REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasiedzenie. Przepisy, orzecznictwo, przykłady

Kamil Lorek
Radca prawny, wykładowca akademicki różnych przedmiotów prawniczych, prelegent na konferencjach naukowych, absolwent Uniwersytetu Marii Curie – Skłodowskiej w Lublinie oraz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
Nieruchomość można nabyć m.in. przez zasiedzenie. Trzeba jednak spełnić kilka warunków
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Nabycie własności rzeczy może nastąpić na różne sposoby. Nieruchomość można na przykład kupić, dostać w prezencie w ramach darowizny, odziedziczyć w spadku po zmarłym. Jeszcze innym sposobem jest nabycie w drodze zasiedzenia.

Kiedy możliwe jest zasiedzenie nieruchomości?

Korzystanie z nieruchomości na przykład domu przez długi czas może w niektórych przypadkach spowodować nabycie prawa własności do tegoż domu. Stanie się tak na skutek zasiedzenia. Bardzo ważne są tutaj przepisy art. 172 i następne Kodeksu cywilnego. Na  podstawie art. 172 Kodeksu cywilnego zasiedzenie nieruchomości może nastąpić po łącznym spełnieniu się następujących przesłanek:

REKLAMA

  • posiadanie samoistne nieruchomości;
  • upływ czasu przewidzianego prawem (20 lat w przypadku posiadania w dobrej wierze; 30 lat w złej wierze);
  • brak przerw w posiadaniu w powyżej wymienionych okresach;

Zgodnie z przepisem art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada nieruchomością jak właściciel. Nie może to być zatem osoba, która zachowuje się jak na przykład gość odwiedzający jakiś dom. Dobra wiara polega tym, że ten konkretny człowiek ma obiektywnie usprawiedliwione przekonanie, że może władać tą rzeczą. W przypadku zasiedzenia nieruchomości występują dwa terminy 20 lat oraz 30 lat. Ich zastosowanie jest uzależnione od istnienia dobrej lub złej wiary. 

Przykład

Pan Jan zaczął korzystać z działki jak właściciel w 2004 roku. W przypadku dobrej wiary będzie on mógł zasiedzieć tą działkę w roku 2024. Natomiast w razie złej wiary zasiedzenie będzie możliwe dziesięć lat później, bo dopiero w 2034 roku. 

W tym miejscu warto przytoczyć postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2009 roku, IV CSK 407/08 zgodnie z którym:

„Świadomość posiadacza nieruchomości, że komu innemu służy prawo własności świadczy o jego złej wierze, natomiast nie oznacza, że nie jest on posiadaczem samoistnym, jeżeli chce posiadać nieruchomość i ją posiada, tak jakby był właścicielem i tak też jest postrzegany przez otoczenie” 

Przepis art. 7 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jeżeli ustawa uzależnia skutki prawne od dobrej lub złej wiary, domniemywa się istnienie dobrej wiary. 

Skutek prawny w postaci zasiedzenia jest uzależniony przez ustawę Kodeks cywilny od istnienia dobrej lub złej wiary. Jeżeli bowiem nie będzie tej dobrej wiary to nie można będzie zasiedzieć nieruchomości po 20 latach, ale długo później. Tak zatem na podstawie art. 7 k.c. w sprawie o zasiedzenie na wstępie będzie przyjmowane domniemanie istnienia dobrej wiary. Z drugiej jednak strony należy wyraźnie zaznaczyć, iż jest to domniemanie wzruszalne, a więc może zostać obalone. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 grudnia 2021 r. w sprawie I ACa 951/20 domniemanie to może zostać obalone na podstawie inicjatywy dowodowej albo przez same okoliczności faktyczne. 

Ważne

Ewentualna przerwa w posiadaniu nieruchomości uniemożliwia zasiedzenie nawet gdyby było to posiadanie samoistne oraz upłynął już wymagany czas. 

Czy można zasiedzieć rzecz ruchomą?

Zasiedzieć można nie tylko nieruchomość, ale także i rzecz ruchomą. Wynika to z przepisów prawnych. Zgodnie bowiem z art. 174. § 1 kodeksu cywilnego:

Posiadacz rzeczy ruchomej niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada rzecz nieprzerwanie od lat trzech jako posiadacz samoistny, chyba że posiada w złej wierze. 

Jak można powyżej zauważyć obowiązuje tutaj inny termin, a mianowicie 3 lata. Natomiast musi to być posiadanie samoistne oraz w dobrej wierze. 

REKLAMA

Zdarzają się nieruchomości, które mają dwóch lub większą ilość właścicieli. Są to współwłaściciele tej nieruchomości. Są oni solidarnie zobowiązani do opłacania podatku od nieruchomości. Oznacza to między innymi, że zapłata podatku przez jednego z nich zwalnia pozostałych. Czasami niektórzy współwłaściciele nie korzystają z tej nieruchomości pozostawiając ją pozostałym. Można się zastanowić nad tym, czy taka sytuacja nie uprawnia do zasiedzenia poszczególnych udziałów nieruchomości. Jak jednak wskazuje Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 września 2012 roku, IV CSK 117/12: 

„Niewykonywanie prawa posiadania przez innego współwłaściciela nie uprawnia do wniosku, że współwłaściciel posiadający przejął rzecz w samoistne posiadanie w zakresie jego uprawnień”.

Przeniesienie posiadania

W kontekście terminu, który jest wymagany do zasiedzenia koniecznym jest przytoczenie art. 176. § 1 kc:
„Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści.”

Dla lepszego zobrazowania powyższego przepisu warto podać przykład:

Przykład

Pan Jan na podstawie nieformalnej umowy zaczął korzystać jak właściciel z określonej działki w roku 1988. W roku 2005 na podstawie kolejnej nieformalnej umowy między panem Janem a jego synem Januszem to syn Janusz rozpoczął korzystanie z niej jak właściciel. W roku 2020 pan Janusz postanowił zasiedzieć tą działkę. Wliczając czas korzystania pana Janusza upłynęły już bowiem 32 lata. 

REKLAMA

W tym miejscu można przytoczyć postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2012 roku, I CSK 387/12, zgodnie z którym:
„W postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie sąd nie jest związany datą nabycia wskazaną we wniosku” Jeżeli zgromadzony w sprawie materiał wskazuje na to, że zasiedzenie nastąpiło w innej dacie, sąd ma obowiązek stwierdzić nabycie przez zasiedzenie w dacie odpowiadającej rzeczywistemu stanowi”

Tak zatem jeżeli sąd stwierdzi, że zasiedzenie nastąpiło na przykład parę lat przed założeniem sprawy sądowej o zasiedzenie to sąd ten powinien trzymać się tamtej daty przy ocenie czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do zasiedzenia i orzekać na podstawie stanu prawnego regulującego zasiedzenie, obowiązującego do tamtej daty. 

Podsumowanie

Podsumowując, zasiedzenie jest ważną problematyką prawa cywilnego. Umożliwia ono uzyskanie prawa własności rzeczy w sposób nieodpłatny i całkowicie legalny. Jest dopuszczalne tylko po łącznym spełnieniu się określonych prawem przesłanek. Zasadność zasiedzenia stwierdza sąd. 

Bibliografia:

  1. Balwicka – Szczyrba M., Sylwestrzak A.(red.), Kodeks cywilny. Komentarz, 2022 r.;
  2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. 1964 Nr 16, poz. 93, tj. Dz. U. 2023 poz. 1610;
  3. Wyrok Sądu  Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 grudnia 2021 r. w sprawie I ACa 951/20;
  4. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2012 roku, IV CSK 117/12;
  5. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2012 roku, I CSK 387/12;
  6. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2009 roku, IV CSK 407/08.
Autopromocja
oprac. Wioleta Matela-Marszałek

REKLAMA

Źródło: Źródło zewnętrzne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/15
    Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
    od 1 stycznia i od 1 lipca
    od 1 stycznia i od 1 czerwca
    od 1 lutego i od 1 lipca
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Niższe rachunki za energię. To już oficjalne. UE przyjęła dyrektywę

    Unia Europejska oficjalnie przyjęła w piątek nową, zmienioną dyrektywę dotyczącą poprawy efektywności energetycznej budynków. Nowe przepisy mają na celu pomóc mieszkańcom Europy w obniżeniu rachunków za energię, poprawić ich jakość życia i uruchomić falę renowacji na terenie całej UE.

    Kredyt mieszkaniowy #naStart – dowiedz się jakie warunki? [video]

    W ostatnim czasie wrze od dyskusji na temat nowego programu rządowego, tj. kredyt mieszkaniowy #naStart, który ma wesprzeć młodych ludzi w zakupie swojego pierwszego mieszkania. Ministerstwo zapewnia, że wszystko będzie łatwe i klarowne, ale czy tak rzeczywiście będzie?

    Nowe przepisy o KRS. Kto będzie wybierał członków Rady? Sejm podjął już decyzję, czas na Senat

    W piątek Sejm przyjął zmienioną wersję ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Kluczowe zmiany dotyczą sposobu wyboru sędziowskich członków Rady. Teraz to sędziowie, a nie Sejm, będą wybierać członków Rady, co jest zmianą w stosunku do przepisów obowiązujących od 2018 roku.

    Wakacje kredytowe w 2024 r. Sejm podjął ważną decyzję dla kredytobiorców

    W piątek Sejm uchwalił nowelę ustawy o wsparciu kredytobiorców. Nowelizacja zakłada przedłużenie tzw. wakacji kredytowych na 2024 rok. To oznacza, że raty kredytu mieszkaniowego będzie można zawiesić dwukrotnie w okresie od 1 czerwca do 31 sierpnia oraz dwukrotnie między 1 września a 31 grudnia.

    REKLAMA

    MS przygotowuje zmiany w postępowaniu spadkowym. Mają zapobiegać rozbieżnym decyzjom sądów

    Rozbieżne postanowienia spadkowe uniemożliwiają spadkobiercom podjęcie działań takich jak podział majątku czy sprzedaż. Jakie zmiany proponuje resort sprawiedliwości?

    Projekt ustawy o związkach partnerskich już za dwa tygodnie

    Prace nad projektem ustawy o związkach partnerskich są w toku. Ministra ds. równości Katarzyna Kotula poinformowała w Programie Trzecim Polskiego Radia że szczegóły będą znane za dwa tygodnie. 

    Nowy przedmiot w szkołach od 1 września 2025 r.

    Jak poinformowała ministra edukacji Barbara Nowacka od 1 września 2025 r. w szkołach ma się pojawić nowy przedmiot. Dotyczy to uczniów klas IV-VIII i I-II szkół ponadpodstawowych.

    Domański: dwie niedziele handlowe w miesiącu oznaczałyby większe wpływy z VAT; jestem również zwolennikiem przywrócenia możliwości handlu w niedzielę

    Wprowadzenie dwóch niedziel handlowych w miesiącu oznaczałoby nieznacznie, ale jednak wyższe wpływy budżetowe z tytułu podatku od towarów i usług (VAT), ocenił minister finansów Andrzej Domański

    REKLAMA

    Zmiana definicji gwałtu. Prof. Płatek: zgoda na seks powinna być entuzjastyczna [Wywiad]

    W Sejmie RP trwają obecnie prace nad poselskim projektem zakładającym zmiany w Kodeksie karnym. Zmianie ma ulec m.in. definicja zgwałcenia. Nowa definicja tego czynu zabronionego zakłada, że do zgwałcenia dochodzi, jeśli sprawca nie uzyska świadomej i dobrowolnej zgody ofiary na współżycie seksualne. Zdaniem prof. Monika Płatek zgoda na seks powinna być wręcz entuzjastyczna. W wywiadzie dla PAP wyjaśnia dlaczego tak być powinno.

    Opieka senioralna w Polsce: „Centrum Zdrowia 75+” - hucpa wyborcza czy próba rzetelnego wyjścia problemowi naprzeciw?...

    Szacuje się, że dzisiaj w Polsce osób w wieku 75+ jest 2,7 mln, to około 7 proc. obywateli. Seniorów będzie przybywało. Eksperci szacują, że w 2030 w tej grupie wiekowej będzie 11,3% społeczeństwa, w 2040 r. będzie to około 14,4 proc., a w 2050 r. – 16,5 proc. wszystkich obywateli. Już dzisiaj stanowią oni ważny liczebnie elektorat, nad którego potrzebami żadna licząca się siła polityczna w Polsce nie może przejść obojętnie.

    REKLAMA