Jesteś chory? Pracodawca może przyjść na kontrolę. Musisz wpuścić go do mieszkania

• Pracodawca może przyjść na kontrolę
• Kontrola przy wykorzystaniu środków adekwatnych
• Kontrolującego trzeba wpuścić do mieszkania

Pracodawca może przyjść na kontrolę

Od kilku miesięcy pracownicy czekali na wejście w życie znowelizowanych przepisów dotyczących zasad korzystania ze zwolnień lekarskich i zasad przeprowadzania kontroli ich wykorzystywania zgodnie z celem. Warto pamiętać, że zarówno przed zmianą, jak i po jej wprowadzeniu, do przeprowadzenia takiej kontroli jest uprawniony nie tylko Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ale w określonych okolicznościach również pracodawca-płatnik składek. W przypadku wystąpienia wątpliwości czy zwolnienie od pracy było wykorzystywane niezgodnie z jego celem, rozstrzyga jednak zawsze właściwa jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uzyskując w miarę potrzeby opinię lekarza, który wystawił zwolnienie lekarskie, lub lekarza orzecznika.

Kontrola przy wykorzystaniu środków adekwatnych

Zgodnie z przepisami w brzmieniu obowiązującymi od 13 kwietnia 2026 r., ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, w przypadku, gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:
1) wykonuje pracę zarobkową lub
2) podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia.
Jeśli płatnik zdecyduje się na przeprowadzenie kontroli, musi pamiętać o tym, że jest w tym zakresie zobowiązany do stosowania zasad wynikających z art. 68–68g ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Kontrola być dokonywana z wykorzystaniem środków adekwatnych i proporcjonalnych do jej celu, z poszanowaniem prywatności osoby kontrolowanej oraz innych osób przebywających w miejscu kontroli oraz w sposób wolny od ryzyka pogorszenia się stanu zdrowia osoby kontrolowanej i zakłócania procesu leczenia lub rekonwalescencji.
Wszczęcie kontroli następuje przez okazanie kontrolowanemu upoważnienia. Czynności są prowadzone w miejscu zamieszkania, miejscu pobytu, miejscu pracy osoby kontrolowanej lub w miejscu wykonywania przez nią pozarolniczej działalności lub w innym miejscu, jeżeli jest to konieczne ze względu na cel kontroli. W praktyce jednym z najczęściej zadawanych pytań dotyczących tej problematyki jest to, czy kontrolujący na prawo wejść do mieszkania kontrolowanego?

Kontrolującego trzeba wpuścić do mieszkania

Odpowiedź na nie odnajdziemy w art. 68c ust. 2 wskazanej ustawy, w którym ustawodawca wskazał, że kontrolującemu przysługuje uprawnienie do:
1) wstępu do miejsca przeprowadzania kontroli,
2) legitymowania osoby kontrolowanej wyłącznie w celu ustalenia tożsamości,
3) żądania oraz odbierania informacji od osoby kontrolowanej, jej płatnika składek lub lekarza leczącego,
4) dostępu do danych ubezpieczonego i płatnika składek gromadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek
– jeżeli jest to uzasadnione celem prowadzonej kontroli.

Kontrolujący jest obowiązany do:
1) okazania osobie kontrolowanej lub osobie przebywającej w miejscu przeprowadzania kontroli legitymacji służbowej albo pracowniczej oraz upoważnienia do przeprowadzenia kontroli;
2) poinformowania osoby kontrolowanej o jej uprawnieniach, w tym o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu kontroli;
3) zachowania w tajemnicy wszelkich informacji dotyczących prywatności osoby kontrolowanej pozyskanych w czasie kontroli.

Z kolei osoba kontrolowana ma obowiązek:
1) umożliwić przeprowadzenie kontroli;
2) udostępnić kontrolującemu na jego żądanie informacje w zakresie kontroli;
3) składać wyjaśnienia w zakresie kontroli na żądanie kontrolującego.