Pracodawca, Działalność gospodarcza

W najnowszej edycji cyklicznej publikacji Baker Tilly TPA Index autorzy raportu przedstawiają nie tylko aktualny obraz koniunktury w Polsce, sytuację na rynku transakcji oraz ocenę warszawskiej giełdy. W specjalnym dodatku analizują temat marż kredytowych dla przedsiębiorstw w Polsce na tle Unii Europejskiej.

Niepewna sytuacja geopolityczna, powrót inflacji i związana z nią utrata realnej wartości zarobków zmieniają podejście pracowników do potrzeby zmiany firmy, w której pracują. Mniej osób aktywnie rozgląda się za nowym pracodawcą. Zmieniła się też główna przyczyna skłaniająca pracownika do takiej zmiany – nie jest nią odmowa podwyżki wynagrodzenia.

Pewne zasady postępowania są oparte jedynie na zwyczaju. Warto od czasu do czasu pochylić się nad nimi i skonfrontować je z tym, co wynika z obowiązujących przepisów, by mieć pewność, że swoim działaniem nie łamiemy prawa. Dotyczy to w szczególności pracodawców, którzy często niezgodnie z przepisami odmawiają pracownikom korzystania z przysługujących im uprawnień.

Dokumentów nie należy podpisywać w ciemno. Każdy o tym wie, ale jednocześnie każdemu zdarzyło się kiedyś w pośpiechu złożyć podpis bez głębszego zastanowienia. Robimy tak nie tylko w bankach i urzędach, ale też w pracy. Tymczasem konsekwencje tej beztroski bywają opłakane.

Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu poparło projekt zmian dotyczących wymiaru urlopu, których celem jest zachęcenie zwłaszcza młodszych osób do podjęcia pracy. Proponowane modyfikacje miały również stanowić formę gratyfikacji dla obecnie zatrudnionych pracowników. Teraz decyzję w tej sprawie podjęła sejmowa komisja zajmująca się propozycją.

Pracodawca nie może obniżyć tego świadczenia, bo pracownik pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie powinno go też interesować to, czy dostał je już w innym zakładzie pracy. Tylko jedna rzecz jest ważna dla prawa do tych pieniędzy.

Zasady korzystania z narzędzi AI przez pracodawców i pracowników – czy AI Act wystarczy? Co zmieni planowana ustawa o systemach AI w Polsce dla firm i instytucji? Czy pracownik może odmówić wykonania polecenia wygenerowanego przez AI? Czy można zwolnić pracownika za potajemne korzystanie z narzędzi AI? W szczegółowym wywiadzie na nasze pytania odpowiada radca prawny Marietta Poźniak.

Coraz bardziej dojrzała polska gospodarka zaczyna mieć problemy z ograniczeniami limitów kredytowych i to mimo dobrej kondycji finansowej kontrahentów. Firmy, które do rozwinięcia skrzydeł potrzebują kredytów napotykają na ekonomiczne bariery. Dlatego rośnie potrzeba rozszerzania ochrony ubezpieczeniowej ponad poziom oferowany w ramach podstawowych polis ubezpieczenia należności handlowych.

Polacy masowo przenoszą zakupy do sieci – już ok. 70 proc. kupuje online, a sprzedaż e-commerce rośnie szybciej niż cały handel detaliczny. W marcu 2026 r. zwiększyła się o ponad 17 proc. rok do roku, umacniając swój udział w rynku. W sytuacji, w której klient widzi produkt na ekranie, zanim go dotknie, o sukcesie coraz częściej decyduje wygląd. Konkurencja przeniosła się w sferę wizualną, co zwiększa ryzyko sporów o design i granice dopuszczalnej inspiracji. Firmy, które potrafią ten obszar zabezpieczyć prawnie, osiągają średnio o 41 proc. wyższy przychód na pracownika niż konkurencja.

Przez ostatnie lata polski rynek pracy wypracował dość wygodną równowagę. Prawo zakazywało zawierania umów cywilnoprawnych tam, gdzie w rzeczywistości istniał stosunek pracy — ale egzekwowanie tego zakazu wymagało procesu sądowego. Postępowanie ciągnęło się latami, a ryzyko dla pracodawcy było stosunkowo niewielkie. To się zmieniło. Od 8 lipca 2026 r. inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może samodzielnie — bez wyroku sądu — wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że łącząca strony umowa jest w rzeczywistości stosunkiem pracy. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak ocenić ryzyko prawne i biznesowe oraz jak się przygotować na ewentualną kontrolę ze strony PIP.

Nowe przepisy w Kodeksie pracy dotyczące stażu pracy weszły w życie w styczniu i maju 2026 roku. Sektor publiczny objęły z początkiem roku, a prywatne firmy 1 maja 2026 r. Wprowadziły rewolucyjne zmiany w naliczaniu stażu pracy. Jak obecnie liczymy staż pracy? Kto korzysta na nowych przepisach? Pracownik ma 24 miesiące na udokumentowanie dłuższego stażu pracy.

Wynajęcie swojego mieszkania lub domu nie zwalnia właściciela z obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości. Ale w tym przypadku wątpliwe jest jaka stawka podatku od nieruchomości jest właściwa. Ta dla budynków mieszkalnych (aktualnie maksymalna stawka wynosi 1,25 zł za 1 m2), czy dla budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (aktualnie 35,53 zł za 1 metr kwadratowy - również stawka maksymalna). Problem jest istotny, bo ta druga stawka jest - jak widać - ponad 28 razy wyższa. A w każdym kolejnym roku będzie tylko drożej.

Od 1 stycznia 2026 r. wzrosły składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorców. ZUS wyjaśnia, że ich wysokość zależy od minimalnego wynagrodzenia oraz prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Płaca minimalna jest w 2026 r. wyższa o 140 zł w porównaniu z ubiegłym rokiem (wynosi 4806 zł brutto), natomiast przeciętne wynagrodzenie wzrosło o 747 zł.

Usługa Firma w aplikacji mObywatel przeznaczona jest dla osób, które prowadzą działalność gospodarczą. Usługa umożliwia założenie firmy w kilka minut bez wizyty w urzędzie. Wystarczy wypełnić wniosek w aplikacji, podpisać go cyfrowo i wysłać do CEIDG bezpośrednio z telefonu.

Umowy zlecenia budzą kontrowersje. Z założenia powinny być podstawą elastycznej współpracy, ale w praktyce zyskały przydomek śmieciowych. W ostatnim czasie stały się też przedmiotem zwiększonego zainteresowania rządzących i Państwowej Inspekcji Pracy. Dlaczego? Warto znać obowiązujące zasady, żeby uniknąć zbędnych komplikacji.

Aplikacja, którą masz już w telefonie, właśnie zyskała funkcję, której brakowało przedsiębiorczym Polakom. Teraz można przez nią zrobić coś, co dotąd było możliwe przy komputerze. Ale czy trzeba za to zapłacić?

Reforma PIP to nie tylko przekształcanie umów zlecenia w umowy o pracę. Już niedługo kary grzywny, którymi będą zagrożeni pracodawcy łamiący prawa pracowników będą dwukrotnie wyższe. Czy to przyczyni się do bardziej sumiennego przestrzegania przez nich obowiązujących zasad?

Nie tylko licea ogólnokształcące, ale i szkoły zawodowe współpracują z przyszłymi pracodawcami, a także uczelniami wyższymi, w tym przypadku są to technika. Jakie są możliwości w tym zakresie oraz jakie korzyści z tego wynikają dla obu stron?

W czasach, gdy tempo zmian technologicznych i rynkowych rośnie z roku na rok, rozwój kompetencji staje się koniecznością. Dla wielu przedsiębiorców dobrą wiadomością jest fakt, że w 2026 roku dostępne są liczne programy finansowania szkoleń, kursów i usług rozwojowych, które mogą znacząco obniżyć koszty inwestycji w kompetencje zespołu. Jednym z najważniejszych źródeł wsparcia pozostaje Krajowy Fundusz Szkoleniowy (KFS), ale przedsiębiorcy mogą również korzystać z projektów realizowanych w ramach Podmiotowego Systemu Finansowania powiązanego z Bazą Usług Rozwojowych (BUR). Oba mechanizmy umożliwiają uzyskanie wysokiego poziomu dofinansowania – często sięgającego nawet 90 lub 100 procent kosztów szkolenia.

Czy pracodawca musi wyrazić zgodę na urlop na żądanie pracownika? Choć przez wiele lat przyjmowano, że nie, to jednak w praktyce wykształcił się pogląd, zgodnie z którym żądanie pracownika podlega pewnym ograniczeniom. W tej sprawie wypowiedział się ostatnio Główny Inspektor Pracy. Co powiedział?

Zbliżają się święta, a wraz z nimi okres firmowych spotkań. Czy udział w nich jest obowiązkowy? Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest taka prosta, jak jeszcze kilka lat temu, gdy dla każdego było jasno, że obowiązkiem pracownika jest dostosowanie się do szeregu wymagań stawianych przez pracodawcę.

Czy pracodawca może zwolnić rodzica małego dziecka? To pytanie często pada, a jak się okazuje odpowiedź na nie wcale nie jest taka oczywista. Wszystko zależy od okoliczności, a w szczególności od tego czy rodzic małego dziecka korzysta z urlopu związanego z opieką nad dzieckiem. Wiele zależy też od zachowania rodzica-pracownika (i potencjalnych naruszeń z jego strony) ale i od sytuacji finansowej pracodawcy jak i związków zawodowych. Poniżej szczegóły zakresu ochrony rodziców-pracowników przed rozwiązaniem stosunku pracy, ale i przedstawienie wyjątków - sytuacji, kiedy do takiego rozwiązania dojść może.

Jeszcze kilka lat temu hejt w pracy traktowano jak „szum w tle”. Dziś ten sam „szum” coraz częściej staje się realnym problemem prawnym, dowodowym i wizerunkowym dla pracodawcy. Bo hejt to nie tylko emocje. To konkretne zachowania, które – jeśli są powtarzalne, publiczne albo tolerowane przez organizację – mogą prowadzić do dokładnie takich skutków jak mobbing. I coraz częściej to właśnie hejt jest pierwszym testem: czy pracodawca naprawdę dba o bezpieczne i godne warunki pracy, czy tylko deklaruje to w polityce HR.

Wraz z rozwojem technologii, rozwijają się też stosunki społeczno-gospodarcze. Cyfryzacja i tokenizacja dotarła i do stosunku pracy. Już wcale nie takie oczywiste jest to, że dodatkowe świadczenia pracownicze mogą mieć formę tylko pieniężną, benefitów czy deputatów. We współczesnych realiach prym mogą wieść tokeny. I tutaj z odpowiedzią na wiele prawno-pracowniczych wątpliwości przychodzi nam wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, III AUa 1247/24 - bardzo świeży i aktualny bo z 19 lutego 2025 r. Już da się słyszeć głosy, że to będzie przełom dla pracowników i pracodawców, tokeny w zamian za podwyżkę - to jest novum. Zaprezentowana przez sąd wykładnia daje ugruntowanie dla programów motywacyjnych dla pracowników opartych na technologii blockchain.

Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy z 2023 r. do zestawu uprawnień przysługujących pracującym rodzicom dodano nowe rozwiązanie. To już 2 lata odkąd istnieje regulacja, ale wciąż są rodzice, będący pracownikami, którzy nie są świadomi swoich podstawowych praw w miejscu, związanych z rodzicielstwem. Co ciekawe, w gruncie rzeczy regulacja nie odnosi się tylko do rodziców, ponieważ chodzi o pracownika opiekującego się dzieckiem.