Pracownik, Pracodawca

Czy urlop menstruacyjny to rozwiązanie, nad którym powinien pochylić się ustawodawca? Ma ono zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Co istotne, w tej drugiej grupie nie brakuje kobiet. Choć nad powszechnym wprowadzeniem tego rozwiązania kiedyś już toczyły się prace, to jednak zostały przerwane i póki co mogą z niego korzystać wyłącznie kobiety zatrudnione w jednej instytucji państwowej, która we własnym zakresie podjęła decyzję o wdrożeniu tego rozwiązania.

Teraz pracownicy pomijani przy podwyższaniu płac – czasami całymi latami – zostaną wzięci pod ochronę przez prawo, które uznaje takie postępowanie pracodawcy za praktykę dyskryminacyjną. To mało znana strona dyrektywy płacowej, na wdrożeniu której skorzystają nie tylko rekrutowani do pracy, ale i pracownicy z długim stażem w firmie.

Elastyczne rozwiązania, choć mają swoje uzasadnienie, często zachęcają do nadużyć. Tak stało się w przypadku zwolnienia z powodu siły wyższej, które miało zabezpieczać pracowników, a stało się narzędziem powszechnie wykorzystywanym niezgodnie z jego celem. Wszyscy o tym wiedzą, a jednak nie zanosi się na zmiany.

Polacy należą do najbardziej zapracowanych narodów Unii. Pracujemy prawie 3 godziny tygodniowo dłużej niż przeciętnie w UE. Rocznie daje to prawie 150 godzin — niemal dodatkowy miesiąc pracy. To trochę tak, jakby dla przeciętnego pracującego w Polsce rok miał nie 12, ale 13 miesięcy. A gdy doliczyć dojazdy, robi się z tego swoista „czternastka”. Tylko że nie trafia ona na konto, tylko znika w korkach, autobusach i pociągach.

Prawo do odprawy emerytalnej lub rentowej mają osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, a także wyboru. Pracownik tylko raz otrzyma to świadczenie. Wysokość odprawy z tytułu przejścia na emeryturę lub rentę nie jest uzależniona od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy.

Czy pracownik, który nie złożył wniosku o wczasy pod gruszą i ich nie otrzymał, został przez pracodawcę oszukany? Czy świadczenie należy wypłacić każdemu? Obowiązujące w tym zakresie przepisy są bardzo lakoniczne, co nie oznacza, że możliwa jest w tym zakresie dowolność. Trzeba przestrzegać określonych zasad, ale najpierw trzeba dołożyć starać by je poznać.

Czy świadczenie 800+ należy uwzględnić przy obliczaniu dochodu na członka rodziny mającego wpływ na wysokość świadczeń socjalnych przyznawanych pracownikom z funduszu świadczeń socjalnych? Pracownicy często są zaskoczeni tym, że pracodawca wprowadził takie rozwiązanie. Pytają czy jest to zgodne z prawem?

Mediacja uchodzi za szybki i skuteczny sposób rozwiązywania sporów w miejscu pracy. Czy jednak sprawdza się również tam, gdzie problemem nie jest zwykły konflikt, lecz mobbing? W relacji naznaczonej presją i nierównowagą stron granica między realnym rozwiązaniem a pozorem sprawiedliwości bywa wyjątkowo cienka.

Pewne zasady postępowania są oparte jedynie na zwyczaju. Warto od czasu do czasu pochylić się nad nimi i skonfrontować je z tym, co wynika z obowiązujących przepisów, by mieć pewność, że swoim działaniem nie łamiemy prawa. Dotyczy to w szczególności pracodawców, którzy często niezgodnie z przepisami odmawiają pracownikom korzystania z przysługujących im uprawnień.

Wczasy pod gruszą przysługują pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę, których pracodawca utworzył Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS). Warunkiem otrzymania świadczenia jest wykorzystanie co najmniej 10 kolejnych dni urlopu wypoczynkowego oraz złożenie wniosku wraz z oświadczeniem o sytuacji materialnej. Osoby pracujące na umowie zlecenie, o dzieło lub prowadzące własną działalność gospodarczą co do zasady nie są uprawnione do tego świadczenia.

Należące do samorządu woj. śląskiego Koleje Śląskie, które dotąd zatrudniają ok. 1,4 tys. pracowników, planują zwiększyć do końca dekady tę liczbę do ok. 2 tys. Obok bieżącej rekrutacji, m.in. maszynistów i pracowników zaplecza, współpracują pod tym kątem z trzynastoma szkołami i uczelniami.

Rynek pracy żyje zmianami na gruncie prawa pracy, które dopiero mają nadejść. Warto jednak pamiętać również o tych, które choć obowiązują już od pewnego czasu, wciąż przysparzają pracodawcom trudności.

Czy termin raz zaplanowanego urlopu wypoczynkowego można zmienić? To zależy od kilku okoliczności. W jednych zakładach pracy nie ma z tym problemów, a w innych niezbędne jest spełnienie warunków wynikających z przepisów.

Czy prawo do regeneracji powinno przysługiwać każdemu pracownikowi, czy tylko wybranym grupom zawodowym? Związkowa Alternatywa nie ma co do tego wątpliwości i od miesięcy głośno postuluje wprowadzenie w tym zakresie zmian. Czy są w tej sprawie jakieś postępy? I czy taka zmiana może w ogóle się udać?

Pracodawca nie może obniżyć tego świadczenia, bo pracownik pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie powinno go też interesować to, czy dostał je już w innym zakładzie pracy. Tylko jedna rzecz jest ważna dla prawa do tych pieniędzy.

Zasady korzystania z narzędzi AI przez pracodawców i pracowników – czy AI Act wystarczy? Co zmieni planowana ustawa o systemach AI w Polsce dla firm i instytucji? Czy pracownik może odmówić wykonania polecenia wygenerowanego przez AI? Czy można zwolnić pracownika za potajemne korzystanie z narzędzi AI? W szczegółowym wywiadzie na nasze pytania odpowiada radca prawny Marietta Poźniak.

Co do zasady pracownik może ubiegać się o wypłatę świadczeń należnych mu od pracodawcy, o ile roszczenie nie uległo jeszcze przedawnieniu. Należy jednak pamiętać o tym, że w niektórych przypadkach musi w tym celu najpierw wywiązać się z ciążących na nim obowiązków.

Outsourcing pracowniczy od lat pomaga firmom obniżać koszty i zwiększać elastyczność zatrudnienia. W 2026 roku pytania „outsourcing a umowa zlecenie”, „outsourcing umowa o pracę” oraz jak przygotować skuteczną umowę outsourcingu pracowniczego pojawiają się równie często, co rozważania o opłacalności B2B i ryczałtu. Ten przewodnik wyjaśnia krok po kroku, czym jest outsourcing, jak skonstruować bezpieczną umowę outsourcingu pracowników, kiedy lepsza będzie umowa zlecenie lub umowa o pracę oraz jak policzyć całkowity koszt (TCO) i realny zwrot (ROI) z takiej decyzji.

Przez ostatnie lata polski rynek pracy wypracował dość wygodną równowagę. Prawo zakazywało zawierania umów cywilnoprawnych tam, gdzie w rzeczywistości istniał stosunek pracy — ale egzekwowanie tego zakazu wymagało procesu sądowego. Postępowanie ciągnęło się latami, a ryzyko dla pracodawcy było stosunkowo niewielkie. To się zmieniło. Od 8 lipca 2026 r. inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może samodzielnie — bez wyroku sądu — wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że łącząca strony umowa jest w rzeczywistości stosunkiem pracy. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak ocenić ryzyko prawne i biznesowe oraz jak się przygotować na ewentualną kontrolę ze strony PIP.

Pracodawcy obawiają się zmian w zakresie przeciwdziałania mobbingowi. I słusznie, bo znowelizowane regulacje nie tylko przeniosą na nich ciężar dowodu, ale też istotnie podwyższą wartość minimalnego odszkodowania dla ofiary mobbingu.

4 maja 2026 r. na stronach RCL pojawił się nowy projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (nr z wykazu UC 127). Opublikowano także projekt rozporządzenia MRPiPS ws. szczegółowych informacji o wskaźnikach zawartych w sprawozdaniu dotyczącym luki płacowej między pracownikami płci żeńskiej i męskiej, sposobu i wzoru ich obliczania.

Pracownicy zatrudnieni na umowach o pracę, w przypadku, gdy ich praca wykracza poza „urzędowe” godziny pracy, mogą sprawdzić, czy przysługuje im dodatek za w porze nocnej. Nie chodzi o to, by cała praca była wykonywana nocą. Wystarczy jedna godzina – która zgodnie z Kodeksem pracy – zaliczana jest do godzin pracy w porze nocnej, by otrzymać dodatek.

U pracodawców działających w sektorze prywatnym rozpoczyna się stosowanie znowelizowanych regulacji dotyczących stażu pracy. Przed nimi wyzwania, z którymi pracodawcy budżetowi w większości już się uporali. Na co trzeba uważać?

Czy proces poszukiwania pracowników uległ w grudniu 2025 roku drastycznym zmianom? Wielu pracodawców może zadawać sobie to pytanie, bo jak wynika z informacji udostępnianych w przestrzeni publicznej, w rekrutacji miała wręcz miejsce rewolucja, a PIP tylko czeka na to, by przyłapać pracodawcę na błędzie. A jak jest naprawdę?

Czy każdy pracownik powinien przejść obowiązkowe szkolenie z zakresu pierwszej pomocy na koszt pracodawcy? Petycja w tej sprawie wpłynęła w marcu 2026 r. do resortu pracy. Jej autor argumentował, że pierwsza pomoc to kompetencja ponadczasowa, która powinien posiadać każdy, niezależnie od wieku i miejsca zamieszkania.