Kategorie

Jak rozumieć namowę i pomoc do samobójstwa w polskim prawie karnym?

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Przestępstwo namowy i pomocy do samobójstwa w Kodeksie karnym / Shutterstock
Dokonanie zabójstwa albo nakłonienie i pomoc w samobójstwie ma istotne znaczenie w kontekście odpowiedzialności karnej sprawcy. Być może wspomniane przestępstwa brzmią podobnie, ale nie są one tożsame i należy je rozróżnić, co też zrobił ustawodawca i spenalizował je jako dwa różne przestępstwa.

Podstawa prawna i komentarz

Przestępstwo namowy i pomocy do samobójstwa zostało spenalizowane w art. 151 Kodeksu karnego (dalej: k.k.) i popełnia je osoba, która namową lub przez udzielenie pomocy doprowadza człowieka do targnięcia się na własne życie. Sprawca przestępstwa podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Analizując zapis omawianego przestępstwa, można dojść do wniosku, iż do wypełnienia znamion przestępstwa nie jest wymagany zgon samobójcy, lecz wystarczy sama próba samobójcza, a nawet jej ułatwienie. Należy również mieć na uwadze, że przestępstwo może popełnić każdy i nie jest wskazane, czy sprawcą ma być osoba najbliższa czy osoba obca jak np. sąsiad.

Reklama

Kolejnym problemem, który należy omówić jest osoba samobójcy lub niedoszłego samobójcy. Aby lepiej nakreślić to zagadnienie należy przytoczyć wyrok SA w Gdańsku o sygn. II AKa 276/09 z dnia 13 listopada 2009 roku, w myśl którego, osoba, którą się namawia lub której udziela się pomocy do targnięcia się na własne życie, musi ze względu na swoje właściwości psychiczne być w stanie rozpoznać w pełni znaczenie czynu i pokierować swoim postępowaniem. Przy braku takiego rozeznania (dziecko, osoba niepoczytalna), czyn sprawcy może być uznany za przestępstwo z art. 148 k.k. (tj. zabójstwo). Innymi słowy, osoba chcąca targnąć się na własne życie musi rozumieć zachowanie sprawcy i musi wiedzieć na co się godzi, czyli musi umieć rozpoznać konsekwencje targnięcia się na swoje życie i taki też pogląd dominuje w doktrynie prawa karnego.

W tym miejscu warto również rozważyć, czy nie należałoby rozszerzyć niniejszego przestępstwa o surowszą karalność dla sprawcy, w sytuacji, gdy osoba nieletnia czy osoba niepoczytalna targnie się na własne życie. Wówczas sprawca mógłby ponosić surowszą odpowiedzialność np. przez wymierzenie kary pozbawienia wolności w górnych granicach zwiększonej o połowę. Takie doprecyzowanie pozwoliłoby na rozgraniczenie karalności z uwagi na cechy osobiste samobójcy czy przyszłego samobójcy tzn. w przypadku osoby, która potrafi przewidzieć konsekwencje czynu, sprawca poniósłby karę w wymiarze do 5 lat pozbawienia wolności, zaś w przypadku gdy osoba nie potrafi przewidzieć konsekwencji czynu do którego jest namawiana bądź jest jej udzielana pomoc, to sprawca miałby wymierzony wyższy, surowszy wymiar kary.

Istotną kwestią jest również przewidziana forma kary za omawiane przestępstwo. Ustawodawca przyjął, że namowa i pomoc do samobójstwa może być zagrożona tylko karą pozbawienia wolności. Wydaje się, że gdyby w przepisie byłaby możliwość ukarania sprawcy karą ograniczenia wolności, to taka kara mogłaby być uznana za rażąco niską i niespełniającą swoich podstawowych celów. Warto również zwrócić uwagę, że ustawodawca nie przewiduje możliwości zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary czy nawet odstąpienia od niej.

Polecamy serwis: Prawo karne

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Kapitał rodzicielski - od kiedy?

    Ustawa w sprawie kapitału rodzicielskiego ma wejść w życie od stycznia 2022 r. O szczegółach mówiła minister rodziny Marlena Maląg.

    Wniosek o dowód osobisty online jeszcze tylko przez 50 dni

    To ostatnie 50 dni na złożenie wniosku o nowy dowód osobisty przez internet. Ministerstwo Cyfryzacji przypomina o ważnych zmianach, które wejdą w życie w sierpniu.

    Postępowanie egzekucyjne w administracji 2021 - zmiany od lipca

    Nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która wejdzie w życie 1 lipca 2021 r. choć obejmuje zaledwie kilka artykułów, to bez wątpienia ma znamiona rewolucyjne.

    Światowy Dzień Świadomości Znęcania się nad Osobami Starszymi

    15 czerwca 2021 r. przypada Dzień Świadomości Znęcania się nad Osobami Starszymi. Przemoc jest problemem, który dotyka seniorów na całym świecie.

    Kara pozbawienia wolności nie tylko w zakładzie karnym

    Osoby, które zostały skazane na karę pozbawienia wolności, mają do wyboru dwie instytucje prawne, które dają im możliwość odbycia tej kary poza zakładem karnym.

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.