Ukraińcy

Obywatele Ukrainy mają w Polsce dostęp do wszystkich świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jest to możliwe, gdy beneficjent ochrony czasowej, który posługuje się numerem PESEL ze statusem UKR ma jeden z tytułów do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Może to być np. umowa o pracę, umowa zlecenie czy prowadzenie legalnej działalności gospodarczej.

Bezpłatne leczenie od czwartku przysługuje tylko obywatelom Ukrainy, którzy są ofiarami tortur, a także m.in. dzieciom i kobietom w ciąży. Pozostali Ukraińcy, którzy uciekli do Polski przed wojną, aby korzystać z publicznego systemu muszą płacić składkę zdrowotną. Zmiany te weszły w życie w związku z nową ustawą, która ogranicza dostęp do opieki zdrowotnej.

Co zmieniło się dla obywateli Ukrainy w 2026 roku? Nowe przepisy dotyczą przedłużenia statusu UKR, świadczeń na NFZ, prawa do świadczenia 800+ czy obowiązkowego PESELu i pobrania odcisków palców. Oto najważniejsze zmiany.

Ukraińcy do 4 marca 2027 r. będą pod specjalną ochroną tymczasową. Zgodnie z ustawą o wygaszaniu specustawy dotyczącej obywateli Ukrainy później przechodzimy na rozwiązanie systemowe. Będą równe zasady dla wszystkich cudzoziemców. Ustawa wchodzi w życie już 5 marca 2026 r.

Ustawa wygaszająca specustawę dot. Ukrainy po III czytaniu została skierowana do Prezydenta RP i Marszałka Senatu. Ochrona dla obywateli Ukrainy będzie gwarantowana do marca 2027 r. i co dalej? Jakie rozwiązania dla obywateli Ukrainy przewiduje projekt ustawy?

Rząd opublikował projekt ustawy dotyczącej wygaszania specjalnych rozwiązań dla obywateli Ukrainy, obowiązujących od wybuchu wojny. Dokument zakłada istotne zmiany w systemie oświaty – w tym utrzymanie wsparcia dla uczniów z Ukrainy do końca roku szkolnego 2025/2026, a także nowe zasady zatrudniania nauczycieli i asystentów międzykulturowych.

Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o zawetowaniu nowelizacji specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy otworzyła gorącą dyskusję o stabilności polskiego rynku pracy i przyszłości setek tysięcy pracowników zza wschodniej granicy. W tle toczą się spory o świadczenia, dostęp do opieki zdrowotnej i konsekwencje gospodarcze, które mogą przyczynić się do wzrostu szarej strefy i osłabienia dynamiki polskiego PKB. Co dalej?

Obcokrajowcy wciąż chętnie zakładają w Polsce małe firmy. Głównie są to Ukraińcy i Białorusini [DANE Z CEIDG]. W pierwszej połowie br. 21,5 tys. wniosków dotyczących założenia jednoosobowej działalności gospodarczej wpłynęło do rejestru CEIDG od osób, które mają obywatelstwo innego państwa. To 14,4% wszystkich zgłoszeń w tym zakresie.

Zgodnie z danymi Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) do 2035 r. z polskiego rynku pracy ubędzie aż 2,1 mln pracowników. Czy pracownicy z Ukrainy odejdą? Kogo można tanio zatrudnić na te miejsca?

Z badania „Plany obywateli Ukrainy w przypadku zakończeniu wojny” wynika, że tylko co szósty Ukrainiec wróci do kraju po wojnie. Jeśli dojdzie do zakończenia wojny, nie będą długo czekali z wyjazdem z Polski. Dla porównania w 2022 r. powrót deklarował co drugi obywatel Ukrainy.

Jak zatrudniać obywateli Ukrainy w 2024 roku? Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy wprowadziła znaczne ułatwienia. Oto często zadawane pytania pracodawców dotyczące zatrudniania Ukraińców i odpowiedzi.

1 mln 160 tys. osób – tylu cudzoziemców pracowało w Polsce legalnie i podlegało ubezpieczeniom społecznym pod koniec czerwca 2024 r. Od marca br. ich liczba zwiększyła się o blisko 22 tys. osób. Największą grupę wśród pracujących obcokrajowców stanowią Ukraińcy - jest ich 771 tys.

Wiceministra edukacji Joanna Mucha poinformowała o nowym projekcie, nad którym pracuje resort edukacji. Chodzi o dofinansowanie samorządom zatrudnienia asystentów międzykulturowych. 

Emerytury cudzoziemców. W ogólnej liczbie ubezpieczonych w ZUS cudzoziemcy stanowią 7 proc. osób. Najliczniejszą grupą od wielu lat są obywatele Ukrainy. Na koniec pierwszego kwartału 2024 r. stanowili oni 67 proc. wszystkich obcokrajowców zarejestrowanych w ZUS oraz 4,7 proc. wszystkich ubezpieczonych, a ich liczba wyniosła 762,2 tys. Kolejną dużą grupą obcokrajowców są obywatele Białorusi.

Liczba pracodawców zapewniających zakwaterowanie pracownikom z Ukrainy rośnie. Tymczasem od lipca 2024 r. anulowano dotacje dla ośrodków zbiorowego zakwaterowania uchodźców z Ukrainy.

Do kiedy jest legalny pobyt Ukraińców w Polsce? Nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy weszła w życie i wprowadziła przedłużenie terminu legalnego pobytu z 4 marca 2024 r. Co się zmieniło?

Pobyt w Polsce obywateli Ukrainy, którzy przybyli w związku z wojną prowadzoną w tym kraju będzie uznawany za legalny do 30 czerwca 2024 r. To zmiana, jaką wprowadziła nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która obowiązuje od 22 lutego. Rząd planuje kolejną nowelizację: dzięki niej Ukraińcy będą przebywać w Polsce legalnie do 4 marca 2025 r.

Zatrudnienie cudzoziemca przez polskiego pracodawcę wymaga przeprowadzenia procedur określonych przepisami. Formalności związane z legalnym zatrudnieniem cudzoziemca w Polsce są uzależnione od tego, jaki jest jego kraj pochodzenia. Od czego powinien zacząć procedurę zatrudnienia cudzoziemca polski pracodawca? Na co zwrócić uwagę? Odpowiadamy. 

Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy to jedna z form legalizacji pracy cudzoziemca w Polsce. Rejestruje się je w powiatowym urzędzie pracy. Ta sama instytucja przyjmuje też powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelom Ukrainy. Co powinien wybrać pracodawca, który planuje zatrudnić obywatela Ukrainy? Na co powinien zwrócić uwagę? Podpowiadamy. 

Legalny pobyt obywateli Ukrainy w Polsce i ich legalne zatrudnienie regulują przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (nazywana specustawą wojenną). Od czasu wejścia w życie – co nastąpiło 12 marca 2022 r. – ustawa „wojenna” była kilka razy nowelizowana. Co się zmieniło w przepisach dotyczących legalizacji zatrudnienia i legalnego pobytu obywateli Ukrainy w 2023 r.? Odpowiadamy. 

Uznawany za legalny pobyt obywateli Ukrainy – i określonych członków ich rodzin – którzy przybyli do Polski po wybuchu wojny na Ukrainie, zostanie przedłużony do 4 marca 2024 r. Niektórzy będą mogli przebywać w Polsce do końca sierpnia, a nawet do końca września przyszłego roku.

Uchodźcy z Ukrainy będą od 1 marca dopłacać do utrzymania w miejscach zbiorowego zakwaterowania. Dotyczy to osób, które są w Polsce ponad 120 dni. Na razie będą pokrywać 50 proc. kosztów takiej pomocy. Od maja, gdy ich pobyt w Polsce będzie przekraczał 180 dni, będą pokrywać 75 proc. kosztów.

W 2023 r. doszło do zmian w zakresie pracy pomocników rolników. Co ważne na zmianach zyskali Ukraińcy a nie Polacy. Ukraińcy mogą teraz wykonywać wszelkiego rodzaju prace w gospodarstwie. Na czym dokładnie polegają zmiany? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach i jak zatrudnić pomocnika rolnika?