiwalentności świadczeń. Rodzice powinni więc opłacać jedynie faktyczny koszt pobytu dziecka w przedszkolu. Niejednolitość orzecznictwa skłoniła Rzecznika Praw Obywatelskich do zwrócenia się z problemem do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2009 r. (I OSK 1189/08) uznał, że sąd I instancji słusznie przyjął, iż ustalenie opłaty na sztywnym poziomie zobowiązującej do jej ponoszenia niezależnie od czasu korzystania i charakteru dodatkowych świadczeń opiekuńczo-wychowawczych oferowanych przez dane przedszkole, stanowi istotne naruszenie art. 14 ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z wyrokiem nie można ustalać stałej wysokości opłaty za pobyt dziecka w przedszkolu.

Ulgi dla drugiego dziecka i kolejnych- polityka prorodzinna gmin

Gminy, które zdecydowały się na ulgi dla drugiego dziecka i kolejnego, swoje uchwały uzasadniają prowadzeniem, zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, polityki prorodzinnej. W świetle orzecznictwa Wojewódzkich Sądów Administracyjnych prowadzi to do zróżnicowania sytuacji prawnej obywateli oraz naruszenia zasady równego traktowania. Co więcej, niektóre Wojewódzkie Sądy Administracyjne nie podzielają poglądu, aby opisane działania gmin miały jakikolwiek związek z ustawą o systemie oświaty.

Dopuszczalność ograniczeń konstytucyjnych wolności i praw

Reklama

Należy jednak wziąć pod uwagę art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te są dopuszczalne, jeżeli nie naruszają istoty wolności i praw.

Wydaje się, że przyznanie rodzinom wielodzietnym ulgi za pobyt dziecka w przedszkolu jest uzasadnione ich trudną sytuacją majątkową i społeczną. Przyznanie ulg powinno być zatem uzależnione od sytuacji danej rodziny. Należałoby umieścić w uchwałach gmin dotyczących przyznania ulg kryterium dochodowe.

Zobacz serwis: Konstytucja

Ulgi dla drugiego dziecka i kolejnych – brak naruszeń zasad

Niektóre Wojewódzkie Sądy Administracyjne oraz Rzecznik Praw Obywatelskich uważają, że wprowadzenia ulg nie narusza zasady równości i zasady ekwiwalentności świadczeń, gdyż zasada równości nie ma charakteru bezwzględnego, a celem ulg jest objęcie edukacją przedszkolną jak największej liczby dzieci, a także wsparcie mieszkających w gminie rodzin. Co więcej, stwierdzenie nierówności może nastąpić w stosunku do podmiotów podobnych i porównywalnych. Rzecznik twierdzi, że porównywać należałoby opłaty każdej rodziny, a nie opłaty za konkretne dziecko.

Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego

Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z  dnia 11 grudnia 2012 r. (I OPS 6/12) stanowi, że uchwała rady gminy w przedmiocie opłat za korzystanie z przedszkoli publicznych przewidująca ulgi w opłatach za pobyt w przedszkolu publicznym dla drugiego oraz kolejnych dzieci z jednej rodziny nie stanowi naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 14 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. W związku z powyższym nie ma przeciwwskazań dla podejmowania tego typu uchwały przez gminy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 1991 Nr 95, poz. 425 z późn. zm.)

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.)

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 Nr 78, poz. 483 z późn. zm.)

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    26 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?

    Rzecznik Finansowy ostrzega przed oszustwami inwestycyjnymi

    Rzecznik Finansowy apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Jak weryfikować wiarygodność platform?

    Kontakty z dzieckiem a kwarantanna – MS chce zmiany przepisów

    Ministerstwo Sprawiedliwości uznało za zasadny postulat zwolnienia z kwarantanny osób realizujących kontakty z dziećmi poza granicami kraju.

    Overbooking z powodu pandemii?

    Czy pandemia usprawiedliwia overbooking?Jakie prawa przysługują pasażerom linii lotniczych?

    Nowe dowody osobiste w innym terminie - ustawa w Senacie

    Senacka komisja poparła nowelizację, która przesunie termin wdrożenia nowych dowodów osobistych (z odciskami palców).

    Wakacje 2021 - jak spędzamy urlop? [BADANIE]

    W tegoroczne wakacje wspieramy polską branżę turystyczną, chcemy czas spędzać z bliskimi oraz bardziej aktywnie. Tak wynika z badania „Zwyczaje urlopowe Polaków - lato 2021".

    Sankcje za ewentualne niewykonanie wyroku TSUE?

    Komisja Europejska grozi Polsce sankcjami finansowymi za ewentualne niewykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    Raport KE o stanie praworządności w UE

    Komisja Europejska opublikowała raport o stanie praworządności w Unii Europejskiej.

    Wniosek o 300 plus przez bank

    Wniosek o 300 plus przez bank to jeden ze sposobów, jaki mogą wybrać rodzice, ubiegający się o świadczenie.

    Wzrost liczby zapytań spadkobierców o konta osób zmarłych

    Jak wynika z danych, jakie KIR przesłała do PAP, w tym roku wyraźnie wzrosła liczba zapytań, kierowanych przez osoby fizyczne.

    Technologia rozpoznawania twarzy a RODO

    Technologia rozpoznawania twarzy a RODO. Jakie zasady należy stosować podczas używania technologii rozpoznawania twarzy, aby zapewnić zgodność m.in. z prawem ochrony danych osobowych? Odpowiedź na to pytanie zawierają „Wytyczne dotyczące rozpoznawania twarzy”.

    Jak sprawdzić stan konta w ZUS? [AUDIO]

    Jak sprawdzić stan konta w ZUS? Co zawiera tegoroczna Informacja o Stanie Konta Ubezpieczonego (IOSKU)?

    Telefon z banku z prośbą o dane? Tak mogą działać oszuści

    Oszuści mogą podszywać się pod pracowników banków i próbować wyłudzić dane osobowe. Niemal co 4. Polak deklaruje, iż otrzymał taki telefon.

    Jakie jest główne źródło informacji o zbiórkach charytatywnych?

    Media społecznościowe to główne źródło informacji o aukcjach charytatywnych. Są one kilka razy częściej wskazywane jako źródło takich informacji niż ogólnodostępne portale.

    Czy prawo UE ma pierwszeństwo przed prawem krajowym?

    Prawo UE a prawo krajowe. Najbliższe miesiące mogą być w UE okresem natężenia sporu między instytucjami unijnymi i stolicami państw członkowskich o kwestię tego, czy prawo UE stoi nad prawem krajowym, czy też krajowe ma prymat nad wspólnotowym. Orzecznictwo wielu krajów UE wskazuje na wyższość krajowego porządku konstytucyjnego nad unijnym. KE jest innego zdania.

    Wyrok TSUE o systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów

    Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, iż system odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów w Polsce nie jest zgodny z prawem Unii.

    Ubezpieczenie zdrowotne bezrobotnego w innym państwie [TSUE]

    Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, iż bezrobotni obywatele Unii mają prawo do ubezpieczenia zdrowotnego w innych państwach Wspólnoty.

    Najniższe emerytury i renty w 2022 r. - podwyżka

    Najniższe emerytury i renty w 2022 r. będą podlegały waloryzacji. O ile wzrosną świadczenia? Czy waloryzacja obejmie trzynaste emerytury?

    TK orzekł o środkach tymczasowych TSUE dotyczących sądownictwa

    Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z konstytucją przepisu traktatowego w sprawie środków tymczasowych TSUE dotyczących sądownictwa.

    TSUE o zastosowaniu środków tymczasowych ws. Izby Dyscyplinarnej SN

    Wiceprezes Trybunału Sprawiedliwości UE zdecydowała o zastosowaniu środków tymczasowych w sprawie Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.