Kategorie

Jak rozumieć namowę i pomoc do samobójstwa w polskim prawie karnym?

Sylwia Uścimiak
Prawnik, specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu prawa i postępowania karnego
Przestępstwo namowy i pomocy do samobójstwa w Kodeksie karnym / Shutterstock
Przestępstwo namowy i pomocy do samobójstwa w Kodeksie karnym / Shutterstock
Dokonanie zabójstwa albo nakłonienie i pomoc w samobójstwie ma istotne znaczenie w kontekście odpowiedzialności karnej sprawcy. Być może wspomniane przestępstwa brzmią podobnie, ale nie są one tożsame i należy je rozróżnić, co też zrobił ustawodawca i spenalizował je jako dwa różne przestępstwa.

Podstawa prawna i komentarz

Przestępstwo namowy i pomocy do samobójstwa zostało spenalizowane w art. 151 Kodeksu karnego (dalej: k.k.) i popełnia je osoba, która namową lub przez udzielenie pomocy doprowadza człowieka do targnięcia się na własne życie. Sprawca przestępstwa podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Analizując zapis omawianego przestępstwa, można dojść do wniosku, iż do wypełnienia znamion przestępstwa nie jest wymagany zgon samobójcy, lecz wystarczy sama próba samobójcza, a nawet jej ułatwienie. Należy również mieć na uwadze, że przestępstwo może popełnić każdy i nie jest wskazane, czy sprawcą ma być osoba najbliższa czy osoba obca jak np. sąsiad.

Kolejnym problemem, który należy omówić jest osoba samobójcy lub niedoszłego samobójcy. Aby lepiej nakreślić to zagadnienie należy przytoczyć wyrok SA w Gdańsku o sygn. II AKa 276/09 z dnia 13 listopada 2009 roku, w myśl którego, osoba, którą się namawia lub której udziela się pomocy do targnięcia się na własne życie, musi ze względu na swoje właściwości psychiczne być w stanie rozpoznać w pełni znaczenie czynu i pokierować swoim postępowaniem. Przy braku takiego rozeznania (dziecko, osoba niepoczytalna), czyn sprawcy może być uznany za przestępstwo z art. 148 k.k. (tj. zabójstwo). Innymi słowy, osoba chcąca targnąć się na własne życie musi rozumieć zachowanie sprawcy i musi wiedzieć na co się godzi, czyli musi umieć rozpoznać konsekwencje targnięcia się na swoje życie i taki też pogląd dominuje w doktrynie prawa karnego.

W tym miejscu warto również rozważyć, czy nie należałoby rozszerzyć niniejszego przestępstwa o surowszą karalność dla sprawcy, w sytuacji, gdy osoba nieletnia czy osoba niepoczytalna targnie się na własne życie. Wówczas sprawca mógłby ponosić surowszą odpowiedzialność np. przez wymierzenie kary pozbawienia wolności w górnych granicach zwiększonej o połowę. Takie doprecyzowanie pozwoliłoby na rozgraniczenie karalności z uwagi na cechy osobiste samobójcy czy przyszłego samobójcy tzn. w przypadku osoby, która potrafi przewidzieć konsekwencje czynu, sprawca poniósłby karę w wymiarze do 5 lat pozbawienia wolności, zaś w przypadku gdy osoba nie potrafi przewidzieć konsekwencji czynu do którego jest namawiana bądź jest jej udzielana pomoc, to sprawca miałby wymierzony wyższy, surowszy wymiar kary.

Istotną kwestią jest również przewidziana forma kary za omawiane przestępstwo. Ustawodawca przyjął, że namowa i pomoc do samobójstwa może być zagrożona tylko karą pozbawienia wolności. Wydaje się, że gdyby w przepisie byłaby możliwość ukarania sprawcy karą ograniczenia wolności, to taka kara mogłaby być uznana za rażąco niską i niespełniającą swoich podstawowych celów. Warto również zwrócić uwagę, że ustawodawca nie przewiduje możliwości zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary czy nawet odstąpienia od niej.

Polecamy serwis: Prawo karne

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    16 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?

    Czerwcowi emeryci - jakie zmiany?

    Czerwcowi emeryci już nie stracą. Ich emerytury zostaną przeliczone przez ZUS z urzędu na korzystniejszych zasadach.

    KE zwraca się do TSUE o nałożenie kar finansowych na Polskę

    Komisja Europejska zdecydowała o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości UE o nałożenie kar finansowych na Polskę za nieprzestrzeganie decyzji dotyczącej środków tymczasowych z 14 lipca.