Zmiany w polityce karnej

Propozycje najważniejszych zmian w Kodeksie karnym

1. System dozoru elektronicznego

Przy wymierzaniu kary pozbawienia wolności do 2 lat, możliwość orzeczenia, że po odbyciu części kary (nie dłuższej niż 3 miesiące) pozostała jej część będzie odbywana przez skazanego w systemie dozoru elektronicznego.

Zobacz również: Dozór elektroniczny skazanych

2. Pozbawienie wolności jako ostateczność

Orzekanie kary pozbawienia wolności (zarówno bezwzględne, jak i z warunkowym jej zawieszeniem) będzie następować w ostateczności. Sąd orzekałby karę pozbawienia wolności wyłącznie wówczas, gdy inna kara (lub inny środek karny) nie byłby w stanie wypełnić jej celów.

Zadaj pytanie na: Forum

3. Warunkowe umorzenie postępowania

Poszerzenie możliwości warunkowego umorzenia postępowania karnego w odniesieniu do przestępstw zagrożonych karą do 5 lat pozbawienia wolności (obecnie do 3 lat). Obowiązkowe będzie zobowiązanie sprawcy do naprawienia szkody.

Zmiany umożliwią np. warunkowe umorzenie kary wobec studenta, który sfałszował legitymację uczelnianą.

4. Pozbawienie wolności w zawieszeniu

Urealnienie społecznego oddziaływania kary pozbawienia wolności w zawieszeniu – obecnie taki jej rodzaj jest powszechnie uznawany za karę iluzoryczną. Proponuje się, by orzekając karę pozbawienia wolności do 2 lat, sąd przewidywał długość jej odbywania w systemie dozoru elektronicznego (od 3 do 12 miesięcy), a pozostałą jej część zawiesić.

Zobacz również: Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności

5. Kara warunkowo zawieszona

Umożliwienie sądowi skrócenia okresu kary warunkowo zawieszonej nie więcej niż o połowę. Byłoby to uwarunkowane przebiegiem okresu próbnego, czyli zbadaniem np., jaką część obowiązków skazany wykonał i w jakim stopniu. Dodatkowo proponowane jest wprowadzenie możliwość elastycznego reagowania penalnego wobec skazanych, którzy nie przestrzegaliby okresu próbnego przy warunkowym zawieszeniu kary. Takie rozwiązanie zapobiegałoby automatyzmowi umieszczania skazanych w zakładach karnych. Chodzi o możliwość nakazania wykonywania kary ograniczenia wolności w postaci wykonywania kontrolowanej pracy społecznie użytecznej bądź grzywny.

6. Podżeganie i pomocnictwo

Ogólne złagodzenie odpowiedzialności karnej za podżeganie lub pomocnictwo do wysokości nieprzekraczającej 2/3 górnej granicy ustawowego zagrożenia za sprawstwo. Nie objęłoby to podżegania z udzieleniem korzyści lub osobistej (albo jej obietnicy nakłanianemu) w zamian za dokonanie czynu zabronionego.

Polecamy serwis: Sprawy karne

7. Kara ograniczenia wolności

Wydłużenie maksymalnego wymiaru kary ograniczenia wolności do 2 lat (obecnie 12 miesięcy). Określenie, że kara ograniczenia wolności będzie polegać (obok lub oprócz wykonywania pracy albo potrąceń z wynagrodzenia) na:

• pozostawaniu w miejscu stałego pobytu lub innym określonym miejscu kontrolowanym w systemie dozoru elektronicznego;
• obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby;
• uczestnictwie w działaniach korekcyjno-edukacyjnych;
• powstrzymywaniu się od przebywania w określonych miejscach lub środowiskach,
• nie utrzymywania kontaktów ze wskazanymi przez sąd osobami lub zbliżaniu się do pokrzywdzonego.

Dążenie - w możliwie szerokim zakresie - do zastąpienia kar zastępczych pozbawienia wolności wykonywaniem pracy społecznie użytecznej lub karą grzywny. W projekcie nowelizacji Kk znajdą się szczegółowe przepisy dotyczące okoliczności uzasadniających nakazanie przez sąd innego środka zamiast kary ograniczenia wolności.

Zmiany - zarówno procedury karnej jak i Kodeksu karnego - mają wejść w życie w lipcu 2015 r.

Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości