Obowiązek, Umowa o dzieło

Polacy coraz chętniej dorabiają na umowach o dzieło, a prawdziwym zagłębiem takich zleceń pozostaje Mazowsze. Najnowsze dane ZUS za pierwsze półrocze 2026 roku pokazują wyraźny trend: dominują umowy ekspresowe, trwające zaledwie jeden dzień, zawierane głównie w branżach kreatywnych i IT. Co ciekawe, tradycyjne papierowe formularze niemal całkowicie odeszły do lamusa.

Zwolnienie podatkowe stosowane w odniesieniu do ulgowych usług i świadczeń wypłacanych pracownikom z ZFŚS ma określony przez ustawodawcę limit. Oznacza to, że przyznając kolejne świadczenia, trzeba śledzić ich narastającą wartość. Jednak czy to oznacza, że należy też weryfikować wartość świadczeń przekazanych pracownikowi przez innego pracodawcę?

Od ilu lat można pracować w Polsce? Od kiedy można pracować na umowie o pracę, a od ilu lat można wykonywać czynności na umowę zlecenie czy dzieło? Co na to prawo?

Kupo mieszkania oznacza podpisanie aktu notarialnego, wpis do księgi wieczystej i szereg nowych obowiązków. Czy jednym z nich jest konieczność zameldowania się pod adresem nabytej nieruchomości? Przepisy rozdzielają własność lokalu od miejsca faktycznego pobytu. Kluczowe znaczenie ma więc nie to, do kogo należy mieszkanie, lecz kto rzeczywiście w nim mieszka. Czy w ogóle ktoś musi być zameldowany w mieszkaniu?

Rosnące koszty życia, chęć zwiększenia dochodów lub rozwój zawodowy powodują, że coraz więcej osób decyduje się na podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Dodatkowa aktywność zarobkowa obok etatu jest co do zasady dopuszczalna (o ile pracownik nie podpisał ze swoim aktualnym pracodawcą np. umowy o zakazie konkurencji). O wyborze właściwej umowy nie powinna jednak decydować wyłącznie wygoda stron lub poziom obciążeń publicznoprawnych. Kluczowe znaczenie ma rzeczywisty sposób wykonywania pracy: np. podporządkowanie i praca pod kierownictwem przemawiają za stosunkiem pracy, staranne wykonywanie czynności za zleceniem, a z góry oznaczony rezultat za umową o dzieło.

Ministerstwo zakończyło program pilotażowy już jakiś czas temu. W roku szkolnym 2026/2027 nic nie zmieni się na lepsze. Sprawa jest istotna, a jednak będzie pozostawiona wyłącznie w rękach rodziców uczniów. Nie tylko na początku edukacji, ale na każdym jej etapie. Tymczasem specjaliści są pewni, że wobec epidemii wad wzroku u dzieci i młodzieży rola szkoły jest również bardzo istotna.

Już niedługo samorządowe organy podatkowe nie tylko będą musiały przesyłać Dyrektorowi KIS wydawane przez siebie interpretacje w celu zamieszczenia ich w systemie EUREKA. Będą też musiały uzupełnić system o dokumenty wydane od 1 stycznia 2025 roku. Prezydent podpisał ustawę nowelizującą, która istotnie zmienia obowiązki samorządów.

Rynek pracy żyje zmianami na gruncie prawa pracy, które dopiero mają nadejść. Warto jednak pamiętać również o tych, które choć obowiązują już od pewnego czasu, wciąż przysparzają pracodawcom trudności.

ZUS RUD i korekta umowy o dzieło za okres wcześniejszy niż 30 miesięcy wstecz - rozwiązanie przejściowe tylko do końca czerwca 2026 r. Można to zrobić, logując się na eZUS. Należy wybrać konto indywidualne, a następnie przejść do roli Ogólnej. Oto instrukcja kreatora korekty umowy o dzieło.

W dniu 2 kwietnia br. Prezydent Karol Nawrocki złożył swój podpis pod ustawą z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, która nadaje organom Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) uprawnienie do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę. Ma to istotnie ograniczyć nadużycia pracodawców względem pracowników, polegające na zawieraniu przez nich umów cywilnoprawnych lub nawiązywaniu stosunku B2B z pracownikami, w warunkach, w których powinna zostać zawarta z nimi umowa o pracę. Jednocześnie jednak – pomimo podpisania ustawy – Karol Nawrocki zastrzegł, że w trybie kontroli następczej, skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego.

Zbliżają się święta, a wraz z nimi okres firmowych spotkań. Czy udział w nich jest obowiązkowy? Odpowiedź na to pytanie wcale nie jest taka prosta, jak jeszcze kilka lat temu, gdy dla każdego było jasno, że obowiązkiem pracownika jest dostosowanie się do szeregu wymagań stawianych przez pracodawcę.

Warto mieć na uwadze, że w 2026 roku pracownik ma prawo wnioskować o zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w sytuacjach związanych z działaniem siły wyższej. Pojęcie to jest w doktrynie oraz judykaturze rozumiane stosunkowo szeroko, co oznacza, że może obejmować wiele różnych okoliczności. Na tej podstawie przysługuje Ci możliwość wykorzystania do 2 dni lub 16 godzin wolnego – wystarczy, że złożysz odpowiedni wniosek, a pracodawca jest zobowiązany go uwzględnić.

W dniu 4 grudnia 2025 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, który zakładał wyposażenie okręgowych inspektorów pracy w kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę – został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów. W związku z licznymi kontrowersjami na jego temat – ostatecznie, nie spotkał się on jednak z uznaniem Premiera Donalda Tuska.

ZUS coraz lepiej prześwietla umowy o dzieło. W efekcie widać rok do roku spadek liczby ich rejestracji - firmy coraz rzadziej korzystają z umów o dzieło, spadek rdr. wynosi ponad 8-proc. Wynika to m.in. z tego, że ZUS weryfikuje w systemie i podczas kontroli czy dana umowa o dzieło faktycznie spełnia warunki dzieła (rezultat i efekt, unikalność, brak kierownictwa i podporządkowania).

24 grudnia 2025 r. wchodzą w życie nowe obowiązki pracodawców dotyczące wynagrodzenia za pracę. Konsekwencje niestosowania się do nowych przepisów mogą być bardzo dotkliwe. Teraz jest najlepszy czas na przygotowanie się do zmian. O co chodzi we wdrażanych przepisach? Z czasem dojdą kolejne, ponieważ wymaga tego dyrektywa unijna.

Przepisy wprowadziły nowe obowiązki m.in. dla właścicieli mieszkań. Do kiedy trzeba się z nich wywiązać? Warto znać termin, by nie dokonywać zmian na ostatnią chwilę i nie narażać się na konieczność korzystania z usług po zawyżonych cenach.

Umowy o dzieło w Polsce pozostają domeną krótkich zleceń – aż 28 proc. trwa jeden dzień, a najwięcej wykonawców tych umów to osoby w wieku 30–39 lat. Dane ZUS za pierwsze półrocze wskazują na rosnący udział sektorów kreatywnych, takich jak informacja i komunikacja.

Będzie nowy obowiązek posiadania elastycznych zbiorników na wodę w każdej gminie. Wprowadzają go przepisy o ochronie ludności cywilnej. Chodzi tu o zabezpieczenie w razie wojny, suszy czy pożarów.

Czy obowiązkowe prace domowe wracają do szkół w roku 2025/2026? Kiedy można spodziewać się rozporządzenia przesądzającego o pracach domowych? Odpowiada Barbara Nowacka.

Harują ciężko całymi latami, ale to harowanie nie wlicza się do stażu pracy. O taką, obwarowaną przepisami ścianę, rozbijają się zatrudniani na umowach-zleceniach i ci , którzy prowadzą własną działalność gospodarczą. Czy teraz wreszcie się to zmieni? Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów pozytywnie zaopiniował projekt ustawy, który przyniesie rewolucję dotyczące zasad, na jakich staż pracy zostanie wyliczony. To z kolei pociągnie za sobą zmiany w prawach do urlopu.

Według ZUS zmniejsza się liczba zawieranych umów o dzieło. W 2024 r. została przekazana najmniejsza liczba formularzy oraz umów zgłoszonych do ZUS od początku funkcjonowania rejestru umów o dzieło. Zanotowano jednak wzrost umów o dzieło zawieranych z cudzoziemcami.

Mikroprzedsiębiorca, któremu wszystkie osoby zatrudnione zadeklarowały niedokonywanie wpłat do PPK i który w związku z tym nie uruchomił tego programu, po zakończeniu roku obrotowego powinien sprawdzić, czy nadal nie stosuje się do niego przepisów o PPK. Prawo do niewdrożenia PPK mogą także utracić podmioty, które nie uruchomiły PPK z uwagi na prowadzenie PPE. Zwolnienie z PPK nie jest bezterminowe. Pracodawca ma obowiązek weryfikacji statusu mikroprzedsiębiorcy i uczestnictwa w PPE.

Od marca 2025 roku pracownicy będą mogli skorzystać z nowego uprawnienia. Pociągnie do za sobą konieczność wprowadzenia zmian w dokumentacji pracowniczej. W części B akt osobowych trzeba będzie przechowywać nowe dokumenty.

Badania profilaktyczne są obowiązkowe dla pracowników i wiążą się z konkretnymi obowiązkami po stronie pracodawców. Już niedługo obie strony stosunku pracy czekają zmiany – konieczność realizacji nowych obowiązków, bez których nie będzie można pracować.

Od 2023 roku pracodawców obciąża nowy obowiązek. Choć sprawa nie jest skomplikowana, wymaga uważności i uwagi. Koniec roku to dobry moment, aby upewnić się, czy wykonano niezbędne czynności, a pracodawcy nie grozi z tego tytułu kara.