Zmiany we wstępnych badaniach lekarskich pracowników

Problematykę badań lekarskich reguluje art. 229 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. (Dz. U. tj 2018, poz. 917 ze zm.) Kodeks pracy (dalej jako k.p.). Zgodnie z tym przepisem:

§1.Wstępnym badaniom lekarskim, z zastrzeżeniem §1¹, podlegają:

1) osoby przyjmowane do pracy;

2 )pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.

§ 1¹.Wstępnym badaniom lekarskim nie podlegają osoby:

1) przyjmowane ponownie do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy wciągu 30dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy z tym pracodawcą;

2) przyjmowane do pracy u innego pracodawcy na dane stanowisko w ciągu 30dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy, jeżeli przedstawią pracodawcy aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciw wskazań do pracy w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie, a pracodawca ten stwierdzi, że warunki te odpowiadają warunkom występującym na danym stanowisku pracy, z wyłączeniem osób przyjmowanych do wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych.

§1² .Przepis §1¹ pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku przyjmowania do pracy osoby pozostającej jednocześnie w stosunku pracy z innym pracodawcą.

§ 2.Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

§ 3.Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy. Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.

§ 4.Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzające go brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.

§ 4a.Wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.

§ 5.(…)

§ 6.Badania, o których mowa w § 1, 2 i 5, są przeprowadzane na koszt pracodawcy. Pracodawca ponosi ponadto inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy.

§ 7.Pracodawca jest obowiązany przechowywać orzeczenia wydane na podstawie badań lekarskich, o których mowa w § 1, 2 i 5.

§ 8. (…)

Polecamy: Urlopy wypoczynkowe. Pytania i odpowiedzi

Z obecnego brzmienia przepisu art. 229 § 1¹ pkt 2 k.p. wynika jedynie możliwość braku konieczności skierowania przyszłego pracownika na wstępne badania lekarskie jeśli pomiędzy wygaśnięciem lub rozwiązaniem poprzedniego stosunku pracy nie upłynęło jeszcze 30 dni. Jednakże, aby pracodawca mógł skorzystać z tej instytucji prawnej musi zostać spełniony drugi warunek, tj. przedstawienie przez osobę ubiegającą się o zatrudnienie aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie (…).

W aktach osobowych w części A przechowujemy skierowania na badania lekarskie i orzeczenia lekarskie dotyczące wstępnych, okresowych i kontrolnych badań lekarskich (art. 229 § 1 pkt 1, § 1¹ i 1² k.p.).

Tym samym istnieje luka prawna, albowiem art. 229 § 1¹ pkt 2 k.p. i jego brzmienie nie dają podstawy do żądania przez pracodawcę również skierowania na określone badania.

Na podstawie nowelizacji Kodeksu pracy, w związku z wdrożeniem RODO¹, zmieni się także brzmienie omawianego przepisu. Ustawodawca zdecydował się na dodanie do art. 229 § 1³,w brzmieniu: „Pracodawca żąda od osoby, o której mowa w § 1¹ pkt 2 oraz w § 1², aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku oraz skierowania na badania będące podstawą wydania tego orzeczenia.”

Skierowanie na badanie lekarskie powinno zostać zawsze sporządzone w trzech egzemplarzach.

Kierując pracownika na badania wstępne, okresowe czy kontrole pracodawca zobowiązany jest sporządzić trzy egzemplarze skierowania na badania. Jeden egzemplarz w celu jego archiwizacji w odpowiedniej część akt osobowych, drugi egzemplarz w celu przedstawienia go w odpowiedniej przychodni medycznej, trzeci egzemplarz jest dokumentem kandydata do pracy lub pracownika.

W związku z powyższym pracodawca nabędzie prawo do żądania od kandydata przedstawienia skierowania na badania oraz orzeczenia lekarskiego (wstępnego, okresowego lub kontrolnego) z poprzedniego miejsca pracy. W celu uzyskania tych dokumentów nie będzie musiał zwracać się do poprzedniego pracodawcy.

[1] 4 maja 2019 r. wchodzi w życie ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

Polecamy serwis: Pracownik