Co się stało z awizami i poleconymi z urzędów od stycznia 2026? Wiemy, dlaczego jest ich tak mało

• Koniec okresu przejściowego w doręczeniach pism z urzędów – co się zmieniło?
• Krótki instruktaż Ministerstwa Cyfryzacji dla urzędów – 5 kroków
• Czym właściwie są e-Doręczenia?
• Co to oznacza dla przeciętnego Kowalskiego?
• E-doręczenia a seniorzy oraz osoby wykluczone cyfrowo – czy państwo o nich pamięta?
• ePUAP odszedł do lamusa
• Obowiązkowe posiadanie adresu e-Doręczeń dla firm – dla większości terminy na założenie już minęły
• Jak założyć adres do e-Doręczeń?
• Bezpieczeństwo danych na europejskim poziomie
• Dlaczego warto przejść na „cyfrę" zamiast kartki papieru i koperty?

Koniec okresu przejściowego w doręczeniach pism z urzędów – co się zmieniło?

31 grudnia 2025 roku dobiegł końca okres przejściowy, podczas którego urzędy i instytucje publiczne przygotowywały się do cyfrowej transformacji. Od 1 stycznia 2026 roku e-Doręczenia są podstawowym narzędziem wymiany korespondencji kierowanej przez urzędy administracji publicznej do obywateli i firm.

To przełomowy moment dla polskiej administracji. Zamiast czekać na listonosza z awizo, decyzje urzędowe, zawiadomienia czy odpowiedzi na wnioski trafiają bezpośrednio na elektroniczną skrzynkę. Szybko, bezpiecznie i z pełnym potwierdzeniem doręczenia i brakiem ryzyka zaginięcia listu w kopercie.

Krótki instruktaż Ministerstwa Cyfryzacji dla urzędów – 5 kroków

Ministerstwo Cyfryzacji informowało, że urzędy, które jeszcze z jakichkolwiek względów nie wdrożyły e-Doręczeń, musiały to uczynić niezwłocznie przed końcem 2025 roku. Do końca ubiegłego roku obowiązywał jeszcze okres przejściowy – po jego zakończeniu urzędy nie mogą już powoływać się na przesłanki organizacyjne jako powód niestosowania e-Doręczeń w relacji podmiot publiczny – podmiot niepubliczny. Komunikat resortu do urzędów był jasny i zawierał się w pięciu krokach – zatem co powinien zrobić urząd?

1. Założyć adres do doręczeń elektronicznych, jeśli jeszcze tego nie zrobił.
2. Jeśli korzysta z aplikacji e-Doręczeń – może przygotować strukturę pracy tworząc foldery dla poszczególnych usług i konfigurując do nich automatyczne reguły.
3. Jeśli podmiot publiczny korzysta z e-Doręczeń przez system klasy EZD (Elektroniczne Zarządzanie Dokumentacją) – sprawdzić konfigurację, w tym poprawność pobierania załączników i klasyfikacji korespondencji.
4. Zaktualizować swoje e-usługi i formularze zgodnie z obowiązującymi przepisami.
5. Poinformować obywateli o zmianach, publikując obowiązujące zasady komunikacji i zachęcając do zakładania adresów do e-Doręczeń.

Był to naprawdę ostatni moment na przygotowania: modyfikacje procedur, aktualizacje systemów oraz przeszkolenie pracowników. Brak wdrożenia zmian przez urząd przed końcem 2025 roku utrudnia lub uniemożliwia realizację obowiązków ustawowych.

Czym właściwie są e-Doręczenia?

E-Doręczenia to elektroniczny odpowiednik listu poleconego za potwierdzeniem odbioru. Mają taką samą moc prawną jak tradycyjna korespondencja, ale działają w pełni online. System gwarantuje, że wiadomość została wysłana, dostarczona i odebrana – wszystko z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa.

Usługa powstała w odpowiedzi na wymagania unijnego rozporządzenia eIDAS, które ustanawia wspólne standardy dla usług zaufania w całej Unii Europejskiej. Dzięki temu polskie e-Doręczenia są kompatybilne z podobnymi systemami w innych krajach UE, a nadzór nad ich funkcjonowaniem sprawuje Minister Cyfryzacji.

Co to oznacza dla przeciętnego Kowalskiego?

Jeśli chcesz prowadzić elektroniczną korespondencję z urzędem – składać wnioski, otrzymywać decyzje czy zawiadomienia – powinieneś posiadać aktywny adres do e-Doręczeń. Dotyczy to zarówno prostych spraw, jak zgłoszenie urodzenia dziecka, jak i bardziej skomplikowanych procedur administracyjnych.

Brak adresu do e-Doręczeń nie oznacza całkowitego odcięcia od kontaktu z administracją. Jednak podczas korzystania z e-usług na stronach rządowych czy samorządowych system może poprosić o jego założenie. To właśnie na ten adres urząd wysyła odpowiedź – na przykład decyzję o wymiarze podatku od nieruchomości. W takim przypadku mówimy o e-Doręczeniu poprzez PURDE. To skrót od „Publiczna Usługa Rejestrowanego Doręczenia Elektronicznego" – czyli usługi mającej na celu zapewnienie bezpiecznego i pewnego sposobu doręczania elektronicznej korespondencji pomiędzy obywatelami, firmami a administracją publiczną.

Jeżeli jednak nie masz skrzynki do e-Doręczeń, urząd w Twojej sprawie korzysta z tzw. usługi hybrydowej doręczenia (PUH – Publiczna Usługa Hybrydowa to pełna nazwa ustawowa). To oznacza, że dany organ administracji, mając na uwadze obowiązek stosowania e-Doręczeń nałożony na urzędy od 1 stycznia 2026 r., nadaje do nas pismo poprzez e-Doręczenia, ale operator usługi (aktualnie Poczta Polska), po wprowadzeniu listu do systemu, drukuje go i doręcza w formie wydruku, który doręcza listonosz.

E-doręczenia a seniorzy oraz osoby wykluczone cyfrowo – czy państwo o nich pamięta?

Wprowadzenie e-Doręczeń nasuwało pytanie: co z osobami starszymi, niepełnosprawnymi lub tymi, które nie mają dostępu do Internetu? Na szczęście przewidziano takie sytuacje. Przede wszystkim, jak już wspomniano – do osób nieposiadających adresu dla e-Doręczeń kierowana jest PUH – Publiczna Usługa Hybrydowa, opisana w poprzednim akapicie, pozwalająca na dokonanie doręczenia przez pocztę wydruku pisma elektronicznego.

Trzeba też wiedzieć, że system e-Doręczeń umożliwia ustanowienie pełnomocnika. Przez pełnomocnika można założyć skrzynkę i uzyskać adres do e-Doręczeń, ale i można go upoważnić do administrowania skrzynką. Może to być szczególnie przydatne dla osób chcących korzystać z tej formy korespondencji i jej zalet – pamiętajmy, że pismo doręczone na skrzynkę elektroniczną nie zgubi się, nie poplami, nie zniszczy. Będzie dostępne z poziomu skrzynki e-Doręczeń w każdym czasie. Pełnomocnikiem może być jak najbardziej również osoba bliska. Pełnomocnictwa można udzielić online lub podczas wizyty w urzędzie – warto sprawdzić, czy w Twojej gminie działa punkt pomocy cyfrowej, gdzie można uzyskać bezpłatną asystę przy zakładaniu skrzynki do e-Doręczeń. Nie ma zatem ryzyka odcięcia niektórych grup osób od korespondencji z administracji publicznej.

ePUAP odszedł do lamusa

Dla wielu osób przyzwyczajonych do platformy ePUAP zmiany, które weszły w życie z początkiem roku, okazały się zaskoczeniem. Od 1 stycznia 2026 roku e-Doręczenia zastąpiły korespondencję realizowaną dotychczas przez skrzynki ePUAP.

Ministerstwo Cyfryzacji informuje także, iż:

• Obywatel lub firma nie załatwią skutecznie sprawy online, jeśli urząd nie ma aktywnego ADE – w przypadkach, w których przepisy szczególne nie przewidują ani nie wymagają korzystania z innego kanału komunikacji.
• Przestała obowiązywać fikcja doręczenia dla korespondencji wysłanej z urzędu do podmiotu niepublicznego przez ePUAP.
• Komunikacja między urzędami nadal może odbywać się przez ePUAP, podobnie jak korespondencja kierowana np. do sądów administracyjnych.
• E-usługi są zintegrowane z e-Doręczeniami w przypadku usług, dla których przepisy szczególne nie określają ePUAP jako wyłącznego kanału wysyłki.

Obowiązkowe posiadanie adresu e-Doręczeń dla firm – dla większości terminy na założenie już minęły

Trzeba wiedzieć, od kiedy przedsiębiorca musi mieć adres do e-Doręczeń. Jak informuje rząd na stronie biznes.gov.pl, termin na wdrożenie e-Doręczeń zależy od daty rejestracji firmy w CEIDG albo w KRS. I tak:

• firmy, które rejestrują działalność w CEIDG albo w KRS od 1 stycznia 2025 roku, zakładają skrzynki do e-Doręczeń podczas rejestracji,
• firmy, które zarejestrowały działalność w CEIDG przed 1 stycznia 2025 roku, muszą mieć adres do e-Doręczeń od 1 października 2026 roku,
• firmy, które zarejestrowały działalność w KRS przed 1 stycznia 2025 roku, musiały mieć adres do e-Doręczeń od 1 kwietnia 2025 roku,
• przedstawiciele zawodów zaufania publicznego mają obowiązek posługiwania się e-Doręczeniami od 1 stycznia 2025 roku.

Jak założyć adres do e-Doręczeń?

Dobra wiadomość jest taka, że proces aktywacji adresu do e-Doręczeń jest prosty i można go przeprowadzić całkowicie online. Wystarczy wejść na stronę gov.pl/web/e-doreczenia, gdzie znajdziesz szczegółową instrukcję krok po kroku. Cała procedura zajmuje kilka minut i wymaga jedynie potwierdzenia tożsamości – na przykład za pomocą profilu zaufanego lub e-dowodu. Jeśli jeszcze nie masz aktywnego adresu, nie zwlekaj.

Bezpieczeństwo danych na europejskim poziomie

Jedną z największych zalet e-Doręczeń jest wysoki poziom bezpieczeństwa gwarantowany przez unijne przepisy. Zarówno publiczne, jak i komercyjne usługi doręczeń elektronicznych muszą spełniać rygorystyczne normy dotyczące ochrony danych i wiarygodności przekazu.

System zapewnia integralność przesyłanych dokumentów – masz pewność, że treść nie została zmieniona podczas transmisji. Każda operacja jest rejestrowana, co daje pełną transparentność i możliwość weryfikacji w razie wątpliwości.

Dlaczego warto przejść na „cyfrę" zamiast kartki papieru i koperty?

Poza oczywistymi korzyściami ekologicznymi – mniej papieru, mniej transportu – e-Doręczenia oferują szereg praktycznych udogodnień. Korespondencja dociera natychmiast, nie musisz martwić się o awizo w skrzynce czy wizytę na poczcie. Wszystkie dokumenty masz w jednym miejscu, dostępne 24 godziny na dobę z dowolnego urządzenia z dostępem do Internetu.

To także większa kontrola nad terminami. System informuje o nowych wiadomościach, a data doręczenia jest jednoznacznie określona – koniec z wątpliwościami, czy pismo dotarło i kiedy to się stało. Ponadto warto zauważyć, że korespondencja wysyłana do podmiotu publicznego za pomocą publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (PURDE) jest darmowa dla wszystkich.

Źródło: gov.pl