Sądy o zasiłku pielęgnacyjnym [Przegląd orzecznictwa]

• Proste przesłanki przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego
• Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 marca 2026 r. (sygn. akt II SA/Gl 1343/25)
• Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 5 listopada 2024 r. (sygn. akt II SA/Ol 599/24)

Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie.

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Proste przesłanki przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

- niepełnosprawnemu dziecku;

- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia;

- osobie, która ukończyła 75 lat.

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje:

- osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego;

- osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie;

- jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta

Kalkulator dat

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 marca 2026 r. (sygn. akt II SA/Gl 1343/25)

Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do złożonego formularza dołączyła orzeczenie wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...], z którego wynikało, że zakwalifikowano ją do osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Dokument ten ustalono na czas określony do 31 stycznia 2026 r., wskazując, że dany stopień niepełnosprawności datuje się od 30 września 2024 r. W treści orzeczenia zaznaczono jednocześnie, że brak jest możliwości określenia dokładnej daty powstania samej niepełnosprawności. W trakcie prowadzonego postępowania Skarżąca oświadczyła, iż nie dysponuje dokumentacją potwierdzającą powstanie niepełnosprawności przed ukończeniem przez nią 21. roku życia. W ocenie Organu I instancji nie zaistniały w związku z tym przesłanki uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia.

W wywiedzionym odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca zarzuciła, że organ nie uwzględnił jej wyjaśnień dotyczących braku świadomości co do konsekwencji rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności oraz braku wiedzy o prawie do jego zaskarżenia.

Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją postanowił utrzymać w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji. W pisemnym motywowaniu decyzji Kolegium przybliżyło uregulowania prawne warunkujące przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Wskazało przy tym, że jako organ administracji publicznej nie posiada kompetencji do samodzielnego określania stopnia niepełnosprawności ani momentu, w którym ona powstała. Jednocześnie ustalenia dokonane przez zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności w zakresie samego faktu niepełnosprawności, daty jej powstania oraz ustalonego stopnia mają dla organu charakter wiążący. Skarżąca nie przedłożyła żadnego dowodu wskazującego na to, że jej niepełnosprawność zaistniała przed osiągnięciem 21. roku życia. Skarżąca dysponowała prawem do zaskarżenia wydanego orzeczenia o niepełnosprawności, jednak z możliwości tej nie skorzystała.

Rozstrzygnięcie sądu:

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 5 listopada 2024 r. (sygn. akt II SA/Ol 599/24)

Organ pierwszej instancji odmówił przyznania stronie zasiłku pielęgnacyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 6 grudnia 2023 r. Z orzeczenia wynika, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 19 lipca 2013 r. W związku z tym organ uznał, że skarżąca nie spełnia kryterium wieku określonego moment powstania niepełnosprawności w przypadku legitymowania się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (art. 16 ust. 3 u.ś.r.).

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zawnioskowała o zweryfikowanie decyzji organu pierwszej instancji i wyjaśniła, że jest leczona u wielu lekarzy specjalistów. Jest osobą niepełnosprawną, od 1983 r. na rencie. Jest po przebytych operacjach, pobytach w szpitalach i intensywnej ciągłej rehabilitacji. Wskazała ponadto, że w wieku 14 lat doznała poważnego urazu kręgosłupa (upadek z konia). Posiada wypisy i dowody potwierdzające przebyte przez nią choroby.

Rozstrzygnięcie sądu: