REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Kim są cudzoziemcy w Polsce?
Kim są cudzoziemcy w Polsce?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Uchodźcy, nielegalni migranci, repatrianci? Te określenia odmieniane są przez wszystkie przypadki zarówno przez polityków, dziennikarzy jak i zwykłych obserwatorów życia publicznego. Kim zatem są cudzoziemcy zamieszkujący w Polsce?

Nielegalny migrant, cudzoziemiec, uchodźca, repatriant

Artykuł ma za zadanie w ogólny sposób określić poszczególne grupy migrantów przebywających w naszym kraju. Opisać je i scharakteryzować by łatwiej było nam poruszać się w gąszczu często pozornie bliskoznacznych pojęć.

REKLAMA

REKLAMA

Zdecydowanie przez dużo dłuższy okres polskiej niepodległości byliśmy świadkami ruchów emigracyjnych – czyli wyjazdów z kraju. Ucieczka przed reżimem komunistycznym czy też zwykła migracja zarobkowa (zarówno ta legalna jak i nielegalna) sprawiała, iż Polska była krajem z którego więcej osób wyjeżdżało niż do którego trafiali migranci. Ta sytuacja zaczęła się diametralnie zmieniać w ostatnich latach. Wejście Polski do UE, poprawa sytuacji ekonomicznej państwa czy też ostatni konflikt zbrojny na Ukrainie sprawiły, iż tendencja ta zaczęła się odwracać. Można powiedzieć, iż Polacy dopiero od kilku lat uczą się żyć w bardziej zróżnicowanym etnicznie społeczeństwie. Niestety obecny w ostatnich tygodniach w mediach szum informacyjny nie ułatwia nam zrozumienia czy i czym tak naprawdę różni sytuacja uchodźcy od migranta, który np. przybył do Polski w celu pracy czy studiów.

Definicja cudzoziemca

Ustawa o cudzoziemcach wprowadza definicję cudzoziemca, którym określa „każdego, kto nie posiada obywatelstwa polskiego”. Zatem mamy tu do czynienia z prostym rozróżnieniem, które uzależnione jest od faktu posiadania, bądź nieposiadania polskiego obywatelstwa. Warto tu również wskazać, iż jeżeli obywatel polski posiada też obywatelstwo innego kraju to w świetle tego przepisu nie można go uznać za cudzoziemca. By nieco skomplikować to proste rozróżnienie należy wskazać, iż Ustawy o cudzoziemcach nie stosuje się m. in. wobec obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej oraz członków ich rodzin, którzy do nich dołączają lub z nimi przebywają. Nie oznacza to, iż obywateli Unii Europejskiej nie uznaje się za cudzoziemców – są nimi, jednakże posiadają oni nieco inny status niż pozostali cudzoziemcy i dotyczą ich znacznie korzystniejsze regulacje w kwestii wjazdu do Polski, osiedlania się czy podejmowania zatrudnienia.

Migranci i uchodźcy

Zatem dla stwierdzenia, czy kogoś można nazywać cudzoziemcem kluczowe jest posiadane przez niego obywatelstwa. Cudzoziemcy, którzy przybywają do Polski kierowani są różnymi motywami. Najczęściej jest to chęć podjęcia zatrudnienia, studiów czy dołączenie do członka rodziny. Ich wyjazd z kraju pochodzenia jest dobrowolny i zaplanowany. W razie konieczności w każdej sytuacji mogą wrócić do swojego kraju. Co do zasady muszą wykazać, iż są w stanie w Polsce sami się utrzymać i nie będą potrzebować pomocy socjalnej z budżetu państwa. Migranci, mający zamiar przekroczyć Polską granicę powinni posiadać ważny dokument podróży, dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na terytorium RP oraz uzasadnić cel swojego pobytu. Zasady przekroczenia granicy zostały określone w art. 23 - 36 Ustawy o cudzoziemcach. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z tych warunków osobie można odmówić wjazdu do Polski. Trzeba jednak wskazać, iż w sytuacji w której cudzoziemiec zadeklarował zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przepisów do odmowy wjazdu nie stosuje się. W ten oto sposób przechodzimy do określenia sytuacji uchodźcy.

REKLAMA

Zgodnie z ratyfikowaną przez Polskę Konwencją Genewską z dnia 28 lipca 1951 r dotyczącą statusu uchodźców - za uchodźcę uznaje się osobę, która:, „na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem, i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa, albo która nie ma żadnego obywatelstwa i znajdując się na skutek podobnych zdarzeń, poza państwem swojego dawnego stałego zamieszkania nie może lub nie chce z powodu tych obaw powrócić do tego państwa”.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jest to szerokie rozumienie pojęcia uchodźcy, które jednak w Polsce nie gwarantuje korzystania z objęcia ochroną tej szczególnej grupy cudzoziemców. By móc uzyskać pełni praw należy uzyskać status uchodźcy. Jest on nadawany przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na podstawie Ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak już wcześniej wspomniano osoba, która nie spełnia warunków wjazdu do Polski (np. z powodu braku paszportu czy ważnej wizy) może podczas przekraczania granicy zadeklarować chęć złożenia wniosku o udzielenie jej ochrony międzynarodowej. Wtedy też funkcjonariusz Straży Granicznej nie wydaje decyzji o odmowie wjazdu na terytorium RP. Co więcej taki wniosek może być złożony za pośrednictwem komendanta placówki Straży Granicznej. Wnioskujący przekazuje do depozytu swój dokument podróży (najczęściej paszport). Podczas procedury rozpatrywania wniosku cudzoziemcowi przysługuje zakwaterowanie w ośrodku dla cudzoziemców oraz pomoc medyczna i socjalna. Co istotne osoba znajdująca się w procedurze o udzielenie statusu uchodźcy co do zasady nie ma prawa wykonywania pracy (może rozpocząć wykonywanie pracy dopiero w sytuacji, w której procedura trwa dłużej niż 6 miesięcy i otrzyma specjalne zaświadczenie). Warto pamiętać, że samo złożenie wniosku nie oznacza, iż wnioskujący taki status otrzyma. Każda sprawa ma charakter indywidualny i należy wykazać, iż to konkretnej osobie grozi niebezpieczeństwo. W powszechnym przekonaniu przyjmuje się, że status uchodźcy przyznaje się osobom pochodzących z krajów objętych wojną. Jednak jak pokazuje doświadczenie nie zawsze tak jest. Za przykład mogą posłużyć odrzucane wnioski objętej konfliktem zbrojnym Ukrainy, gdzie wskazywano, iż obywatele tego kraju mogą zamieszkać w części kraju nieobjętym wojną. Z drugiej strony status uchodźcy nadawany jest obywatelom Republiki Białorusi na terenie której nie toczy się konflikt zbrojny.

Podsumowując migrantów i uchodźców różnią w głównej mierze motywy i okoliczności przyjazdu na terytorium innego państwa. Ze względu na szczególną sytuację uchodźców są oni objęci międzynarodową ochroną i pomocą państwa przyjmującego a jedną z podstawowych zasad jest zasada non-refoulment, która wskazuje, że żadne państwo przestrzegające konwencji genewskiej nie wydali lub nie zawróci w żaden sposób uchodźcy do granicy terytoriów, gdzie jego życiu lub wolności zagrażałoby niebezpieczeństwo ze względu na jego rasę, religię, obywatelstwo, przynależność do określonej grupy społecznej lub przekonania polityczne. Jedynym wyjątkiem od tej zasady jest zagrożenie bezpieczeństwa. O ile państwa są w stanie w pewnym stopniu kreować migrację poprzez wprowadzenie limitów wydawanych wiz czy zezwoleń na pracę to trudno jest przewidzieć ile osób znajdzie się w trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie im ochrony międzynarodowej jak np. nadanie statusu uchodźcy.

Kim jest repatriant?

Na koniec warto wyjaśnić jeszcze jedno pojęcie dotyczące w pewnej mierze cudzoziemców. Jest to repatriant. Jak wyjaśnia słownik języka polskiego jest to osoba powracająca do ojczyzny po długim pobycie na obczyźnie. Zgodnie z Ustawą o repatriacji repatriantem jest osoba, która przybyła do Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy krajowej wydanej w celu repatriacji z zamiarem osiedlenia się na stałe. Wizy takie wydaje się osobom o polskim pochodzeniu, które wykazały związek z polskością oraz przed dniem 01.01.2001r. zamieszkiwały na stałe na terytorium obecnych Republiki Armenii, Republiki Azerbejdżanu, Gruzji, Republiki Kazachstanu, Republiki Kirgiskiej, Republiki Tadżykistanu, Turkmenistanu, Republiki Uzbekistanu albo azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej. Osoby, które wjechały na podstawie wizy repatriacyjnej do Polski w momencie przekroczenia granicy naszego kraju nabywają polskie obywatelstwo co oznacza, że przestają być uznawani za cudzoziemców.

Autorem artykułu jest Karol Wysocki, Kierownik Działu #Global MobilityDesk w JP Business Law Firm

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
18 listopada Trzy Izby SN nie zajęły się sprawami emerytów, którzy nigdy nie walczyli w sądzie o przeliczenie emerytury

18 sierpnia 2026 r. zapadła uchwała trzech Izb Sądu Najwyższego (III CZP 41/26) o stosowaniu m.in. wyroków TK, które nie zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw. Dotyczy jednak tylko tych emerytów, którzy w przeszłości przegrali sprawę o przeliczenie emerytury. I teraz mogą wznowić postępowanie z powołaniem na korzystny wyrok TK z czerwca 2024 r. Punktem wyjścia było pytanie, czy można zobowiązać organy władzy publicznej do tego, aby wyroki te były stosowane pomimo braku publikacji. Sędziowie nie zdecydowali się na taką uchwałę. W praktyce oznacza to, że żadna instytucja publiczna, taka jak np. ZUS, nie może stosować wyroków TK przed ich publikacją. Wyjątkiem są sądy cywilne, które często – powołując się na prawo do samodzielnej interpretacji Konstytucji – uznają pogląd TK za swój własny. W tym trybie zostały wydane tysiące wyroków sądów cywilnych nakazujących ponowne przeliczenie emerytur. W wyrokach tych sędziowie podkreślają, że ZUS nie może samodzielnie postąpić w podobny sposób do sądów i przeliczyć emerytury. Musi wydać decyzję odmowną, emeryt musi wnieść odwołanie i wtedy sąd nakaże przeliczenie emerytury.

Podświetlenie budynków na czerwono – Międzynarodowy Dzień Przeciwdziałania Przemocy Wobec Dzieci

Dziś o godzinie 17 budynki zostaną podświetlone na czerwono w Międzynarodowym Dniu Przeciwdziałania Przemocy Wobec Dzieci, na zakończenie trzeciej edycji kampanii Dzieciństwo bez Przemocy, która rozpoczęła się 5 października 2026 roku. Jej tematem przewodnim była przemoc psychiczna.

Pierwszy dzień zimy. Kiedy wypada astronomiczna i kalendarzowa zima w 2026 r.?

Zima 2026. Kiedy przypada pierwszy dzień kalendarzowej i astronomicznej zimy? Kiedy jest najkrótszy dzień w roku? Czym jest zima meteorologiczna?  

Asystent osobisty na 2027 r. Ruszyły nabory w miastach, a prezydent właśnie podpisał nową ustawę

Z asystentem można dotrzeć do lekarza, załatwić sprawę w urzędzie albo wyjść na spotkanie. Ruszyły zapisy na bezpłatną pomoc w 2027 r. Od miejsca zamieszkania zależy, do kiedy można się zgłosić i jakie orzeczenie trzeba przedstawić.

REKLAMA

Polski nie stać na jednorazowe budynki. Architekci ostrzegają przed kosztowną przyszłością miast

Szkoły, szpitale, urzędy czy osiedla, które powstają dzisiaj, będą służyć nam przez kolejne dziesięciolecia. Tylko czy sprostają potrzebom przyszłych pokoleń? Polska się starzeje, rodzi się coraz mniej dzieci, a sposób, w jaki mieszkamy i korzystamy z przestrzeni, nieustannie się zmienia. Tymczasem decyzje inwestycyjne podejmowane dziś mogą mieć konsekwencje dla naszych portfeli przez wiele lat. To, co na etapie budowy wydaje się oszczędnością, w przyszłości może oznaczać miliony złotych wydane na kosztowne remonty, przebudowy czy utrzymanie obiektów, które przestały odpowiadać potrzebom mieszkańców.

Jakie dodatki przysługują emerytom w 2026 roku? Najważniejsze przykłady

Niektóre osoby, pobierające emeryturę, mają prawo do dodatków. Jednak, aby je otrzymać, trzeba spełniać określone wymagania. Jakie to kryteria? Ile wynoszą dodatki do emerytur w 2026 roku? Czy trzeba składać wniosek do ZUS? Oto ważne informacje!

MOPS z zasiłku rodzinnego 124 zł może zabrać 124 zł. To gorzej niż u komornika

Komornik nie może zabrać pracownikowi całego wynagrodzenia. Przy zwykłych długach obowiązuje limit 50% pensji, a przy alimentach 60%. Jest też kwota MINIMALNA odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu netto. Tymczasem MOPS lub GOPS może potrącić nawet 100% bieżącego świadczenia rodzinnego na poczet wcześniej nienależnie pobranych pieniędzy. Co więcej MOPS może domagać się zajęcia na rzecz swoich świadczeń nienależnych 800+, które z zasady wyłączone jest z egzekucji. 

Zwykły testament już nie wystarcza. Pieniądze bliskich mogą przepaść w sieci bez śladu

Tylko 10 proc. Polaków spisuje testament, ale nawet oni często zapominają o kontach na YouTube, subskrypcjach czy tantiemach. Sprawdź, co dzieje się z majątkiem cyfrowym po śmierci i jak zabezpieczyć rodzinę, by nie straciła dostępu do zarobków z internetu.

REKLAMA

Prof. Belka: po wprowadzeniu euro nie będzie gwałtownego zubożenia społeczeństwa; utrzymanie własnej waluty kosztuje miliardy

Na konferencji Open Eyes Economy Summit 18 listopada 2026 r. prof. Marek Belka powiedział, że obecna tzw. suwerenność Polski w polityce pieniężnej, związana z utrzymywaniem własnej waluty, kosztuje. Wymieniał m.in. koszty związane z wyższymi niż w strefie euro, stopami procentowymi czy utrzymywaniem rezerw walutowych i rezerw złota.

Znęcanie psychiczne i fizyczne w rodzinie – kiedy zachowanie współmałżonka jest przestępstwem i jakie dowody mają znaczenie w sprawie karnej i rozwodowej?

Przemoc w rodzinie nie zawsze pozostawia widoczne ślady na ciele. Niekiedy przybiera postać wielomiesięcznego poniżania, zastraszania, kontrolowania, wywoływania poczucia winy, izolowania od bliskich czy uporczywego ograniczania wolności drugiej osoby. Osoby doświadczające takich zachowań często przez długi czas nie zdają sobie sprawy, że mogą być ofiarami przestępstwa.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA