Kategorie

Uciążliwe sąsiedztwo - środki prawne

R. Olszewski, J. Tokarski i Wspólnicy Kancelaria Prawnicza
Prawo: uciążliwe sąsiedztwo. /Fot.Fotolia
Prawo: uciążliwe sąsiedztwo. /Fot.Fotolia
inforCMS
Wzajemne stosunki między właścicielami/posiadaczami nieruchomości sąsiadujących, względnie nieruchomości wzajemnie na siebie oddziaływujących, poza pewnymi chlubnymi wyjątkami, z reguły nie należą do łatwych i przyjemnych.

Wynika to z powszechnie panującego w naszym społeczeństwie przekonania „wolność Tomku w swoim domku”. Z reguły sąsiedzkie konflikty daje się rozwiązać na drodze polubownej. Co jednak w sytuacji, gdy nasze prośby kierowane pod adresem uciążliwego sąsiada nie przyniosły oczekiwanego skutku? Wówczas sięgnąć należy po pomoc państwa, a właściwie stanowionego przez nie prawa. Dostępne środki prawne zapobiegające konfliktom międzysąsiedzkim dzielą się na trzy grupy: przewidziane przez prawo cywilne, uregulowane przez prawo administracyjne oraz znajdujące się w zakresie prawa wykroczeń.

Faktem jest, iż każdemu z właścicieli nieruchomości przysługuje swoisty monopol wyrażający się w prawie wyłączności wykonywania „świętego prawa własności”, z którym nierozerwalnie związany jest obowiązek wszystkich innych osób do nienaruszania tegoż prawa. W sytuacji jednak, gdy dochodzi do zetknięcia się wspomnianych uprawnień właścicieli dwóch sąsiadujących ze sobą nieruchomości odwołać należy się do regulacji tzw. prawa sąsiedzkiego z Kodeksu cywilnego.

W prawie sąsiedzkim wyróżnić można kilka zagadnień. Po pierwsze zwrócić należy uwagę na te normy, które zabraniają podejmowania działań szkodzących sąsiadom. W tym zakresie przywołać należy treść art. 144 Kodeksu cywilnego nakazującego właścicielowi nieruchomości przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywania się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych oraz treść art. 147 Kodeksu cywilnego zabraniającego właścicielowi nieruchomości prowadzenia takich robót ziemnych, które by groziły nieruchomościom sąsiednim (w szczególności zabudowaniom) utraty oparcia.

Przytoczony powyżej art. 144 Kodeksu cywilnego ma bardzo istotne znaczenie. Mieści się w nim bowiem pojęcie „zakazu szkodliwych immisji”. Przez immisje należy rozumieć takie oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie, które nie polega na wtargnięciu bezpośrednio na teren sąsiednich nieruchomości (np. penalizowane przez prawo karne naruszenie miru domowego), lecz na zakłócaniu korzystania z tychże nieruchomości poprzez emitowanie substancji lub inne szkodliwe oddziaływanie.

Wśród immisji wyróżnia się:

1) immisje bezpośrednie i pośrednie,

2) immisje materialne i niematerialne,

3) immisje pozytywne i negatywne.

Immisje bezpośrednie sprowadzają się do świadomego kierowania przy pomocy odpowiednich instalacji na sąsiednie nieruchomości określonych substancji takich jak pyły, ścieki itp. Tego typu immisje są zakazane, w szczególności jeśli przekraczają określoną miarę. Pozostałe immisje należą do pośrednich. Odnośnie zakazu immisji pośrednich sprawa się komplikuje. Immisje te mogą mieć bowiem różnorodny charakter, w związku z czym dzieli się je na immisje materialne i niematerialne. Immisje materialne polegać mogą na przenikaniu na nieruchomości sąsiednie cząstek materialnych  (np. pyłów, gazów, zapachów) lub pewnych sił (np. hałasu, wstrząsów, fal elektromagnetycznych). Immisje niematerialne z kolei oddziaływają na sferę psychiczną człowieka (np. narażenie na konieczność oglądania niemoralnych, czy też obrażających poczucie estetyczne widoków na nieruchomości sąsiedniej, bądź wywoływanie u właścicieli sąsiedniej nieruchomości poczucia zagrożenia ewentualnym niebezpieczeństwem, np. w razie nagromadzenia na nieruchomości materiałów wybuchowych). Co do zasady immisje niematerialne nie będą stanowiły podstawy roszczeń. Immisje pozytywne oddziaływają wprost na nieruchomości sąsiednie poprzez rozchodzenie się na przykład zapachu, hałasu itp. Immisje negatywne z kolei polegają na zaniechaniu powstrzymania się od pewnych działań. Przykładem immisji negatywnej jest tamowanie przenikania na nieruchomości sąsiednie fal radiowych, światła, powietrza czy widoku na przykład na skutek wzniesienia na nieruchomości wyjściowej urządzenia lub budowli.

Zobacz serwis: Nieruchomości

W przypadku immisji zakazanych zgodnie z wyżej przytoczonym ich podziałem, właściwej ochrony można dochodzić na podstawie art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego poprzez wytoczenie powództwa o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń poprzez powstrzymanie się od immisji, które zakłócają ponad przeciętną miarę korzystanie z nieruchomości sąsiedniej. Powództwo takie wnieść może do sądu właściciel nieruchomości zagrożonej immisjami. Dodać w miejscu tym należy, iż do ochrony innych praw podmiotowych zagrożonych immisjami, takich jak: najem lokalu (art. 690 k.c.), spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu (art. 9 ust. 6 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych), czy też ograniczone prawa rzeczowe (art. 251 k.c.) powództwo z art. 222 § 2 Kodeksu cywilnego ma odpowiednie zastosowanie. Powództwo wnosi się przeciwko osobie, która narusza własność, lub inne prawo podmiotowe (wynikające z umowy najmu itp.) w chwili dochodzenia roszczenia o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zaniechanie naruszeń.

Przeciwko uciążliwemu sąsiadowi, w przypadku gdy immisje stały się dla nas źródłem szkody, wystąpić można ponadto z powództwem o odszkodowanie na podstawie art. 415 i nast. Kodeksu cywilnego.

Działalność gospodarcza na nieruchomości sąsiedniej

W sytuacji, gdy odczuwane przez nas niedogodności, mające swe źródło w nieruchomości sąsiedniej, związane są z prowadzoną na tej nieruchomości działalnością gospodarczą przez sąsiada, przysługują nam ponadto środki prawne przewidziane przez prawo administracyjne.

Stosownie do treści ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,  przysługuje nam bowiem uprawnienie do zawiadomienia o zauważonych nieprawidłowościach w wykonywaniu przez sąsiada działalności gospodarczej właściwego organu gminy, który po powzięciu wiadomości o wykonywaniu działalności gospodarczej niezgodnie z przepisami ustawy, a także w razie stwierdzenia: zagrożenia życia lub zdrowia, niebezpieczeństwa powstania szkód majątkowych w znacznych rozmiarach lub naruszenia środowiska w wyniku wykonywania działalności gospodarczej, niezwłocznie zawiadamia właściwe organy administracji publicznej. W przypadku braku możliwości zawiadomienia, burmistrz lub prezydent miasta może nakazać, w drodze decyzji, wstrzymanie wykonywania działalności gospodarczej na czas niezbędny, nie dłuższy niż 3 dni. Decyzji nakazującej wstrzymanie wykonywania działalności gospodarczej w razie stwierdzenia zagrożenia życia lub zdrowia, niebezpieczeństwa powstania szkód majątkowych w znacznych rozmiarach lub naruszenia środowiska w wyniku wykonywania tej działalności nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. 

Zobacz serwis: Firma

Zakłócanie spokoju

Zakłócanie spokoju sąsiadom, porządku publicznego oraz niezakłóconego spoczynku nocnego stanowi ponadto wykroczenie. Zgodnie z art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń „kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.”

W związku z powyższym, w sytuacji, gdy zbyt głośno zachowujący się sąsiad zakłóca nasz spokój uprawnieni jesteśmy do wezwania policji, bądź Straży Miejskiej. Organy te w pierwszej kolejności upomną niesfornego sąsiada. W sytuacji, gdy upomnienie nie przyniesienie spodziewanego efektu, organy te ukarzą sąsiada mandatem karnym lub sporządzą wniosek o ukaranie sąsiada i skierują go do sądu rejonowego. Sąd może orzec wobec osób zakłócających spokój – karę aresztu, ograniczenia wolności lub grzywnę.

Zobacz: Zakłócanie ciszy nocnej

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    22 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?