Kościół katolicki o pochówku zmarłych. Czy kremacja i rozrzucanie prochów są zgodne z wiarą chrześcijańską?

• Kościół katolicki o pochówku zmarłych
• Kremacja
• Zalecenie chowania ciał zmarłych na cmentarzu lub miejscu świętym
• Zakaz przechowywania prochów w miejscu zamieszkania
• Zalecenia co do obrzędów pogrzebowych
• Kiedy ksiądz powinien odmówić pogrzebu katolickiego?
• Msza pogrzebowa przed kremacją

W Kościele katolickim 1 listopada obchodzona jest uroczystość Wszystkich Świętych, a 2 listopada - Dzień Zaduszny, kiedy wspomina się wiernych zmarłych. Jest to dzień modlitwy za nich.

Kościół katolicki o pochówku zmarłych

"Ciała zmarłych powinny być traktowane z szacunkiem i miłością wypływającą z wiary i nadziei zmartwychwstania. Grzebanie zmarłych jest uczynkiem miłosierdzia względem ciała" - wskazuje Katechizm Kościoła Katolickiego.

Aktualne kościelne zasady dotyczące regulacji pochówku podaje instrukcja Kongregacji Nauki Wiary z 2016 r. "Ad resurgendum cum Christo" o pochówku ciał zmarłych oraz przechowywania prochów w przypadku kremacji.

Kremacja

Podkreślono w niej, że kremacja nie jest "sama w sobie sprzeczna z religią chrześcijańską" pod warunkiem, że wybór ten nie był podyktowany wolą "odrzucenia chrześcijańskich dogmatów, albo w duchu sekciarskim, albo też pod wpływem nienawiści wobec religii katolickiej i Kościoła".

Wyjaśniono, że "kremacja zwłok nie dotyka duszy i nie uniemożliwia boskiej wszechmocy wskrzeszenia ciała, a więc nie zawiera obiektywnego zaprzeczenia doktryny chrześcijańskiej na temat nieśmiertelności duszy i zmartwychwstania ciała".

Zalecenie chowania ciał zmarłych na cmentarzu lub miejscu świętym

Mimo to, "Kościół usilnie zaleca, by ciała zmarłych chowane były na cmentarzu lub w miejscu świętym". "Pochówek na cmentarzach lub w innych miejscach świętych właściwie odpowiada współczuciu i szacunkowi, jakie należą się ciałom zmarłych wiernych, które przez chrzest stały się świątynią Ducha Świętego oraz sprzyja pamięci i modlitwie za zmarłych ze strony rodziny i całej wspólnoty chrześcijańskiej" - czytamy w dokumencie.

Zakaz przechowywania prochów w miejscu zamieszkania

Podkreślono, że nie wolno "przechowywać prochów w miejscu zamieszkania". W ten sposób "tradycja chrześcijańska przeciwstawiała się tendencji ukrywania lub prywatyzowania wydarzenia śmierci oraz znaczenia, jakie ma ona dla chrześcijan" - wskazała kongregacja.

Zalecenia co do obrzędów pogrzebowych

Grzebiąc ciała wiernych zmarłych "Kościół nie może pozwolić na postawy i obrzędy, które uwzględniają błędne pojęcie śmierci, postrzeganej zarówno jako ostateczne unicestwienie osoby, jak i chwilę jej fuzji z matką naturą lub ze wszechświatem, jako etap w procesie reinkarnacji lub też jako ostateczne wyzwolenie z więzienia ciała" - czytamy.

Dykasteria wskazała również, że w celu uniknięcia wszelkiego rodzaju "dwuznaczności o charakterze panteistycznym, naturalistycznym czy nihilistycznym, nie należy zezwalać na rozrzucanie prochów w powietrzu, na ziemi lub w wodzie albo w inny sposób, ani też przerabianie kremowanych prochów na pamiątki, biżuterię czy inne przedmioty, pamiętając, że w stosunku do tego typu postępowania nie można brać pod uwagę przyczyn higienicznych, społecznych czy ekonomicznych, które mogą prowadzić do wyboru kremacji".

Kiedy ksiądz powinien odmówić pogrzebu katolickiego?

"W przypadku, gdy zmarły notorycznie żądał kremacji i rozrzucenia własnych prochów w naturze, z powodów sprzecznych z wiarą chrześcijańską, należy, zgodnie z prawem, odmówić przeprowadzenia uroczystości pogrzebowych" - wskazała watykańska dykasteria.

Msza pogrzebowa przed kremacją

Według prawa kościelnego, obrzędy pogrzebowe z mszą i ostatnim pożegnaniem powinny być celebrowane przed kremacją. Po spopieleniu zwłok następuje obrzęd złożenia urny do grobu lub w kolumbarium na poświęconym miejscu.

Jeśli jednak nie było ostatniego pożegnania ciała na mszy św. przed kremacją, lub odbyło się ono w wąskim gronie rodziny z udziałem kapłana poza liturgią innego dnia niż złożenie urny do grobu, "wydaje się koniecznym, aby w dniu pochówku na mszy św. pogrzebowej w kościele parafialnym była urna z prochami zmarłego" - zaznaczono w liście pasterskim Episkopatu Polski z listopada 2011 r. dot. obrzędów pogrzebowych w przypadku kremacji.

Podkreślono w nim, że "przepisy liturgiczne nie dopuszczają uroczystego wprowadzania urny do kościoła, jej okadzania i kropienia". Przewidziane jest natomiast pokropienie grobu z odpowiednią formułą. (PAP)

Autor: Magdalena Gronek

mgw/ dki/