Zmiany w organizacji czasu pracy: wolne piątki i dodatkowe 13 dni urlopu. Pracodawcy mogą wybrać dogodne rozwiązanie

• Od 1 stycznia 2026 roku: dłuższe urlopy – nawet 13 dodatkowych dni oraz mniej czasu w pracy, np. wolne piątki. Rusza nowy projekt MRPiPS – skrócony czas pracy
• Skrócony czas pracy: pracodawcy mogą wybrać dogodne rozwiązanie
• Dłuższy urlop w ramach skróconego czasu pracy
• Dofinansowanie do wynagrodzeń lub dodatkowe inwestycje. Program skróconego czasu pracy
• Nie tylko samorządy. Skrócony czas pracy testują również prywatne firmy
• Co z tymi którzy się nie zakwalifikowali. Czy prawo pozwala na stosowanie skróconego czasu pracy?
• Czy skrócony czas pracy pozostanie na stałe? Na decyzje trzeba będzie poczekać

Od 1 stycznia 2026 roku: dłuższe urlopy – nawet 13 dodatkowych dni oraz mniej czasu w pracy, np. wolne piątki. Rusza nowy projekt MRPiPS – skrócony czas pracy

W programie realizowanym przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej bierze udział ponad 30 jednostek samorządu terytorialnego. Celem programu jest wypracowanie i przetestowanie modeli skróconego czasu pracy oraz ocena ich wpływu na:

• zatrudnienie,
• produktywność,
• zdrowie pracowników,
• organizację pracy, a także
• możliwość godzenia życia zawodowego z prywatnym u pracowników zatrudnionych u pracodawców biorących udział w projekcie pilotażowym.

Nabór wniosków o udział w programie rozpoczął się 14 sierpnia 2025 r. i zakończył 15 września 2025 r.

Samorządy z optymizmem podchodzą do testowania nowego rozwiązania. „Udział w pilotażu skróconego czasu pracy traktujemy jako szansę na nowoczesne podejście do organizacji pracy w samorządzie. Zależy nam, by Urząd Miasta był miejscem, w którym efektywność idzie w parze z dobrym samopoczuciem pracowników. Wierzymy, że lepsza równowaga między życiem zawodowym a prywatnym przełoży się na większe zaangażowanie i jeszcze wyższą jakość obsługi mieszkańców” – wskazał prezydent Sieradza Paweł Osiewała.

Jak zapewniają samorządowcy, skrócony czas pracy nie wpłynie negatywnie na obsługę mieszkańców ani tempo załatwiania spraw. „Mieszkańcy nie muszą się martwić – godziny otwarcia urzędu pozostaną takie same. Sprawy urzędowe będzie można załatwiać tak jak dotychczas, od poniedziałku do piątku. Dla interesantów nic się nie zmieni. Liczymy wręcz, że dzięki nowej organizacji pracy i cyfrowym rozwiązaniom będziemy działać jeszcze szybciej i sprawniej” – podkreślił burmistrz Woźnik Michał Aloszko.

Skrócony czas pracy: pracodawcy mogą wybrać dogodne rozwiązanie

Program oferuje dowolność wyboru zastosowanego rozwiązania. Może to być:

• obniżenie czasu pracy o 10 proc., a następnie o 20 proc., przy zachowaniu co najmniej takiego samego wynagrodzenia oraz bez pogorszenia warunków pracy lub
• oddolny wybór modelu skrócenia czasu pracy – czy to będą wolne piątki, siedem godzin pracy dziennie, czy też dłuższe urlopy.

Wybór będzie należał do uczestników pilotażu, przy czym większość samorządów planuje wprowadzenie co najmniej dwóch wskazanych powyżej modeli skróconego czasu pracy.

„Urząd Gminy Mstów planuje wdrożenie hybrydowego modelu skróconego czasu pracy, łączącego dwa podejścia: skrócenie dobowego wymiaru pracy w wybrane dni tygodnia oraz wprowadzenie niektórych dodatkowych wolnych piątków. Model ten pozwoli sprawdzić, jak różne warianty krótszego tygodnia pracy wpływają na efektywność i organizację urzędu” – poinformował wójt gminy Mstów Tomasz Gęsiarz.

Dłuższy urlop w ramach skróconego czasu pracy

Niektóre jednostki samorządu terytorialnego biorące udział w projekcie planują, w ramach testowanego rozwiązania, wprowadzenie dodatkowych dni urlopu wypoczynkowego.

W Starostwie Powiatowym w Oleśnie pracownicy otrzymają dodatkowo 13 dni wolnych od pracy, których wykorzystanie będzie obowiązkowe w pierwszej połowie roku.

Urząd Gminy i Miasta Nowe Skalmierzyce planuje w drugim półroczu udzielić pracownikom dodatkowo 77 godzin urlopu, tak aby w sumie skrócić czas pracy o 20 proc. Natomiast w Urzędzie Miejskim w Miastku pracownicy, oprócz skrócenia czasu pracy do 35 godzin tygodniowo, otrzymają 11 dni urlopu.

Dofinansowanie do wynagrodzeń lub dodatkowe inwestycje. Program skróconego czasu pracy

Każdy pracodawca, który zakwalifikował się do udziału w programie, mógł otrzymać nawet 1 mln zl wsparcia na realizację projektu. Koszt projektu – co istotne – w przeliczeniu na jednego pracownika objętego pilotażem nie mógł przekroczyć 20 tys. zł.

Część samorządów planuje przeznaczyć te środki na wdrożenie nowych technologii usprawniających obsługę mieszkańców. Chodzi m.in. o instalację różnego rodzaju urzędomatów oraz zastosowanie nowoczesnego oprogramowania.

„W ramach pilotażu urząd wdroży również rozwiązania wspierające cyfryzację i automatyzację pracy, w szczególności: autonomiczne narzędzia AI, infokioski, opłatomat, cyfrowy terminal informacyjny, robota humanoidalnego, pakiety szkoleń dla pracowników oraz nowy sprzęt informatyczny” – podkreśliła Dorota Matejko-Cichocka, główny specjalista w Referacie Rozwoju i Funduszy Zewnętrznych w Urzędzie Gminy Michałowice.

Część dofinansowania trafi również bezpośrednio do pracowników, głównie w formie wynagrodzeń dla urzędników wdrażających i monitorujących projekt.

Nie tylko samorządy. Skrócony czas pracy testują również prywatne firmy

Wyniki naboru do programu ogłoszono 15 października 2025 r. Jak poinformował resort, w ramach naboru wnioski złożyly 1994 przedsiębiorstwa i instytucje. Spośród wszystkich aplikujących powołana przez MRPiPS Komisja do spraw oceny projektów pilotażowych wyłoniła 90 pracodawców, którzy będą testować w swoich miejscach pracy różne formy skrócenia czasu pracy.

Poza samorządami w programie biorą udział również prywatne firmy. Część z nich uzyskała najwyższe możliwe dofinansowanie w wysokości 1 mln zł. Są to:

• Pol-Elektra Sp. z o.o.,
• Livingston Poland Sp. z o.o.,
• Luma Services Sp. z o.o.

Dużą część zakwalifikowanych podmiotów stanowią jednak gminy i urzędy, m.in.:

• Gmina Woźniki,
• Powiat parczewski,
• Gmina Dobiegniew,
• Powiat myśliborski,
• Gmina Wleń,
• Gmina Krośnice,
• Gmina Mstów,
• Gmina Suchedniów,
• Gmina Miasta Radomia,
• Gmina Miejska Nieszawa,
• Gmina Nidzica,
• Gmina Miejska Włodawa,
• Powiat strzelinski,
• Urząd Miasta Ustka, Gmina i Miasto Nowe Skalmierzyce,
• Gmina Miasto Sieradz,
• Miasto Malbork,
• Gmina Miejska Starogard Gdański,
• Powiat piotrkowski,
• Gmina Michałowice,
• Powiat lęborski,
• Gmina Trzcianka,
• Gmina Miastko,
• Gmina Świętochłowice,
• Starostwo Powiatowe w Głubczycach,
• Powiat oleski,
• Powiat radomszczański,
• Powiat tarnobrzeski,
• Gmina Rawicz,
• Miasto Leszno i
• Urząd Miasta Piotrkowa Trybunalskiego.

Z pełną listą podmiotów można zapoznać się poniżej:

Co z tymi którzy się nie zakwalifikowali. Czy prawo pozwala na stosowanie skróconego czasu pracy?

Kwestie czasu pracy reguluje art. 129 Kodeksu pracy, zgodnie z którym czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę oraz przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Istnieją jednak przepisy, które przewidują systemy czasu pracy, odbiegające od powyższych norm. Do takich rozwiązań należy m.in. system skróconego tygodnia pracy - przewidziany w art. 143 Kodeksu pracy. W ramach tego systemu – na wniosek pracownika, dopuszczalne jest wykonywanie pracy przez mniej niż 5 dni w tygodniu, przy jednoczesnym przedłużeniu dobowego wymiaru czasu pracy – nie więcej jednak niż do 12 godzin – w okresie rozliczeniowym nieprzekraczajacym 1 miesiąca.

W konsekwencji w takim systemie może się okazać, że bilans łącznej liczby przepracowanych godzin w danym okresie rozliczeniowym będzie identyczny jak w przypadku podstawowego systemu czasu pracy. Różnica polega jednak na tym, że praca jest wykonywana przez większą liczbę godzin w ciągu doby, przy jednoczesnym zmniejszeniu liczby dni roboczych w tygodniu.

W odróżnieniu od obowiązujących przepisów, w przypadku programu MRPiPS, tydzień pracy może zostać skrócony, lecz bez kompensowania tego rozwiązania poprzez wydłużenie dobowego wymiaru czasu pracy w pozostałe dni.

Czy skrócony czas pracy pozostanie na stałe? Na decyzje trzeba będzie poczekać

Testowanie skróconego czasu pracy w środowisku pracy potrwa od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. Po zakończeniu programu pracodawcy będą mogli wdrożyć takie rozwiązania na stałe, jednak na ten moment nie wiadomo, czy otrzymają w tym zakresie wsparcie ze strony rządu.

Podsumowanie realizacji projektu pilotażowego nastąpi najpóźniej do 15 maja 2027 r. Do tego terminu pracodawcy biorący udział w programie będą zobowiązani przekazać do MRPiPS sprawozdanie końcowe oraz kwartalne ankiety pracodawców i pracowników.

Prawdopodobnie wówczas poznamy dalsze plany resortu. Wprowadzenie skróconego czasu pracy dla wszystkich pracowników może stać się jednym z elementów kampanii wyborczej w 2027 roku.

PAP, gov.pl