REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kara za brak dowodu tożsamości lub paszportu a prawo UE

Kara za brak dowodu tożsamości lub paszportu a prawo UE; Unia Europejska
Kara za brak dowodu tożsamości lub paszportu a prawo UE; Unia Europejska

REKLAMA

REKLAMA

Kara za brak dowodu tożsamości lub paszportu. Państwo członkowskie UE może zobowiązać swoich obywateli, pod groźbą kary, do posiadania przy sobie ważnego dowodu tożsamości lub paszportu, gdy podróżują do innego państwa członkowskiego, niezależnie od używanego środka transportu i trasy. O ile prawo Unii nie stoi na przeszkodzie temu, by nałożona sankcja miała charakter karny, o tyle stoi ono na przeszkodzie sankcjom nieproporcjonalnym, takim jak grzywna wynosząca 20% średniego miesięcznego dochodu netto sprawcy. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 6 października 2021 r.

Kara za nieposiadanie ważnego paszportu podczas podróży

W 2015 r. A, obywatel fiński, odbył podróż z Finlandii do Estonii i z powrotem na pokładzie pływającej jednostki rekreacyjnej. Podczas tej podróży A przepłynął przez wody międzynarodowe znajdujące się między Finlandią a Estonią. Chociaż miał ważny paszport fiński, A nie posiadał go przy sobie podczas podróży. W konsekwencji podczas kontroli granicznej przeprowadzonej w Helsinkach w chwili powrotu A nie był w stanie okazać tego paszportu ani żadnego innego dokumentu podróży, przy czym jego tożsamość mogła jednak zostać ustalona na podstawie posiadanego przez niego prawa jazdy.

REKLAMA

REKLAMA

Syyttäjä (prokurator, Finlandia) wszczął postępowanie karne przeciwko A w związku z popełnieniem przestępstwa granicznego mniejszej wagi. Na mocy ustawodawstwa fińskiego obywatele fińscy powinni bowiem, pod rygorem sankcji karnych, posiadać przy sobie ważny dowód tożsamości lub paszport, gdy odbywają podróż, niezależnie od środka transportu i trasy, do innego państwa członkowskiego lub gdy wjeżdżają na terytorium Finlandii, przybywając z innego państwa członkowskiego.

W pierwszej instancji stwierdzono, że A popełnił przestępstwo, przekraczając granicę fińską bez dokumentu podróży. Odstąpiono jednak od orzeczenia wobec niego kary, jako że było to przestępstwo mniejszej wagi, a kwota grzywny, jaka mogła mu zostać wymierzona zgodnie z systemem karnym przewidzianym w prawie fińskim na podstawie jego średniego miesięcznego dochodu, była nadmierna, ponieważ łączna kwota wspomnianej grzywny wyniosłaby 95 250 EUR.

Ponieważ apelacja wniesiona przez prokuratora od tego orzeczenia nie została uwzględniona, wniósł on środek odwoławczy do Korkein oikeus (sądu najwyższego, Finlandia). Sąd ten następnie zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem dotyczącym zgodności z prawem obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się, o którym mowa w art. 21 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) /Przy uwzględnieniu przepisów dotyczących przekraczania granic określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (CE) 562/2006 z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającym wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice - kodeks graniczny Schengen/, rozpatrywanego w niniejszej sprawie ustawodawstwa fińskiego, a w szczególności systemu sankcji karnych, w ramach którego przekroczenie granicy państwowej bez ważnego dowodu tożsamości lub paszportu podlega karze grzywny, która może wynosić 20% miesięcznego dochodu netto sprawcy.

REKLAMA

Czy można karać za brak dokumentu tożsamości? Teza i argumenty TSUE

W swoim wyroku Trybunał uściślił przede wszystkim warunki, na jakich można nałożyć obowiązek posiadania przy sobie dowodu tożsamości lub paszportu – pod rygorem sankcji, w stosownym przypadku o charakterze karnym – podczas podróży do państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie, którego obywatelem jest dana osoba.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Podróżując po UE trzeba mieć przy sobie ważny dowód osobisty lub paszport

W tym względzie TSUE stwierdził w pierwszej kolejności, że sformułowanie „posiadający ważny dowód tożsamości lub paszport” użyte w dyrektywie 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, uściślającej art. 21 TFUE, oznacza, że korzystanie przez obywateli państwa członkowskiego z przysługującego im prawa do udania się do innego państwa członkowskiego jest uzależnione od warunku posiadania przy sobie jednego z tych dwóch ważnych dokumentów.
Ta formalność związana ze swobodnym przemieszczaniem się (Motyw 7 dyrektywy 2004/38/WE) ma na celu ułatwienie wykonywania prawa do swobodnego przemieszczania się poprzez zagwarantowanie zidentyfikowania bez trudu każdej osoby korzystającej z tego prawa jako takiej w ramach ewentualnej kontroli. W konsekwencji państwo członkowskie, które zobowiązuje swoich obywateli do posiadania przy sobie jednego ze wskazanych dokumentów przy przekraczaniu granicy państwowej w celu przemieszczenia się do innego państwa członkowskiego, przyczynia się do poszanowania tej formalności.

Sankcje za brak dokumentu tożsamości

Co do sankcji, jakie mogą zostać nałożone na obywatela państwa członkowskiego UE nieprzestrzegającego wspomnianej formalności, Trybunał, odnosząc się do autonomii państw członkowskich w tym względzie, uściślił, że państwa członkowskie mogą przewidzieć sankcje, w stosowanym przypadku o charakterze karnym, pod warunkiem poszanowania w szczególności zasad proporcjonalności i niedyskryminacji.

Ważne!
W konsekwencji Trybunał stwierdził, że prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się nie stoi na przeszkodzie uregulowaniu krajowemu, na mocy którego państwo członkowskie zobowiązuje swoich obywateli, pod rygorem sankcji karnych, do posiadania przy sobie ważnego dowodu tożsamości lub paszportu, gdy odbywają oni podróż do innego państwa członkowskiego, niezależnie od środka transportu i trasy. Jednakże reguły wymierzenia tych sankcji muszą być zgodne z ogólnymi zasadami prawa Unii, w tym z zasadami proporcjonalności i niedyskryminacji.

Trybunał doszedł ponadto do tego samego wniosku w odniesieniu do wymogu posiadania przy sobie dowodu tożsamości lub paszportu przy wjeździe obywatela państwa członkowskiego na terytorium tego państwa z innego państwa członkowskiego. Uściślił on jednak, że o ile można zwrócić się o okazanie dowodu tożsamości lub paszportu przy powrocie obywatela państwa członkowskiego na terytorium tego państwa, o tyle obowiązek posiadania przy sobie takiego dokumentu nie może warunkować prawa wjazdu.

Jaka wysokość kary? Proporcjonalna do naruszenia prawa

Trybunał Sprawiedliwości UE rozpatrzył też kwestię, czy art. 21 ust. 1 TFUE i dyrektywa 2004/38 w świetle przewidzianej w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (Artykuł 49 ust. 3 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej) zasady proporcjonalności kary stoją na przeszkodzie systemowi sankcji karnych takiemu jak przewidziany w prawie fińskim w kontekście przekraczania granicy państwowej bez ważnego dowodu tożsamości lub paszportu.

W tym względzie zauważył on, że o ile państwa członkowskie mogą wymierzać grzywnę w celu ukarania niedochowania formalnego wymogu dotyczącego korzystania z uprawnienia przyznanego przez prawo Unii, o tyle sankcja ta musi być proporcjonalna do wagi naruszenia. Tymczasem w sytuacji gdy, jak w niniejszym przypadku, obowiązek posiadania przy sobie ważnego dowodu tożsamości lub paszportu zostaje naruszony przez korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się, który jest posiadaczem takiego dokumentu, a jedynie nie wziął go ze sobą w podróż, popełnione przestępstwo ma niewielką wagę. Tym samym, zdaniem TSUE, tak dotkliwa kara pieniężna, jak grzywna wynosząca 20% średniego miesięcznego dochodu netto sprawcy, nie jest proporcjonalna do wagi tego przestępstwa.

Źródło: Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej  z 6 października 2021 r. (sprawa C-35/20).

oprac. Paweł Huczko

Strefa Schengen
Źródło: Trybunał Sprawiedliwości UE

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Prawo
Postępowanie w razie zagrożenia i ogłoszenia alarmu. Czy rodzice mogą odebrać dzieci ze szkół i przedszkoli?

MSWiA razem z MEN przygotowały dla szkół procedurę zachowania się w sytuacji kryzysowej. Dokument rekomenduje, aby podczas alarmu nie wydawać dzieci rodzicom. Odbiór dziecka może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia dziecka, rodziców, pracowników szkoły oraz działających służb.

Testament notarialny. Jak często można zmieniać, ile to kosztuje i na co uważać?

Czy można zmienić testament notarialny? Jakie są najczęstsze przyczyny podjęcia decyzji o sporządzeniu nowego dokumentu? Oto praktyczne informacje.

Od 1 stycznia 2027 r. obowiązuje wyłącznie PKD 2025. Przedsiębiorcy muszą zaktualizować wpisy do CEIDG, KRS i REGON

Od 1 stycznia 2027 r. będzie obowiązywać wyłącznie nowa Polska Klasyfikacja Działalności 2025. Do 31 grudnia 2026 r. przedsiębiorcy mają czas na dostosowanie swoich wpisów w CEIDG, KRS lub REGON do nowej klasyfikacji. Jakie mogą być konsekwencje braku aktualizacji kodów PKD?

Wyzwiska, poniżanie, ataki. Nowy raport pokazuje, z czym mierzą się migranci w Polsce

72,5 proc. cudzoziemców deklaruje, że czuje się w Polsce bezpiecznie, mimo to ponad połowa doświadczyła zachowań przemocowych, najczęściej nieprzyjemnych komentarzy i wyzwisk - wynika z raportu Fundacji Ocalenie. Eksperci wskazują, że wpływ na takie zdarzenia ma m.in. język debaty publicznej.

REKLAMA

Firmy znów zatrudniają. W których zawodach przybywa ofert pracy?

W październiku br. na 50. największych portalach rekrutacyjnych w Polsce opublikowano łącznie ponad 266,12 tys. nowych ofert pracy, czyli prawie o 13 tys. (5 proc.) więcej niż w ubiegłym roku – wynika z danych firmy Grant Thornton, opublikowanych przez „Rz”.

Koniec wypłaty emerytury po przekroczeniu tej kwoty. Od 1 grudnia ZUS wprowadza nowe limity dorabiania, które zdecydują o losie Twoich pieniędzy

Już od 1 grudnia 2026 roku zaczynają obowiązywać nowe, zaktualizowane progi przychodowe dla tysięcy polskich emerytów i rencistów dorabiających do swoich świadczeń. Choć kwoty poszły w górę, zasady Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pozostają bezlitosne dla osób, które nie dopilnują swoich rachunków. Wystarczy przekroczyć wyznaczony limit o zaledwie kilka złotych, aby przelew z ZUS został drastycznie pomniejszony, a w skrajnym przypadku – całkowicie wstrzymany.

Bon dla seniora wchodzi w życie. Kto otrzyma 2500 zł na opiekę w pierwszej kolejności?

Rada Ministrów przyjęła oficjalne rozporządzenie w sprawie Bonu Senioralnego na lata 2026–2028. Nowe darmowe wsparcie w miejscu zamieszkania ruszy jeszcze w tym roku, jednak w 2026 roku skorzystają z niego wyłącznie mieszkańcy wybranych gmin w Polsce. Sprawdź, jakie kryteria dochodowe trzeba spełnić, ile czasu ma gmina na rozpatrzenie wniosku i kto znajduje się na początku „kolejki”.

O co spierają się współwłaściciele nieruchomości – zarząd, korzystanie, koszty, wynajem. Co wynika z przepisów i czego można się spodziewać w sądzie

Przepisy regulujące współwłasność w częściach ułamkowych z założenia mają zapewnić równoważność praw i obowiązków współwłaścicieli z zachowaniem prawa do rozporządzania swoim udziałem. Współwłaściciele nieruchomości mają prawo do jej współposiadania oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem przez pozostałych współwłaścicieli. Praktyka pokazuje, że współwłasność jest jednak przedmiotem licznych sporów, głównie w obszarze zarządu nieruchomością wspólną, korzystania z niej czy ponoszenia na nią nakładów bądź innych wydatków.

REKLAMA

Sejm na żywo 17 listopada 2026 r. [Transmisja online]

17 listopada rozpoczyna się trzydniowe posiedzenie Sejmu. Na wtorek zaplanowano prace nad wnioskiem Rozwoju Plus o odwołanie rządu Donalda Tuska. Posłowie zajmą się też projektem, który ma ułatwić dostępu do leków stosowanych w chorobach rzadkich i projektem ws. zamrożenia cen gazu ziemnego.

EUR to nie CHF. Kredyty w euro wymagają odrębnej analizy. Tylko częściowo można się sugerować orzecznictwem dot. frankowiczów

Dorobek orzeczniczy dotyczący kredytów denomominowanych lub indeksowanych we frankach szwajcarskich nie może być automatycznie przenoszony na każdy inny produkt kredytowy powiązany z inną walutą. Dr Tomasz Łapaj, radca prawny, Partner w Kancelarii Lawspective wyjaśnia dlaczego.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA