Pracownik, Pracodawca

Niepewna sytuacja geopolityczna, powrót inflacji i związana z nią utrata realnej wartości zarobków zmieniają podejście pracowników do potrzeby zmiany firmy, w której pracują. Mniej osób aktywnie rozgląda się za nowym pracodawcą. Zmieniła się też główna przyczyna skłaniająca pracownika do takiej zmiany – nie jest nią odmowa podwyżki wynagrodzenia.

Workation (miks słów work i vacation - polskie słowo pracowakacje nie zdobyło jeszcze popularności), czyli czasowe wykonywanie pracy zdalnej z miejsca innego niż stałe miejsce pracy, najczęściej z zagranicy, coraz częściej staje się elementem polityki benefitowej pracodawców. Z perspektywy pracownika jest to atrakcyjna forma łączenia obowiązków zawodowych z pobytem w wybranej lokalizacji. Z perspektywy pracodawcy natomiast nie jest to jednak wyłącznie kwestia organizacyjnej elastyczności, lecz rozwiązanie wymagające uprzedniej analizy prawnej, kadrowej, płacowej i podatkowej.

Znalazłem nową pracę i zależy mi na szybkim podpisaniu nowej umowy. Chciałbym rozwiązać dotychczasową umowę o pracę bez okresu wypowiedzenia. Czy Kodeks pracy na to pozwala? W jakich sytuacjach zgodnie z przepisami można rozwiązać umowę w sposób natychmiastowy?

Chęć podnoszenia kwalifikacji zawodowych w ciągu najbliższego roku deklaruje 32 proc. Polek i Polaków. Gotowość do rozwoju zawodowego obniża się wraz z wiekiem - wynika z raportu przygotowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości i Uniwersytet Jagielloński.

Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu poparło projekt zmian dotyczących wymiaru urlopu, których celem jest zachęcenie zwłaszcza młodszych osób do podjęcia pracy. Proponowane modyfikacje miały również stanowić formę gratyfikacji dla obecnie zatrudnionych pracowników. Teraz decyzję w tej sprawie podjęła sejmowa komisja zajmująca się propozycją.

W związku z nadchodzącą falą upałów, ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zwróciła się do Głównego Inspektora Pracy z prośbą o podjęcie wzmożonych kontroli. Inspektorzy sprawdzą, jak pracodawcy chronią pracowników w związku z wysokimi temperaturami w zakładach pracy.

Prawo unijne: czy pracodawcy będą zmuszeni dać podwyżki długoletnim pracownikom? To może być jeden z dwóch nieoczywistych skutków dyrektywy płacowej. Co jeszcze przyniesie transparentność wynagrodzeń? Co dyrektywa płacowa zmieni na polskim rynku pracy? Trwają prace nad projektem ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości.

Znamy brzmienie nowych przepisów antymobbingowych uchwalonych przez Sejm. Pracodawców obciąży szereg nowych obowiązków, a ze swoich działań będą rozliczani. Dostaną 6 miesięcy na wypracowanie i wdrożenie w zakładach pracy standardów i polityki antymobbingowej. Czy są na to gotowi?

Czy przebieranie się i kąpiel należy zaliczać do czasu pracy pracownika? To pytanie z perspektywy jednych pracowników (i pracodawców) może być uznane za sztuczne tworzenie problemów, a z perspektywy innych może stanowić istotny problem nie tylko we wzajemnych relacjach, ale i finansowy. Nawet sądy nie są zgodne udzielając na nie odpowiedzi.

Czy od nagrody jubileuszowej wypłaconej pracownikowi po uzupełnieniu stażu pracy trzeba zapłacić składki na ubezpieczenie społeczne? To pytanie zadaje sobie wielu pracodawców, którzy mają dokonać wypłaty nagrody kolejnego stopnia szybciej niż po upływie 5 lat od poprzedniej.

Dyrektor, który po fuzji rozszerzył kompetencje i z własnej kieszeni zapłacił dziesiątki tysięcy złotych za studia, nie pomniejszy o ten wydatek dochodu ze stosunku pracy. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że pracownicze koszty są ryczałtowe i nie da się ich powiększyć o realne nakłady na edukację. Dobra wiadomość jest taka, że prawo zna kilka legalnych dróg, które ten sam wydatek czynią znacznie mniej bolesnym- od sfinansowania nauki przez pracodawcę, przez dofinansowanie z Krajowego Funduszu Szkoleniowego.

Częste nieobecności pracownika dezorganizują pracę. Ale czy mogą uzasadniać wypowiedzenie umowy? Sądy nie mają wątpliwości co do tego, co jest celem stosunku pracy. W wydawanych wyrokach zauważają też trudności, z którymi mierzą się pracodawcy. Innymi słowy, nie tylko chronią pracownika

Czy pracodawca może przyjąć zaświadczenie elektroniczne z ZUS, które pracownik wydrukował? Co zrobić z elektronicznym dokumentem, gdy akta osobowe pracownika są prowadzone w postaci papierowej? Zmiany przepisów dotyczących stażu pracy wciąż budzą wątpliwości, również te formalne.

Czy lepiej w ostatniej chwili postawić pracodawcę przed faktem dokonanym, czy uprzedzić z wyprzedzeniem o nieobecności i dać szansę na przygotowanie się? Zdrowy rozsądek i brzmienie przepisów nie pozostają w tym zakresie w zgodzie.

Czy urlop menstruacyjny to rozwiązanie, nad którym powinien pochylić się ustawodawca? Ma ono zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Co istotne, w tej drugiej grupie nie brakuje kobiet. Choć nad powszechnym wprowadzeniem tego rozwiązania kiedyś już toczyły się prace, to jednak zostały przerwane i póki co mogą z niego korzystać wyłącznie kobiety zatrudnione w jednej instytucji państwowej, która we własnym zakresie podjęła decyzję o wdrożeniu tego rozwiązania.

Teraz pracownicy pomijani przy podwyższaniu płac – czasami całymi latami – zostaną wzięci pod ochronę przez prawo, które uznaje takie postępowanie pracodawcy za praktykę dyskryminacyjną. To mało znana strona dyrektywy płacowej, na wdrożeniu której skorzystają nie tylko rekrutowani do pracy, ale i pracownicy z długim stażem w firmie.

Od 2026 r. na pracodawcy ciążą dodatkowe obowiązki. Co zmieniło się w Kodeksie pracy? O czym muszą wiedzieć także pracownicy? Między innymi o tym, że pracodawca nie może pytać o wynagrodzenie kandydata do pracy. Zakazują mu tego nowe przepisy.

Nie ma podstaw do tego, by pracownicy oczekiwali od pracodawców szczególnej opieki i dbałości o ich interesy. Trzeba pamiętać o tym, że choć czasami pracodawcy są wobec nich ustawowo obciążeni obowiązkiem informacyjnym, to nie zawsze tak jest. To pracownik musi dbać o swoje interesy i wykazywać się niezbędną aktywnością.

Od 24 grudnia 2025 r. ustawodawca wprowadził do Kodeksu pracy obowiązek informowania kandydatów o wynagrodzeniu już na etapie publikacji oferty. Nowelizacja ma na celu eliminację dyskryminacji płacowej.

Regulacje szczególne stosowane w odniesieniu do wybranych grup zawodowych nie muszą być bardziej korzystne od tych znajdujące zastosowanie do ogółu pracowników. I choć budzi to niezadowolenie, zasada jest prosta – przepisy szczególne wykluczają stosowanie przepisów ogólnych, nawet gdy pracownicy tracą na tym finansowo.

Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy to jedna z najważniejszych zmian w praktyce stosowania prawa pracy w ostatnich latach. Z perspektywy menedżerów HR nie jest to jedynie korekta przepisów, lecz zmiana podejścia organu kontrolnego, która wpłynie na sposób projektowania modeli zatrudnienia, zarządzania ryzykiem oraz relacje z osobami współpracującymi na podstawie umów cywilnoprawnych. Jak te zmiany przełożą się na codzienną praktykę działów HR i poziom ryzyka po stronie pracodawców?

Trzeba jednak zacząć od tego, że pierwszy weekend czerwcowy wcale nie musi być dłuższy od innych. Z formalnego punktu widzenia piątek, choć następuje po świątecznym i ustawowo wolnym od pracy czwartku, nie jest bowiem dniem wolnym od pracy. W praktyce jednak dla zdecydowanej większości pracujących to dzień wolny, chociażby decyzją dyrektora czy właściciela firmy.

Pracownicy chcą chronić swoją prywatność, ale chcą też korzystać z przysługujących im świadczeń. Nie akceptują tego, że aby uzyskać korzyść, trzeba dostosować się do wymogów wynikających z obowiązujących przepisów. Nie można oczekiwać przyznania świadczenia, do którego prawo uzależnia się od podania określonych danych, jeśli tych danych nie chce się podać.

Pracownika zatrudnia się po to, by pracował - to wydaje się oczywiste. Jednak praktyka bywa bardziej skomplikowana. Bywa, że pracownik jest często nieobecny, bo lekceważy swoje zobowiązania, ale bywa też i tak, że po latach udanej współpracy popada w problemy zdrowotne. Niezależnie od przyczyny, częste nieobecności dezorganizują pracę. Ale czy mogą uzasadniać zwolnienie pracownika?

Prawo do świadczeń z ZFŚS budzi wiele emocji. Uprawnieni błędnie zakładają, że należą się one każdemu po równo, a pracodawcy często próbują w uchwalanych regulaminach niezgodnie z prawem ograniczać dostęp do świadczeń. Są też kwestie, których od lat nie udaje się ostatecznie wyjaśnić. Tymczasem każdemu zależy na przysługujących mu pieniądzach.