Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kara za brak dowodu tożsamości lub paszportu a prawo UE

Kara za brak dowodu tożsamości lub paszportu a prawo UE; Unia Europejska
Kara za brak dowodu tożsamości lub paszportu a prawo UE; Unia Europejska
Kara za brak dowodu tożsamości lub paszportu. Państwo członkowskie UE może zobowiązać swoich obywateli, pod groźbą kary, do posiadania przy sobie ważnego dowodu tożsamości lub paszportu, gdy podróżują do innego państwa członkowskiego, niezależnie od używanego środka transportu i trasy. O ile prawo Unii nie stoi na przeszkodzie temu, by nałożona sankcja miała charakter karny, o tyle stoi ono na przeszkodzie sankcjom nieproporcjonalnym, takim jak grzywna wynosząca 20% średniego miesięcznego dochodu netto sprawcy. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 6 października 2021 r.

Kara za nieposiadanie ważnego paszportu podczas podróży

W 2015 r. A, obywatel fiński, odbył podróż z Finlandii do Estonii i z powrotem na pokładzie pływającej jednostki rekreacyjnej. Podczas tej podróży A przepłynął przez wody międzynarodowe znajdujące się między Finlandią a Estonią. Chociaż miał ważny paszport fiński, A nie posiadał go przy sobie podczas podróży. W konsekwencji podczas kontroli granicznej przeprowadzonej w Helsinkach w chwili powrotu A nie był w stanie okazać tego paszportu ani żadnego innego dokumentu podróży, przy czym jego tożsamość mogła jednak zostać ustalona na podstawie posiadanego przez niego prawa jazdy.

Syyttäjä (prokurator, Finlandia) wszczął postępowanie karne przeciwko A w związku z popełnieniem przestępstwa granicznego mniejszej wagi. Na mocy ustawodawstwa fińskiego obywatele fińscy powinni bowiem, pod rygorem sankcji karnych, posiadać przy sobie ważny dowód tożsamości lub paszport, gdy odbywają podróż, niezależnie od środka transportu i trasy, do innego państwa członkowskiego lub gdy wjeżdżają na terytorium Finlandii, przybywając z innego państwa członkowskiego.

W pierwszej instancji stwierdzono, że A popełnił przestępstwo, przekraczając granicę fińską bez dokumentu podróży. Odstąpiono jednak od orzeczenia wobec niego kary, jako że było to przestępstwo mniejszej wagi, a kwota grzywny, jaka mogła mu zostać wymierzona zgodnie z systemem karnym przewidzianym w prawie fińskim na podstawie jego średniego miesięcznego dochodu, była nadmierna, ponieważ łączna kwota wspomnianej grzywny wyniosłaby 95 250 EUR.

Ponieważ apelacja wniesiona przez prokuratora od tego orzeczenia nie została uwzględniona, wniósł on środek odwoławczy do Korkein oikeus (sądu najwyższego, Finlandia). Sąd ten następnie zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem dotyczącym zgodności z prawem obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się, o którym mowa w art. 21 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) /Przy uwzględnieniu przepisów dotyczących przekraczania granic określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (CE) 562/2006 z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającym wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice - kodeks graniczny Schengen/, rozpatrywanego w niniejszej sprawie ustawodawstwa fińskiego, a w szczególności systemu sankcji karnych, w ramach którego przekroczenie granicy państwowej bez ważnego dowodu tożsamości lub paszportu podlega karze grzywny, która może wynosić 20% miesięcznego dochodu netto sprawcy.

Czy można karać za brak dokumentu tożsamości? Teza i argumenty TSUE

W swoim wyroku Trybunał uściślił przede wszystkim warunki, na jakich można nałożyć obowiązek posiadania przy sobie dowodu tożsamości lub paszportu – pod rygorem sankcji, w stosownym przypadku o charakterze karnym – podczas podróży do państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie, którego obywatelem jest dana osoba.

Podróżując po UE trzeba mieć przy sobie ważny dowód osobisty lub paszport

W tym względzie TSUE stwierdził w pierwszej kolejności, że sformułowanie „posiadający ważny dowód tożsamości lub paszport” użyte w dyrektywie 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, uściślającej art. 21 TFUE, oznacza, że korzystanie przez obywateli państwa członkowskiego z przysługującego im prawa do udania się do innego państwa członkowskiego jest uzależnione od warunku posiadania przy sobie jednego z tych dwóch ważnych dokumentów.
Ta formalność związana ze swobodnym przemieszczaniem się (Motyw 7 dyrektywy 2004/38/WE) ma na celu ułatwienie wykonywania prawa do swobodnego przemieszczania się poprzez zagwarantowanie zidentyfikowania bez trudu każdej osoby korzystającej z tego prawa jako takiej w ramach ewentualnej kontroli. W konsekwencji państwo członkowskie, które zobowiązuje swoich obywateli do posiadania przy sobie jednego ze wskazanych dokumentów przy przekraczaniu granicy państwowej w celu przemieszczenia się do innego państwa członkowskiego, przyczynia się do poszanowania tej formalności.

Sankcje za brak dokumentu tożsamości

Co do sankcji, jakie mogą zostać nałożone na obywatela państwa członkowskiego UE nieprzestrzegającego wspomnianej formalności, Trybunał, odnosząc się do autonomii państw członkowskich w tym względzie, uściślił, że państwa członkowskie mogą przewidzieć sankcje, w stosowanym przypadku o charakterze karnym, pod warunkiem poszanowania w szczególności zasad proporcjonalności i niedyskryminacji.

Ważne!
W konsekwencji Trybunał stwierdził, że prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, na mocy którego państwo członkowskie zobowiązuje swoich obywateli, pod rygorem sankcji karnych, do posiadania przy sobie ważnego dowodu tożsamości lub paszportu, gdy odbywają oni podróż do innego państwa członkowskiego, niezależnie od środka transportu i trasy. Jednakże reguły wymierzenia tych sankcji muszą być zgodne z ogólnymi zasadami prawa Unii, w tym z zasadami proporcjonalności i niedyskryminacji.

Trybunał doszedł ponadto do tego samego wniosku w odniesieniu do wymogu posiadania przy sobie dowodu tożsamości lub paszportu przy wjeździe obywatela państwa członkowskiego na terytorium tego państwa z innego państwa członkowskiego. Uściślił on jednak, że o ile można zwrócić się o okazanie dowodu tożsamości lub paszportu przy powrocie obywatela państwa członkowskiego na terytorium tego państwa, o tyle obowiązek posiadania przy sobie takiego dokumentu nie może warunkować prawa wjazdu.

Jaka wysokość kary? Proporcjonalna do naruszenia prawa

Trybunał Sprawiedliwości UE rozpatrzył też kwestię, czy art. 21 ust. 1 TFUE i dyrektywa 2004/38 w świetle przewidzianej w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (Artykuł 49 ust. 3 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej) zasady proporcjonalności kary stoją na przeszkodzie systemowi sankcji karnych takiemu jak przewidziany w prawie fińskim w kontekście przekraczania granicy państwowej bez ważnego dowodu tożsamości lub paszportu.

W tym względzie zauważył on, że o ile państwa członkowskie mogą wymierzać grzywnę w celu ukarania niedochowania formalnego wymogu dotyczącego korzystania z uprawnienia przyznanego przez prawo Unii, o tyle sankcja ta musi być proporcjonalna do wagi naruszenia. Tymczasem w sytuacji gdy, jak w niniejszym przypadku, obowiązek posiadania przy sobie ważnego dowodu tożsamości lub paszportu zostaje naruszony przez korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się, który jest posiadaczem takiego dokumentu, a jedynie nie wziął go ze sobą w podróż, popełnione przestępstwo ma niewielką wagę. Tym samym, zdaniem TSUE, tak dotkliwa kara pieniężna, jak grzywna wynosząca 20% średniego miesięcznego dochodu netto sprawcy, nie jest proporcjonalna do wagi tego przestępstwa.

Źródło: Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej  z 6 października 2021 r. (sprawa C-35/20).

oprac. Paweł Huczko

Strefa Schengen
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: Trybunał Sprawiedliwości UE
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Agata
    2021-10-13 08:53:11
    Trzeba zadeklarowac sie uchodzca to mozna bez paszportu....
    0
QR Code
Prawo
1 sty 2000
28 paź 2021
Zakres dat:
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kary za brak maseczek - więcej mandatów?
Minister zdrowia Adam Niedzielski zapowiada politykę wystawiania mandatów za brak maseczek. Co ze zwróceniem uwagi czy upomnieniem?
Zmiana czasu - październik 2021
Zmiana czasu będzie miała miejsce w nocy z 30 na 31 października 2021 r. O której godzinie przestawiamy zegarki?
Do kogo należy zwierzę po rozstaniu?
Rozstanie pociąga za sobą wiele konsekwencji. Jedną z dość istotnych wówczas kwestii pozostaje decyzja z kim pozostanie wspólne zwierzę.
TSUE zdecydował o karze dla Polski dotyczącej Izby Dyscyplinarnej SN
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zdecydował, iż Polska musi zapłacić Komisji Europejskiej karę 1 mln euro dziennie.
Z życia dewelopera: Odpowiedzialność karna na gruncie ustawy deweloperskiej
Ustawa deweloperska nakłada na inwestorów bardzo wiele obowiązków związanych z realizacją przedsięwzięcia deweloperskiego. Za niedopełnienie niektórych z nich ustawodawca przewidział nawet konsekwencje karne.
Renta rodzinna z ZUS - ostatnie dni na dostarczenie zaświadczenia
Studenci, którzy pobierają rentę rodzinną z ZUS, do końca października mają czas na dostarczenie zaświadczenia z uczelni.
Nieuzasadniony wpis na listę dłużników a dobra osobiste
Sąd Najwyższy rozstrzygnie czy dokonanie przez pomyłkę banku wpisu osoby trzeciej na listę dłużników narusza jej dobra osobiste.
Ustawa o obronie ojczyzny - zaprezentowano założenia projektu
Założenia projektu nowej ustawy "o obronie ojczyzny" zaprezentowali wicepremier ds. bezpieczeństwa Jarosław Kaczyński i szef MON Mariusz Błaszczak. O potrzebie uchwalenia nowych przepisów mówił premier Mateusz Morawiecki.
W ZUS przygotowania do obsługi programu "Rodzina 500 plus"
Trwają przygotowania do obsługi programu "Rodzina 500 plus" przez ZUS. Co zmieni się od przyszłego roku?
Nielegalne przekraczanie granicy - nowe przepisy
Nowelizacja przepisów dotyczących nielegalnego przekraczania granicy weszła w życie. Co się zmieniło?
Stoki narciarskie tylko dla zaszczepionych? RPO interweniuje
Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje w sprawie ograniczeń dla niezaszczepionych w dostępie do biletów na stoki narciarskie.
Święto Zmarłych i Zaduszki w różnych częściach świata
Święto Zmarłych i Zaduszki w różnych częściach świata często są szczególnym czasem poświęconym bliskim, którzy już odeszli.
Zakaz eksmisji w czasie COVID-19 do zmiany
O zmianę prawa o eksmisji z lokalu w czasie COVID-19 wystąpił Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało o rozpoczęciu prac legislacyjnych.
Zadłużenie emerytów spada
Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż sytuacja finansowa emerytów poprawia się. Co pomaga seniorom w spłacie zadłużenia?
Zmiany w 500 plus w 2022 r. - ustawa podpisana
Zmiany w 500 plus już w 2022 r. Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Skutki niedoręczenia aktu oskarżenia
Zdarza się, że akt oskarżenia nie zostaje doręczony oskarżonemu. Jakie są skutki takiej sytuacji?
Badanie: Konsumenci coraz mocniej patrzą na ceny
Z badania pracowni Kantar wynika, iż konsumenci wciąż są przeważnie rozważni i pragmatyczni. Coraz mocniej jednak patrzą na ceny.
Zrzut ekranu - czy może być dowodem w sądzie?
W sprawie wartości dowodowej zrzutów ekranowych orzekł Sąd UE. Czy użytą w wyroku argumentację można odnieść także do innych sporów?
Zadośćuczynienie za uszkodzenie ciała przez produkt niebezpieczny
Czy możliwe jest zadośćuczynienie za uszkodzenie ciała przez produkt niebezpieczny? Uchwałę w tej kwestii wydał Sąd Najwyższy.
Rezolucja PE w sprawie wyroku TK
Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie wyroku polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Co znalazło się w tym dokumencie?
Wnioski o ochronę międzynarodową - MSWiA odpowiada RPO
Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich nieprzyjmowanie wniosków o ochronę międzynarodową w strefie przygranicznej to naruszenie prawa. Jaka jest odpowiedź Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji?
Zarzuty za przestępstwa z nienawiści - jakie statystyki?
Prokuratura Krajowa przekazała Rzecznikowi Praw Obywatelskich dane statystyczne dotyczące przestępstw z nienawiści.
Zaostrzenie kar za wykroczenia drogowe - poprawki w projekcie
Sejmowa podkomisja zarekomendowała wprowadzenie szeregu zmian do projektu noweli zaostrzającej kary dla sprawców wykroczeń drogowych.
300 plus - coraz mniej czasu na złożenie wniosku
Wniosek o wypłatę 300 plus można złożyć wyłącznie drogą elektroniczną. Do kiedy należy dopełnić formalności?
Minimalna emerytura w 2022 roku - ile wyniesie?
Minimalna emerytura w 2022 roku to ponad 1300 zł? O waloryzacji mówiła w radiowej Jedynce minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg