Kategorie

Udział w zorganizowanej grupie przestępczej

Pamela Opoczka
Adwokat Krakowskiej Izby Adwokackiej
Udział w zorganizowanej grupie przestępczej/Fot. Shutterstock
Shutterstock
Zarzut udziału w zorganizowanej grupie przestępczej? Brzmi dosyć poważnie. Jednak dla przypisania komuś tego przestępstwa, musi zostać spełnionych więcej przesłanek niż może się wydawać.

Udział w zorganizowanej grupie przestępczej - przesłanki odpowiedzialności

Karalność udziału w zorganizowanej grupie przestępczej lub związku przestępczym reguluje art. 258 Kodeksu karnego:

§ 1. Kto bierze udział w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Zorganizowana grupa przestępcza czy związek przestępczy?

Jak widzimy, wymieniony przepis wprowadza dwa pojęcia – zorganizowanej grupy przestępczej oraz związku przestępczego. Jak je odróżnić? Niestety brak definicji legalnej obu pojęć, natomiast z pomocą przychodzi orzecznictwo.

Może najpierw wyjaśnijmy pojęcie „zorganizowania” grup oraz związków przestępczych. Zorganizowanie wyraża się w utworzeniu wewnętrznych struktur organizacyjnych. „(…) To także trwałość, istniejące więzy organizacyjne w ramach wspólnego porozumienia, planowanie przestępstw, akceptacja celów, trwałość zaspokojenia potrzeb grupy, skoordynowany sposób działania (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. II AKa 271/19).

Każdy z uczestników posiada zatem określoną rolę i wykonuje określone zadania.

Zorganizowana grupa przestępcza

Reklama

Przejdźmy w tym miejscu do wyjaśnienia pojęcia zorganizowanej grupy przestępczej. Taka grupa musi liczyć co najmniej trzech członków, wśród których musi występować podział ról (zadań). Grupa musi posiadać swych przywódców, a zatem charakteryzować się określonym kierownictwem i dyscypliną.

Wymaga zaznaczenia, że dla bytu grupy przestępczej nie jest niezbędna jakaś jej rozwinięta sieć czy wielość uczestników i ich wzajemnych powiązań. Stopień zorganizowania takiej grupy może być podstawowy i nie musi być bliżej sprecyzowany. Ponadto, „nie jest konieczne, aby wszyscy członkowie zorganizowanej grupy przestępczej wspólnie uzgadniali sposób popełnienia przestępstwa, a nadto byli połączeni więzami wzajemnej znajomości, wystarczające jest, aby każdy z uczestników grupy posiadał świadomość działania w jej strukturze organizacyjnej (…). Wymagany jest element trwałości, polegający nie tylko na popełnieniu przestępstw w sposób ciągły, ale także zapewnieniu sobie stałych źródeł dochodu trwających jakiś czas” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 3 lipca 2019 r., sygn. akt II AKa 95/18). Istotą grupy przestępczej jest stałe dążenie do zaspokajania nielegalnych potrzeb” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 14 marca 2018 r., sygn. II AKa 157/17).

Aby mówić o popełnieniu danego przestępstwa w ramach działania w zorganizowanej grupie przestępczej, konieczne jest aby taka grupa zorganizowała się jeszcze przed popełnieniem tego przestępstwa. Organizacja grupy wymaga bowiem pewnego rodzaju wcześniejszego przygotowania i opracowania. Jest to bardzo ważna przesłanka, ponieważ wcześniejsze „przygotowywanie” grupy odróżnia ją od zwykłej formy popełnienia przestępstwa w formie współsprawstwa. Współsprawstwo jest formą popełnienia przestępstwa, która w przeciwieństwie do zorganizowanej grupy przestępczej, może się ukształtować dopiero w momencie popełniania danego przestępstwa.

Związek przestępczy

Reklama

Przez związek przestępczy z kolei rozumie się również organizację zrzeszającą co najmniej trzech członków, jednakże przyjmuje się, że jest to struktura o większym stopniu zorganizowania niż grupa przestępcza. Za rodzaj związku przestępczego można uznać funkcjonowanie mafii.

„Cechami związku są trwałe formy organizacyjne, określona dyscyplina członków, związana z sankcjami na wypadek niewykonania poleceń, oraz oznaczone kierownictwo. (…) Zobowiązanie do wypełniania poleceń z określonymi konsekwencjami odmowy w tym zakresie” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 października 1999 r., sygn. akt II AKa 221/99).

Dla odróżnienia zorganizowanej grupy przestępczej od związku przestępczego zwraca się też uwagę na sposób przyjęcia członków w ramy ich struktur. W przypadku związku przestępczego jest on bardziej sformalizowany i dobór kandydatów poprzedza zazwyczaj staranna selekcja. Związek przestępczy jest również bardziej trwały od grupy i może mieć bardziej rozwiniętą strukturę i zasięg.

Aby przypisać komuś udział w zorganizowanej grupie przestępczej, nie ma wymogu aby ta osoba znała szczegóły organizacyjne grupy. Taka osoba nie musi być nawet w jakiś specjalny sposób do niej wprowadzana – wystarczy, że członek grupy ma w ogóle świadomość jej istnienia i godzi się na realizację jej celów przestępczych. Wystarczające jest również, że uczestnik takiej grupy nie jest pewny jej przestępczego działania, jednakże godzi się z taką możliwością. Mimo wszystko jednak, „aby danej osobie przypisać czyn z art. 258 Kodeksu karnego, niezbędne jest wykazanie, że osoba taka miała świadomość istnienia grupy przestępczej i zamiar działania w jej ramach” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2018 r., sygn. II AKa 231/18).

Jaka kara za udział w zorganizowanej grupie przestępczej?

Za udział w zorganizowanej grupie przestępczej lub związku przestępczym grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Ustawa wprowadza także typ kwalifikowany tego przestępstwa, jeśli taka grupa lub związek mają charakter zbrojny albo mają na celu popełnienie przestępstwa o charakterze terrorystycznym. Wówczas sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Górna granica zagrożenia karą pozbawienia wolności wzrasta także w przypadku osób, które takie grupy i związki zakładają oraz nimi kierują (wówczas jest zagrożenie karą pozbawienia wolności od roku do lat 10).

Jeśli chodzi o zakładanie i kierowanie grupą przestępczą, to warto zaznaczyć, że do przypisania tego przestępstwa wystarczy już samo stwierdzenie faktu założenia i kierowania taką grupą. Nie jest koniecznością wykazanie, że osoba kierująca popełniła jakieś przestępstwo w ramach funkcjonowania tej grupy – penalizowane jest tu już samo sprawowanie takiej przywódczej funkcji. Kierownictwo zaś, to nic innego jak określanie kierunków działania grupy przestępczej, wydawanie poleceń i koordynowanie działań członków grupy.

Zgodnie z art. 259 Kodeksu karnego, nie podlega karze za przestępstwo określone w art. 258 k.k., kto dobrowolnie odstąpił od udziału w grupie albo związku i ujawnił przed organem powołanym do ścigania przestępstw wszystkie istotne okoliczności popełnionego czynu lub zapobiegł popełnieniu zamierzonego przestępstwa, w tym i przestępstwa skarbowego.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    12 maja 2021
    Zakres dat:

    Bezpłatne leki dla kobiet w połogu?

    Bezpłatne leki mają przysługiwać również kobietom w połogu. Obecnie z takiego uprawnienia mogą korzystać kobiety w ciąży.

    Alimenty natychmiastowe. Ministerstwo Sprawiedliwości o reformie

    Alimenty natychmiastowe zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości mają poprawić sytuację dzieci. Ile będą wynosiły takie alimenty?

    Od kiedy bez maseczek na powietrzu?

    Od kiedy bez maseczek na powietrzu? To pytanie pojawia się często w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia dotyczącego obostrzeń.

    Jak radzić sobie z komornikiem?

    Jak radzić sobie z komornikiem? Co w chwili, kiedy dłużnik stał się kompletnie niewypłacalny?

    Bon turystyczny - czy termin ważności zostanie wydłużony?

    Bon turystyczny z dłuższym terminem ważności? Analizy dotyczące wprowadzenia takiego rozwiązania prowadzi resort rozwoju.

    Fundusz kompensacyjny - co z projektem ustawy?

    Co z ustawą, która wprowadza fundusz kompensacyjny? Kiedy projekt trafi do Sejmu? Kto będzie mógł uzyskać rekompensatę?

    Ile może zająć komornik z emerytury w 2021 r.?

    Ile może zająć komornik z emerytury w 2021 r.? Jakie są aktualne kwoty świadczeń wolnych od egzekucji i potrąceń?

    Dzieciobójstwo w polskim prawie karnym

    Dzieciobójstwo w praktyce stanowi uprzywilejowany typ zabójstwa. Kto może być sprawcą dzieciobójstwa i co za nie grozi?

    Świadek koronny, czyli jaki?

    „Świadek koronny” jest pojęciem dość znanym. Zazwyczaj ludziom kojarzy się, że przysługują mu „jakieś korzyści”.

    Kiedy Boże Ciało w 2021 r.?

    Kiedy wypada Boże Ciało w 2021 r.? Czy jest to dzień wolny od pracy? Co z długim weekendem i zakupami?

    W pandemii konsumenci częściej zgłaszają problemy

    W pandemii konsumenci częściej zgłaszają się o pomoc w rozwiązywaniu transgranicznych problemów. Czego dotychczas dotyczyły skargi?

    ETPCz o wyborze polskiego TK

    Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPCz) uznał, iż wybór polskiego Trybunału Konstytucyjnego był nieprawidłowy, co spowodowało niezgodność z prawem składu orzekającego.

    Bon turystyczny. Czym jest Certyfikat Dobrych Praktyk?

    Podmiot realizujący bon turystyczny może otrzymać Certyfikat Dobrych Praktyk. Co to oznacza dla turysty?

    Maseczki na świeżym powietrzu? Zmiany od 15 maja 2021 r.

    Maseczki na świeżym powietrzu nie będą obowiązkowe od 15 maja 2021 r. pod warunkiem zachowania odpowiedniego dystansu.

    Emerytury stażowe. Prezydent powołał Radę ds. Społecznych

    Wypracowanie propozycji tzw. emerytury stażowej ma być jednym z zadań Rady ds. Społecznych, którą powołał prezydent.

    Czy biuro podróży może wymagać od turysty szczepienia?

    Szczepień przeciw COVID-19 może wymagać organizujące wyjazd biuro podróży, przyjmujący turystę hotel czy przewoźnik. Czy jest to zgodne z prawem?

    Internet popularny w komunikacji z administracją publiczną

    Internet na Mazowszu ma coraz większe znaczenie jako kanał komunikacji z administracją publiczną. Jakie są statystyki?

    Rzecznik TSUE o polskim systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów

    Według opinii rzecznika generalnego TSUE trybunał powinien orzec, iż polskie prawo w sprawie systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów jest sprzeczne z prawem unijnym.

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?