Niepełnosprawni, Orzeczenie o niepełnosprawności

Dla wielu osób uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności wydaje się momentem przełomowym. Dokument potwierdza problemy zdrowotne, daje status osoby z niepełnosprawnością i w powszechnym przekonaniu  powinien automatycznie otwierać drogę do pieniędzy. Tymczasem w 2026 roku tysiące osób z ważnym orzeczeniem nie dostaną żadnego świadczenia pieniężnego. I nie jest to błąd urzędu ani pomyłka w dokumentach, lecz efekt konstrukcji systemu. Wyjaśniamy, dlaczego samo orzeczenie nie gwarantuje wypłat, jakie warunki trzeba spełnić, by otrzymać pieniądze, oraz gdzie najczęściej pojawia się rozczarowanie.

Osoby, które w decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności otrzymały co najmniej 70 punktów, mogą już składać wnioski o świadczenie wspierające. Jeśli zrobią to w grudniu lub styczniu, świadczenie będzie przysługiwać od stycznia 2026 r. Natomiast gdy wniosek zostanie złożony dopiero w lutym, wypłata rozpocznie się od lutego, a świadczenie za styczeń przepadnie - wyjaśnia Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.

Wypełniając roczne zeznanie podatkowe PIT podatnicy, którzy mają orzeczoną niepełnosprawność lub mają na utrzymaniu osoby z niepełnosprawnościami - mogą odliczyć ponoszone w zeszłym roku wydatki na samochód osobowy, którego są właścicielami lub współwłaścicielami. Mogą także odliczyć wydatki na  przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.  Jakie są zasady i limity tej ulgi podatkowej? Jak należy dokumentować odliczane wydatki? Warunki i limity tej ulgi były w 2025 roku takie same jak w 2024 roku i nie zmieniły się także w 2026 roku.

W rocznym zeznaniu podatkowym PIT niektórzy podatnicy mogą odliczyć ponoszone w zeszłym roku wydatki na lekarstwa. Kto może skorzystać z tego odliczenia? Jakie są zasady i limity tej ulgi? Te same zasady, co w 2025 roku będą obowiązywać również w 2026 roku.

W dniu 21 listopada br. w Sejmie odbyło się I czytanie przyjętego przez rząd projektu ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, który – według informacji przekazanej przez Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych Łukasz Krasonia – czyni zadość wymaganiom Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Jednocześnie jednak – całkowicie wyklucza on z zakresu wsparcia (tj. prawa do świadczenia w postaci asystencji osobistej) niepełnosprawnych seniorów, czyli osoby z niepełnosprawnościami powyżej 65 roku życia. Z ww. Konwencji wynika natomiast, że – państwa, będące stronami Konwencji, zobowiązane są do uznania równego prawa wszystkich osób niepełnosprawnych do życia w społeczeństwie, nie wprowadzając żadnego ograniczenia ze względu na wiek osoby niepełnosprawnej. Kwestia ta, nie umknęła uwadze posłów.

W dniu 11 września 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok, w którym uznał, że ochrona praw osób niepełnosprawnych przed dyskryminacją pośrednią obejmuje również rodziców dzieci z niepełnosprawnościami. Zdaniem TSUE pracodawca powinien dostosować warunki zatrudnienia i pracy rodziców takich dzieci w taki sposób, żeby mogli oni sprawować opiekę nad swoimi dziećmi bez obawy, że będą przez to narażeni na dyskryminację pośrednią.

Wielu podatników wciąż nie wie, że może odzyskać nawet kilkaset złotych, odliczając w rocznym zeznaniu wydatki poniesione na leki. Umożliwia to ulga rehabilitacyjna, z której skorzystać mogą nie tylko osoby z niepełnosprawnością, ale również ich opiekunowie. Co ważne, obecne zasady rozliczania ulgi będą obowiązywać także w 2026 roku.

Posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie zawsze oznacza prawo do pieniędzy z państwowych programów. W 2026 roku wiele osób, mimo formalnego statusu osoby z niepełnosprawnością, nie otrzyma żadnych świadczeń pieniężnych. Powody są różne: od zbyt niskiej punktacji, przez wiek lub stopień niepełnosprawności, po pobyt w placówce całodobowej. Wyjaśniamy, kto i dlaczego wypada z systemu wsparcia finansowego, oraz jakie świadczenia w praktyce nie przysługują.

Świadczenie wspierające miało być nową formą pomocy dla dorosłych osób z niepełnosprawnościami, wypłacaną przez ZUS bez względu na dochód. Jednak nie wszyscy uprawnieni, czyli ci, którzy uzyskali odpowiedni poziom potrzeby wsparcia (co najmniej 70 punktów), mogą je otrzymać. Jedną z głównych przeszkód jest pobyt w placówkach całodobowej opieki. Oto szczegóły.

Nie każdy wniosek o orzeczenie o niepełnosprawności oznacza wizytę przed komisją lekarską. W 2026 roku coraz częściej decyzja zapadać może bez badania, wyłącznie na podstawie dokumentacji medycznej. Dla wielu osób oznacza to krótszą procedurę, mniej stresu i brak konieczności osobistego stawiennictwa. Sprawdzamy, kiedy komisja może wydać orzeczenie w ten sposób w 2026 roku i co trzeba przygotować, by skorzystać z tej możliwości.

Orzeczenie o niepełnosprawności dziecka to ważny dokument, który uprawnia do wielu ulg, świadczeń i przywilejów. Kiedy dziecko może otrzymać orzeczenie? Na jak długo jest wydawane? Jakie wsparcie można uzyskać? Oto najważniejsze świadczenia na 2026 rok.

W orzeczeniu o niepełnosprawności jeden mały zapis może zdecydować o wszystkim: o świadczeniach, refundacji sprzętu, asystencie, turnusach rehabilitacyjnych i kilku tysiącach złotych rocznie. To nie stopień, lekki, umiarkowany czy znaczny, daje pieniądze i realną pomoc. Decydują cztery punkty, które komisja zaznacza w kilka sekund: 5, 6, 7 i 8. W 2026 roku ich znaczenie wzrośnie jak nigdy wcześniej. Sprawdzamy, co oznaczają i jak zadbać, by znalazły się w Twoim orzeczeniu.

Czy na POChP można dostać orzeczenie o niepełnosprawności? To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez osoby, które zmagają się z dusznością, ograniczoną wydolnością i częstymi zaostrzeniami choroby. Od 2026 roku komisje mają korzystać z nowych, ujednoliconych zasad, a w praktyce oznacza to, że część pacjentów z POChP może liczyć na orzeczenie, nawet w stopniu umiarkowanym lub znacznym, jeśli choroba realnie ogranicza codzienne funkcjonowanie. Wyjaśniamy, jakie objawy i dokumenty są najważniejsze, kiedy komisje orzekają pozytywnie i co dokładnie trzeba wykazać, aby uzyskać wsparcie.

Co nowego dla niepełnosprawnych w 2026? Wiele. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oficjalnie przedstawiło szczegółowy plan działań wspierających osoby z niepełnosprawnościami na nadchodzący 2026 rok. Dokument ten, zatwierdzony przez Sekretarza Stanu Łukasza Krasonia, pełniącego funkcję Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, stanowi kompleksową strategię pomocy społecznej i zawodowej dla osób wymagających szczególnego wsparcia. Poniżej szczegółowo analizujemy RPD dla OzN.

Nie zawsze konieczna jest komisja, by otrzymać orzeczenie o niepełnosprawności. W niektórych przypadkach decyzja może zapaść wyłącznie na podstawie dokumentów medycznych. Sprawdź, jak wygląda procedura bez udziału wnioskodawcy, kiedy urząd może z niej skorzystać i co trzeba przygotować, by orzeczenie zostało wydane w trybie uproszczonym.

Transport — który dla większości jest oczywistością — dla wielu osób z niepełnosprawnościami oznacza codzienną walkę o podstawową niezależność. Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami obchodzony 3 grudnia to dobra okazja, by przyjrzeć się, jak wygląda ich rzeczywistość.

Z jakimi problemami spotykają się osoby niepełnosprawne w trakcie podróży samolotem? Okazuje się, że jest ich całkiem sporo. RPO wystąpił w tej sprawie do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz Pełnomocnika Rządu ds. Osób z Niepełnosprawnościami.

Orzeczenie o niepełnosprawności to nie bariera. Pracodawcy zaczynają wykorzystywać potencjał osób niepełnosprawnych. To konieczność również z tego względu, że rynek pracy nie nadąża za rzeczywistością. Co roku ubywa ogromna liczba pracowników. Należy aktywizować dostępne zasoby, takie jak osoby niepełnosprawne, kobiety w wieku produkcyjnym, najmłodsi i najstarsi pracownicy. Co więcej, można otrzymywać nawet 4140 zł miesięcznie za zatrudnienie osoby z niepełnosprawnością.

W dniu 4 listopada br. do Sejmu został wniesiony przyjęty przez rząd projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, którego celem jest uregulowanie na poziomie systemowym najważniejszej usługi wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami, dzięki której niepełnosprawni – szczególnie ci, którzy wymagają bardzo intensywnego wsparcia – mają szansę na niezależne życie. Z prawa do wsparcia, projekt całkowicie wyklucza jednak niepełnosprawnych seniorów, czyli osoby z niepełnosprawnościami które osiągnęły już 65 roku życia.

Współczesny rynek pracy nieustannie ewoluuje, otwierając drzwi do nowych, często niedocenianych, a jednocześnie niezwykle satysfakcjonujących profesji. Jedną z nich jest zawód asystenta osobistego osoby z niepełnosprawnością. W związku z ustawą o asystencji osobistej i kompletnie nową koncepcją asystencji dla osób niepełnosprawnych, otwiera to nowe możliwości. To praca, która oferuje nie tylko możliwość zarobku, ale może też dać poczucie misji i realnego wpływu na jakość życia innych. Na czym dokładnie polega ta praca, jakie kwalifikacje są potrzebne i kto zatrudnia?

Od 2026 roku osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności mogą liczyć na większe wsparcie z ZUS. Wzrosną renty, dodatki i progi dochodowe, a świadczenie wspierające obejmie nowych beneficjentów. Waloryzacja o 4,9 proc. podniesie miesięczne kwoty nawet o kilkaset złotych. Sprawdź, jak zmieniają się zasady, kto zyska najwięcej i jak złożyć wniosek online bez wychodzenia z domu.

Choroba nowotworowa to trudne leczenie, ale trzeba wiedzieć, że to też prawo do dodatkowego wsparcia od państwa. Mało kto wie, że pacjenci onkologiczni mogą ubiegać się o orzeczenie o niepełnosprawności, które otwiera drogę do wielu ulg, świadczeń i przywilejów. Sprawdź, kiedy rak daje prawo do orzeczenia i jakie korzyści można zyskać.

Wezwanie na komisję orzekającą o niepełnosprawności to dla wielu osób stresujące doświadczenie. W 2025 roku zmieniły się jednak zasady, komisje mają działać szybciej, a rozmowa z lekarzem orzecznikiem ma być bardziej zrozumiała i skupiona na realnych trudnościach w codziennym życiu. Sprawdź, o co najczęściej pyta lekarz, jak przebiega komisja krok po kroku i co zrobić, by zwiększyć swoje szanse na uzyskanie orzeczenia.

Kolejny list do Infor.pl o tym samym schemacie przebiegu komisji ustalania stopnia i zakresu niepełnosprawności wobec dziecka. Komisje w sprawie niepełnosprawności wykorzystają w ocenie niepełnosprawność trzy pytania, które nie są badaniem medycznym, a rodzajem wywiadu. Z listów rodziców wynika, że jest to bardzo powierzchowny wywiad (niektórzy rodzice używają słowa "prostacki", "nienaukowy"). W przypadku dzieci autystycznych i mających zespół Aspergera są to pytania o 1) imię i nazwisko 2) wiek i 3) ulubione zajęcia. Jeszcze inne pytania są w odniesieniu do dzieci okaleczonych na poziomie wzroku, sprawności nóg albo rąk. W tym wypadku mama takiego dziecka relacjonuje nam, że w badaniu dziecka z niepełnosprawnością na poziomie wzroku i ortopedii kluczowe stały się na komisji orzeczniczej pytania (nie lekarza a pedagoga): 1) czy chłopiec może sam się ubrać, 2) sam się najeść, czy 3) ma kolegów. Matka wyciąga z tego wniosek, że zamiast badania medycznego pod kątem stopnia niepełnosprawności (nie było ortopedy ani okulisty) jej rodzina przeszła jakiś rodzaj testu na samodzielność jej dziecka (jeżeli dziecko się samo ubierze, to nie jest niepełnosprawne).

4 134 zł miesięcznie, czyli świadczenie wspierające w najwyższej dopuszczalnej ustawowo wysokości, bez konieczności uczestniczenia w procedurze ustalania poziomu potrzeby wsparcia przez osoby legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, które są niezdolne do samodzielnej egzystencji, aby nie „narażać ich na stres związanych z dodatkowymi komisjami lekarskimi, na których kolejny raz muszą udowadniać swoją niepełnosprawność” – to postulat, który trafił niedawno na biurko Prezydenta.