Nadgodziny, Wiek emerytalny

Polskie finanse publiczne znalazły się w krytycznym punkcie. Wydajemy znacznie więcej, niż zarabiamy, a dług rośnie w zastraszającym tempie. Tegoroczny raport fundacji FOR i WEI, zatytułowany „Budżetowy S.O.S.”, to nie tylko alarmujący sygnał ostrzegawczy, ale i konkretna mapa drogowa, która ma uchronić nas przed gospodarczą katastrofą. Eksperci ostrzegają: jeśli nie zmienimy kursu, czekają nas lata stagnacji i drastyczne obniżenie poziomu życia. Proponują m.in. wprowadzenie jednolitego wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn na poziomie 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur.

Już kolejny rok w systemie podatkowym obowiązuje zwolnienie przeznaczone dla osób, które pozostają aktywne zawodowo mimo osiągnięcia wieku emerytalnego. Ulga dla pracującego seniora jest preferencją, z której chętnie korzystają podatnicy. Trzeba jednak pamiętać, że jest ona niejednokrotnie problematyczna i trudna w rozliczeniu. A także, że nie przysługuje każdemu seniorowi.

Regulacje szczególne stosowane w odniesieniu do wybranych grup zawodowych nie muszą być bardziej korzystne od tych znajdujące zastosowanie do ogółu pracowników. I choć budzi to niezadowolenie, zasada jest prosta – przepisy szczególne wykluczają stosowanie przepisów ogólnych, nawet gdy pracownicy tracą na tym finansowo.

53,8 proc. badanych chce jakiejś formy zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn, choć najczęściej respondenci chcą zrównania wieku w dół - wynika z sondażu IBRiS dla „Rz”.

Osiągnięcie wieku emerytalnego nie oznacza już rezygnacji z pracy. Coraz więcej Polaków zostaje aktywnych zawodowo, a dane ZUS pokazują wyraźny trend – każdy dodatkowy rok pracy może podnieść emeryturę nawet o 8–10 proc.

Czy Polska, podobnie jak Niemcy musi poidnieść wiek emerytalny kobiet i mężczyzn? Jak wygląda obecna sytuacja demograficzna w kraju

Czy kobiety i mężczyźni powinni przechodzić na emeryturę w tym samym wieku? Do Sejmu trafiła petycja, która może zmienić obecny system. Rząd jednak studzi oczekiwania i jasno wskazuje: na razie nie ma podstaw do reformy.

W odpowiedzi na interpelację poselską – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdziło, że zostało zobligowane do podjęcia prac nad „rozwiązaniem zgodnym z oczekiwaniami społecznymi osób, które ze względu na utratę sił będącą konsekwencją długiego okresu wykonywania pracy zarobkowej nie są w stanie kontynuować jej aż do momentu osiągnięcia wieku emerytalnego” – tj. nad opracowaniem stanowiska rządu dotyczącego projektów regulacji mających na celu wprowadzenie tzw. emerytur stażowych. W praktyce, wprowadzenie emerytur stażowych – umożliwiłoby przechodzenie na emeryturę nawet 7 lat wcześniej (kobietom już w wieku 53 lat, a mężczyznom odpowiednio – w wieku 58 lat).

Osoby po 50. roku życia przejdą na emeryturę, ale później niż w wieku emerytalnym. Dlaczego? Mówią, że nie stać ich na taki luksus. Średnia emerytura w Polsce wynosi 3544,37 zł. Pół miliona emerytów musi wyżyć za minimalne świadczenie w wysokości 1878,91 zł. Co więcej, wiele osób ma przelewy niższe niż ta kwota.

Nauczyciele wciąż toczą bój o pracę w godzinach nadliczbowych. Zgodnie z Uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2025 r. (sygn. akt III PZP 3/24) nadgodziny nauczycieli powinny być rozliczane na podstawie Kodeksu pracy. Za przekroczenie normy czasu pracy w miesiącu należy się dodatkowe wynagrodzenie. Tymczasem propozycja MEN to nowa regulacja w Karcie Nauczyciela. Nie zgadza się na to ZNP.

Pomysł zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn nie jest niczym nowym. Jednakowy czas przejścia na emeryturę dla obu płci przewidywała reforma emerytalna z 2012 roku podjęta przez ówczesny rząd premiera Donalda Tuska. Czy ten pomysł znowu ma zostać wcielony w życie?

W Polsce funkcjonuje nierówny wiek emerytalny dla kobiet i mężczyzn. Kobiety mogą przejść na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat. Czy to nie jest dyskryminacja? Czy ustalony wiek emerytalny Polek i Polaków narusza zasadę równości wyrażoną w Konstytucji RP?

Nowy wiek emerytalny w Polsce: dla kobiet i mężczyzn 62 lata. Czy to się uda? Uspokajamy (szczególnie kobiety) - póki co obowiązuje ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1749) i nie zmienia się wiek emerytalny. Ale jednocześnie sygnalizujemy, że może się zmienić. Są pomysły, są petycje a komisje pracują nad zmianą prawa emerytalnego w Polsce - bo dane ekonomiczne, demograficzne i inne prognozy nie napawają spokojem. Wręcz aktualne pokolenie 30-40. latków ma się czego obawiać. Trzeba działać, trzeba to naprawić, trzeba uszczelnić system na następne lata.

W 2025 r. powstał projekt przepisów, które miały obniżyć wie emerytalny dla kobiet i mężczyzn z określonej grupy zawodowej. Propozycja wywołała wiele emocji. Co stało się z tym pomysłem i jaki jest etap prac nad przepisami?

Wiek emerytalny będzie podwyższony - to nieuchronne, by emerytury w ogóle mogły być wypłacane, bo alternatywą jest bankructwo Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i całego systemu emerytalnego. Problemów do rozwiązania jest zresztą znacznie więcej, a kolejne zmiany w systemie emerytalnym zamiast je rozwiązywać tylko ten system komplikują.

Menedżer, który próbuje ogarnąć zespół na podstawie arkuszy z grafikiem, papierowej listy obecności i maili o nadgodzinach, zwykle widzi tylko fragment prawdziwej sytuacji. Trudno wtedy odpowiedzieć na proste pytania: czy grafik pracy jest ułożony zgodnie z przepisami, kto faktycznie jest dziś dostępny, jak rozliczyć nadgodziny i czy ewidencja czasu pracy obroni się przy kontroli PIP. Nowe raporty czasu pracy w systemie RCPonline zbierają te informacje w jednym miejscu – w kolejnych częściach pokażemy pięć typowych problemów menedżera i konkretne widoki raportowe, które pomagają je rozwiązać bez żonglowania plikami.

Sytuacja demograficzna w Polsce jest coraz trudniejsza. Przyrost naturalny jest ujemny, liczba osób w wieku produkcyjnym spada, a społeczeństwo się starzeje. Co będzie dalej z emeryturami? Czy będzie można na nie liczyć? Pierwsza zmiana, która miałaby zostać wprowadzona to podwyższenie wieku emerytalnego dla bezdzietnych kobiet.

Czy kolejna grupa zawodowa uzyska szczególne uprawnienia emerytalne? Toczą się prace na przepisami, które miałyby umożliwić niektórym osobom wcześniejsze zakończenie aktywności zawodowej. Nie każdego będzie obowiązywała granica 60 i 65 lat.

Przed podpisaniem każdy dokument należy przeczytać. Jednak aby przyniosło to pożądany efekt, trzeba znać swoje prawa i rozumieć jak złożenie podpisu na nie wpłynie. Dotyczy to również relacji pracowników z pracodawcami. Bo choć pracodawca to podmiot profesjonalny, nie zawsze dba o dobro pracownika i czasami nie mówi całej prawdy.

W budżetówce wciąż problem nadgodziny. O prawie do nich rzadko decydują nowelizacje ustaw z inicjatywy polityków. Częściej wyroki Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.

Źródłem nadgodzin nauczyciela jest odpowiadanie na emaile od rodziców, sprawdzanie kartkówek, przygotowywanie się do lekcji, rady pedagogiczne, zebrania, wycieczki. A nawet czas dyżurowania na korytarzu w czasie przerwy. Pod warunkiem przekroczenie 40 h pracy tygodniowo. Część nadgodzin może być realizowana w domu, gdyż nauczyciel nie ma normy dziennej pracy, a art. 43 Karty Nauczyciela stanowi, że do czasu pracy nauczyciela zalicza: zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.

Problemów do rozwiązania jest zresztą znacznie więcej, a kolejne zmiany w systemie emerytalnym zamiast je rozwiązywać tylko ten system komplikują. Najlepszym tego dowodem jest reanimacja emerytur pomostowych - świadczenia, które w momencie wprowadzenia reformy emerytalnej miało być sukcesywnie wygaszane czy trzymanie w niepewności potencjalnych beneficjentów emerytur stażowych.

Dodatek za godziny nadliczbowe z 2024 roku wypłacany w 2025 roku. Jakie minimalne wynagrodzenie przyjąć? Kiedy przysługuje dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za prace w godzinach nadliczbowych, a kiedy przysługuje dodatek w wysokości 50 proc. wynagrodzenia?

Prezydent podpisał nowelizację przesuwającą z 65 lat na 70 lat wiek, po ukończeniu którego odwołuje się komorników z urzędu. Czy będą zgłaszane roszczenia odszkodowawcze?

Reforma emerytalna konieczna? Ludwik Kotecki z RPP wskazuje, że wydłużenie wieku emerytalnego lub zwiększenie efektywnego czasu pracy może pomóc w zrównoważeniu finansów publicznych. Polska ma niski wiek emerytalny i niską stopę zastąpienia, a rosnące wydatki pogłębiają deficyt budżetowy.