REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Projekt nowelizacji KPA a prawa strony

Karolina Muzyczka
Doktor nauk prawnych; adiunkt w Pomorskiej Szkole Wyższej w Starogardzie Gdańskim. Ponadto współpracuje z uczelniami: Wyższą Szkołą Gospodarki w Bydgoszczy; Kaszubsko-Pomorską Szkołą Wejherowie, Społeczną Akademią Nauk w Warszawie; Uniwersytetem SWPS; Staropolską Akademią Nauk w Kielcach
Projekt nowelizacji KPA a prawa strony
Projekt nowelizacji KPA a prawa strony
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Czy ministerialny projekt nowelizacji ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, który trafił do konsultacji chroni podstawowe prawa strony?

Kodeks postępowania administracyjnego - planowane zmiany

REKLAMA

Ministerialny projekt (nr UD 439 w wykazie RCL) nowelizacji ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), który trafił do konsultacji ma na celu usprawnienie i przyspieszenie postępowań administracyjnych. Niemniej jednak, niektóre z projektowanych przepisów budzą zastrzeżenia, które należałoby rozwiązać, aby nie spowodować obniżenia poziomu ochrony jednostki w postępowaniu administracyjnym.

REKLAMA

REKLAMA

Istotne wątpliwości wywołuje proponowana zmiana art. 138 § 2c k.p.a. wprowadzająca do postępowania odwoławczego rozwiązanie, zgodnie z którym organ odwoławczy nie uchyla zaskarżonej decyzji wydanej przez organ podlegający wyłączeniu z naruszeniem art. 25 k.p.a, jeżeli w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Budzi to obawy o zachowanie gwarancji procesowych strony postępowania administracyjnego. Odnosi się bowiem do prawa strony do skutecznego zaskarżenia decyzji z przyczyny naruszenia art. 25 k.p.a., czyli braku bezstronności organu, który podlegał wyłączeniu od załatwienia sprawy. Ponadto należy pamiętać, że zapewnienie obiektywizmu organu rozpatrującego sprawę jest warunkiem prawidłowej realizacji zasady prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasady budzenia zaufania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

Ponadto do projektu przywołano treść art. 146 § 2 k.p.a., w myśl którego: „Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej”. Zatem można stwierdzić, że rozwiązanie stanowi przejaw zasady szybkości i prostoty postępowania, gdyż wyklucza zbędne formalności. Niemniej jednak rozwiązanie prowadzi w istocie do podważenia rangi procesowych zasad postępowania administracyjnego. Nie można pomijać, że art. 146 § 2 k.p.a. dotyczy postępowania nadzwyczajnego w sprawie już zakończonej ostateczną decyzją, niekiedy wydaną kilka lat wcześniej. O ile więc rozwiązanie to w postępowaniu wznowieniowym może być uzasadniane ze względu na zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.) i ochronę stabilizacji opartych na niej stosunków prawnych, to jego ewentualne zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, nie wydaje się właściwe. Wprowadzanie tej reguły do postępowania odwoławczego skutkuje, że czynności dokonane przez wyłączony organ z naruszeniem § 4 pozostają w mocy, jeżeli naruszenie to nie wpływa na rozstrzygnięcie sprawy lub ich ponowienie nie mogłoby prowadzić do odmiennych ustaleń. W takiej sytuacji dodanie jeszcze § 2c do art. 138 k.p.a. jest zbyt daleko idące w odformalizowaniu i przyspieszeniu procedowania przez organy administracji publicznej. W praktyce administracyjnej nowy art. 138 § 2c k.p.a. mógłby być nadużywany przez organy odwoławcze, w wyniku czego skuteczne podnoszenie przez stronę postępowania zarzutu braku zapewnienia bezstronności organu będzie znacznie utrudnione. Kwestia odpowiednich środków gwarancji (sankcji) obiektywizmu organu administracji publicznej ma istotne znaczenie dla realizacji zasady sprawiedliwości proceduralnej w postępowaniu administracyjnym, czyli prawa do bezstronnego i uczciwego postępowania.

Zastrzeżenia rodzi wprowadzony art. 97a k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie jeżeli zachodzi inna niż określona w art. 97 § 1k.p.a. długotrwała, istotna i niezależna od organu prowadzącego sprawę przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania. Odniesiono się tu bowiem do treść art. 22 § 1 Kodeksu postępowania karnego, który przewiduje zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, a w szczególności jeżeli nie można ująć oskarżonego albo nie może on brać udziału w postępowaniu z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby. Należy pamiętać, że, specyfika postępowania administracyjnego, jego przedmiot i cel, są odmienne od postępowania karnego. Ponadto użyte zwroty takie jak: „długotrwała, istotna i niezależna od organu” [przeszkoda] są niedookreślone i będą wymagały, żeby organ prowadzący postępowanie za każdym razem je ocenił. W związku z tym zachodzi ryzyko, że nowa podstawa zawieszenia jako uznaniowa będzie nadużywana, co może przyczynić się do przewlekłości postępowania administracyjnego z powodu nieuzasadnionego wstrzymywania jego biegu przez organ. Ponadto wprowadzanie nowej przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego, w kształcie zaproponowanym w projekcie nowelizacji przepisów k.p.a., jest sprzeczne z zasadą ogólną szybkości postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. oraz ściśle z nią związaną zasadą ciągłości tego postępowania, czy zasadą szybkości postępowania.

Należy krytycznie ocenić propozycję wprowadzenia instytucji zawiadomienia o umorzeniu postępowania administracyjnego z mocy prawa. Oznaczałaby ona, że w przypadku takiego umorzenia organy będą mogły jedynie zawiadomić strony o tym fakcie i nie będzie konieczne wydanie formalnej decyzji kończącej postępowanie. Umorzenie postępowania jest postacią niemerytorycznego zakończenia postępowania w sprawie, środkiem ostatecznym, czyli instytucją o charakterze wyjątkowym, która nie może być wykładana rozszerzająco. Oznacza to, że umorzenie postępowania z mocy prawa wymaga stosownego potwierdzenia aktem stosowania prawa, tj. w formie decyzji administracyjnej lub wyroku sądu. Wymagają tego względy pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego. W przeciwnym razie strona postępowania zostałaby pozbawiona możliwości kontroli prawidłowości umorzenia postępowania zarówno w postępowaniu odwoławczym, jak i sądowoadministracyjnym. ((wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lipca 1982 r. (sygn. akt SA/Wr 220/82), według której: „Wydanie przez organ administracji państwowej decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. zapewnia stronie gwarancje procesowe przewidziane w postępowaniu administracyjnym, a zwłaszcza możliwość odwołania się do organu II instancji oraz zaskarżenia decyzji ostatecznej tego organu do sądu administracyjnego”). Po przyjęciu tego rozwiązania strona zostałaby bowiem pozbawiona możliwości weryfikacji prawidłowości umorzenia postępowania administracyjnego w jej sprawie i zamknięcia drogi do jej merytorycznego rozpatrzenia. Zatem odstąpienie od zasady, że każde postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem strony powinno się zakończyć decyzją merytoryczną albo procesową o jego umorzeniu nie wydaje się uzasadnione z punktu widzenia funkcji ochronnej postępowania administracyjnego, w tym wypadku ochrony interesu indywidualnego strony postępowania. Uprawnienie strony do zaskarżenia decyzji w administracyjnym toku instancji, także tej o charakterze procesowym o umorzeniu postępowania, stanowi zaś przejaw gwarancji funkcji ochronnej procesu administracyjnego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Uprawnienia procesowe stron

W związku z powyższym należy pamiętać, że Kodeks postępowania administracyjnego wyposaża strony postępowania w konkretne uprawnienia procesowe, umożliwiające wpływanie na korzystną dla nich treść decyzji administracyjnej. W ustawie zawarto ogólne zasady postępowania jak zasadę praworządności, dwuinstancyjności czy pisemności, określono sposób jego wszczęcia, terminy i formy załatwiania spraw. Kodeks postępowania administracyjnego obywatelowi na prawach strony gwarantuje uprawnienia, które zapewniają możliwość obrony swych praw i interesów. Niepostrzeganie ich przez organ administracji publicznej może być podstawą do uchylenia decyzji przed organem odwoławczym lub przed sądem administracyjnym.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
870 zł – o tyle wzrośnie od 1 lipca 2024 r. maksymalna kwota tego świadczenia. W 2025 r. będzie kolejna podwyżka. Od kiedy?

870 zł – o tyle wzrośnie od 1 lipca 2024 r. ważne świadczenie. Jeszcze większy wzrost będzie od 1 stycznia 2025 r. Wszystko to za sprawą minimalnego wynagrodzenia. Różnica w wysokości świadczeń wypłacanych w czerwcu 2025 r. i czerwcu 2024 r. wyniesie aż 5760 zł.

MRPiPS: od 1 lipca dodatkowe 1000 zł miesięcznie dla pracowników socjalnych, pieczy zastępczej oraz opiekunów w żłobkach

Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej poinformowało w komunikacie z 19 czerwca 2024 r., że pracownicy pomocy społecznej, jednostek wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, prowadzący rodzinne domy dziecka oraz zawodowi rodzice zastępczy, a także pracownicy publicznych żłobków i klubów dziecięcych już od 1 lipca 2024 r. będą mogli liczyć na 1000 zł dodatku do wynagrodzenia. Rada Ministrów przyjęła w środę uchwały w sprawie ustanowienia rządowych programów umożliwiających ich wypłatę od 1 lipca br. do końca 2027 roku.

Równowartość 225 euro na hektar, maksymalnie 1125 euro na gospodarstwo. Można już składać wnioski. Płatność dla małych gospodarstw rolnych 2024

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi informuje, że 18 czerwca 2024 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 885). Przepisy ustawy wdrażają na lata 2024-2027, w ramach płatności bezpośrednich, dwie nowe płatności: Płatność dla małych gospodarstw oraz Płatność do ekoschematu Grunty wyłączone z produkcji. Zmiany w zakresie możliwości wnioskowania o przyznanie tych płatności zostały już wprowadzone do aplikacji eWniosekPlus. Wnioski można składać do 31 sierpnia 2024 r.

Renta wdowia z ograniczeniami. Próg maksymalny i model kroczący

Wysokość renty wdowiej będzie ograniczona progiem maksymalnym. Nie będzie mogła przekroczyć trzykrotności przeciętnej emerytury wypłacanej przez ZUS. Poza tym ograniczeniem, ustawodawca chce również wprowadzić tzw. model kroczący, dochodzenia do pełnego świadczenia.

REKLAMA

Zasiłek celowy w 2024 i 2025 roku

Kto może otrzymać zasiłek celowy i ile wynosi? Gdzie składa się wniosek? Czy w 2024 i 2025 roku planowane są zmiany w przyznawaniu tego świadczenia? Odpowiadamy na najważniejsze pytania.

Dofinansowanie bioasekuracji w rolnictwie 2024 (pomoc de minimis). MRiRW podało termin i zasady składania wniosków

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało w komunikacie z 19 czerwca 2024 r, że rolnicy (producenci rolni), którzy prowadzą gospodarstwo rolne z hodowlą świń, mogą – od 3 do 26 lipca 2024 r. – składać wnioski o udzielenie pomocy o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie na refundację 100 proc. wydatków poniesionych w roku 2024 r. na działania związane z bioasekuracją.

Podwyżki dla pracowników: Od lipca 2024 r. minimalne wynagrodzenie zasadnicze od 4651,06 zł do 10375,45 zł

Pracownicy zatrudnieni w ochronie zdrowia od lipca 2024 r. doczekają się waloryzacji minimalnych wynagrodzeń zasadniczych. 

Sanatorium z KRUS dla emeryta. Jakie są aktualne zasady?

Czy z rehabilitacji w sanatorium KRUS mogą korzystać również emeryci? Jakie są aktualne przepisy? Co trzeba wiedzieć o turnusie?

REKLAMA

Strefa Czystego Transportu w Warszawie od 1 lipca. Już 2,2 tys. wniosków o wyłączenie spod obostrzeń

Strefa Czystego Transportu w Warszawie będzie obowiązywała już od 1 lipca 2024 r. "Na ten moment dostaliśmy 2,2 tys. wniosków o wyłączenie spod obostrzeń strefy" - tak poinformował dzisiaj nasz portal Jakub Dybalski, rzecznik prasowy ZDM. SCT to zakaz wjazdu dla aut benzynowych starszych niż 1997 r. oraz z silnikiem Diesla starszych niż 2005 r., ale jest też kilka rodzajów wyłączeń.

Krótszy tydzień pracy dla tych pracowników już do 1 lipca 2024 r. Czy od 2025 r. wszyscy będziemy mniej pracowali?

Krótszy tydzień pracy dla tych pracowników już do 1 lipca 2024 r. Czy od 2025 r. wszyscy będziemy mniej pracowali? W pewnym stopniu zależy to pewnie od wyników prowadzonych testów. Pracownicy powinni więc trzymać kciuki za ich efekty.

REKLAMA