ZUS: Przy nagłym zamknięciu szkoły lub przedszkola (np. z powodu pogody, awarii) możemy wypłacać rodzicom zasiłek opiekuńczy

• Komu i w jakiej sytuacji przysługuje zasiłek opiekuńczy
• Jak długo może być wypłacany zasiłek opiekuńczy
• Kiedy brak jest prawa do zasiłku opiekuńczego
• Dodatkowy zasiłek opiekuńczy po porodzie
• Wniosek

Komu i w jakiej sytuacji przysługuje zasiłek opiekuńczy

Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonym rodzicom, jeżeli zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły nastąpiło w sposób nieprzewidziany. Za taką sytuację uznaje się przypadek, w którym rodzic dowiedział się o zamknięciu placówki w terminie krótszym niż 7 dni przed jej zamknięciem. Świadczenie to przysługuje na opiekę nad zdrowym dzieckiem do ukończenia 8 lat.

Jak wyjaśnia ZUS można skorzystać z zasiłku opiekuńczego, jeśli rodzic jest zwolniony od wykonywania pracy, bo musi opiekować się:
1) dzieckiem, które nie ukończyło 8 lat i wystąpiła jedna z następujących sytuacji:
- nieprzewidziane zamknięcie żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza,
- konieczność izolacji dziecka z powodu podejrzenia o nosicielstwo choroby zakaźnej,
- choroba niani (z którą masz zawartą umowę uaktywniającą, lub dziennego opiekuna, którzy opiekują się dzieckiem,
- poród lub choroba małżonka lub rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, a poród lub choroba uniemożliwia tę opiekę,
- pobyt w szpitalu albo innej placówce leczniczej małżonka lub drugiego rodzica dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem;

2) dzieckiem niepełnosprawnym (tj. dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji), które nie ukończyło 18 lat, jeśli wystąpiła jedna z następujących sytuacji:
- poród lub choroba Twojego małżonka lub rodzica Twojego dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, jeśli poród lub choroba uniemożliwia im opiekę,
- pobyt w szpitalu albo innej placówce leczniczej Twojego małżonka lub rodzica Twojego dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem;

3) chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które nie ukończyło 18 lat;
4) chorym dzieckiem;
5) innym niż dziecko chorym członkiem rodziny.

ZUS wyjaśnia:

1) Inny członek rodziny to: małżonek, rodzic, rodzic dziecka, ojczym, macocha, teściowie, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku ponad 14 lat – pod warunkiem, że w czasie, kiedy się nim opiekujesz, jesteś z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.

2) Zasiłek opiekuńczy możesz otrzymać na: Twoje dzieci lub dzieci Twojego małżonka, dzieci przysposobione, dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie (np. w ramach rodziny zastępczej).

3) Zasiłek opiekuńczy otrzymasz niezależnie od okresu Twojego ubezpieczenia.

4) Prawo do zasiłku mają na równi matka i ojciec dziecka. Zasiłek może otrzymać jednak za dany okres tylko jeden z rodziców, ten który wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę.

5) Zasiłek opiekuńczy przysługuje Ci, gdy nie ma innych członków rodziny, którzy mogą zapewnić opiekę. Nie dotyczy to opieki nad chorym dzieckiem w wieku do lat 2.

6) Członkiem rodziny, który może zapewnić opiekę, nie jest osoba, która:
- jest całkowicie niezdolna do pracy,
- jest chora,
- nie jest sprawna fizycznie lub psychicznie za względu na swój wiek,
- prowadzi gospodarstwo rolne,
- jest pracownikiem, który odpoczywa po pracy na nocnej zmianie,
- prowadzi działalność,
- nie jest zobowiązana do opieki na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - jeśli odmawia sprawowania opieki.

Jak długo może być wypłacany zasiłek opiekuńczy

ZUS wyjaśnia, że zasiłek opiekuńczy przysługuje nie dłużej niż przez:
a) 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli rodzic opiekuje się zdrowym dzieckiem do lat 8 lub chorym dzieckiem do lat 14, w tym także dzieckiem niepełnosprawnym w tym wieku, albo
b) 14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli rodzic opiekuje się dzieckiem w wieku ponad 14 lat lub innym chorym członkiem rodziny,
c) 30 dni w roku kalendarzowym, jeśli rodzic opiekuje się:
- chorym dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 14 lat ale nie ukończyło 18 lat, albo
- dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 8 lat ale nie ukończyło 18 lat, jeśli w wyniku porodu, choroby albo pobytu w szpitalu Twojego małżonka lub rodzica Twojego dziecka, którzy stale opiekują się dzieckiem, nie mogą oni opiekować się dzieckiem niepełnosprawnym.

Gdy w roku kalendarzowym rodzic opiekuje się wyłącznie niepełnosprawnym dzieckiem oraz innymi chorymi członkami rodziny (i nie ma innych dzieci, które nie ukończyły 14 lat), zasiłek opiekuńczy przysługuje rodzicowi łącznie za okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym, w tym nie dłuższy niż 14 dni na opiekę nad chorymi członkami rodziny.

Kiedy brak jest prawa do zasiłku opiekuńczego

Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje za okres:
- w którym rodzic ma prawo do wynagrodzenia na podstawie przepisów szczególnych,
- w którym rodzic korzysta z urlopu bezpłatnego lub urlopu wychowawczego,
- którym rodzic jest tymczasowo aresztowany lub odbywa karę pozbawienia wolności,
- objęty zwolnieniem lekarskim, w czasie którego rodzic pracował lub wykorzystywał to zwolnienie niezgodnie z jego celem, co zostało stwierdzone w czasie kontroli.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy po porodzie

Jeśli matka dziecka, która pobiera zasiłek macierzyński w czasie 8 tygodni po porodzie, nie może opiekować się nowo urodzonym dzieckiem, to jako ubezpieczony ojciec dziecka albo inny członek najbliższej rodziny może otrzymać dodatkowy zasiłek opiekuńczy. Musi jednak przerwać zatrudnienie lub inną działalność zarobkową, aby zaopiekować się dzieckiem.

Dotyczy to sytuacji, w których ubezpieczona matka dziecka:
- przebywa w szpitalu lub innej placówce leczniczej i nie może osobiście opiekować się dzieckiem,
- ma orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji lub orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym i stan zdrowia uniemożliwia jej sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem,
- porzuciła dziecko.

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy przysługuje nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 8 tygodni życia.

Okres pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego nie jest wliczany do limitu 60 i 14 dni w roku kalendarzowym.

Wniosek

Aktualne wzory wniosków i formularzy (w formacie PDF) dot. zasiłku opiekuńczego znajdują się na stronie ZUS. Tych formularzy można używać w korespondencji formalnej z ZUS po ich wydrukowaniu i wypełnieniu. Obszerniejsze z nich zawierają szczegółowe pouczenia co do sposobów ich wypełnienia.

Wniosek Z-15A - Wniosek o zasiłek opiekuńczy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem.

Wniosek Z-15B - Wniosek o zasiłek opiekuńczy z powodu sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny.

W przypadku opieki nad dzieckiem do lat 8 (także w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły) do wniosku o zasiłek trzeba dołączyć oświadczenie ZAS-36.