Do 31 sierpnia trzeba potwierdzić tożsamość – inaczej status UKR wygaśnie!

• Kogo dotyczy obowiązek
• Szczególna uwaga na dzieci
• Odrębna reguła: nowy dokument podróży
• Jak i gdzie potwierdzić tożsamość
• Konsekwencje zaniechania
• Utrata statusu może przekreślić możliwość otrzymania karty CUKR
• Szersze tło: ochrona do 4 marca 2027 r.

Obowiązek wynika z tzw. ustawy wygaszającej, która weszła w życie 5 marca 2026 r. Chociaż urzędy informowały o nim już wcześniej, teraz termin nabiera szczególnego znaczenia: do jego upływu pozostało mniej niż trzy tygodnie.

Kogo dotyczy obowiązek

Wymóg potwierdzenia tożsamości obejmuje wyłącznie tych cudzoziemców, którym numer PESEL ze statusem UKR nadano na podstawie oświadczenia o danych osobowych, a więc bez okazania ważnego dokumentu podróży. W praktyce chodzi o osoby, które w pierwszych miesiącach po 24 lutego 2022 r. rejestrowały się w Polsce, nie dysponując paszportem. To do nich adresowany jest obowiązek zgłoszenia się do urzędu.

Z obowiązku zwolnieni są ci, którzy przy nadaniu numeru PESEL albo później okazali w urzędzie gminy ważny dokument podróży. Jeżeli tożsamość została już w ten sposób potwierdzona, żadna dodatkowa czynność nie jest wymagana. Rozróżnienie to jest kluczowe – znaczna część posiadaczy statusu UKR nie musi robić nic.

Szczególna uwaga na dzieci

Rodzice i opiekunowie powinni sprawdzić zwłaszcza sposób zarejestrowania dzieci poniżej 18. roku życia. Urząd do Spraw Cudzoziemców zwraca uwagę na przypadki, w których ich tożsamość potwierdzono wcześniej na podstawie zdjęcia zamieszczonego w dokumencie rodzica lub opiekuna. Jeżeli dziecko nie zostało dotychczas zarejestrowane na podstawie własnego ważnego dokumentu podróży, należy okazać taki dokument w urzędzie gminy.

Odrębna reguła: nowy dokument podróży

Odrębna reguła dotyczy cudzoziemca, którego tożsamość ustalono wcześniej na podstawie Karty Polaka, nieważnego dokumentu podróży, innego dokumentu ze zdjęciem albo dokumentu potwierdzającego urodzenie. Po otrzymaniu ważnego dokumentu podróży powinien on potwierdzić na jego podstawie swoją tożsamość w urzędzie gminy w terminie 60 dni od dnia wydania dokumentu. Obowiązek ten nie powstaje ponownie, jeżeli tożsamość została już wcześniej potwierdzona na podstawie ważnego dokumentu podróży.

Jak i gdzie potwierdzić tożsamość

Potwierdzenia można dokonać w dowolnym urzędzie gminy, niezależnie od miejsca zamieszkania. Wystarczy okazać ważny dokument podróży. Czynność jest bezpłatna i nie powoduje zmiany numeru PESEL – aktualizowane są jedynie dane samego dokumentu. To ważne uspokojenie dla osób obawiających się, że wizyta w urzędzie oznacza ponowne przechodzenie całej procedury rejestracji.

Konsekwencje zaniechania

Stawka jest wysoka. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez urzędy niedopełnienie obowiązku w terminie oznacza utratę statusu UKR, a tym samym ochrony czasowej. Jeżeli cudzoziemiec nie ma innej podstawy legalnego pobytu – zezwolenia na pobyt czasowy lub stały, wizy albo innego tytułu – utrata ochrony czasowej oznacza, że od 1 września 2026 r. jego pobyt w Polsce nie będzie legalny na podstawie statusu UKR.

Utrata statusu może przekreślić możliwość otrzymania karty CUKR

Utrata statusu UKR może również uniemożliwić uzyskanie karty pobytu CUKR, czyli specjalnego, trzyletniego zezwolenia na pobyt czasowy dla osób korzystających dotychczas z ochrony czasowej. Wniosek można złożyć elektronicznie za pośrednictwem Modułu Obsługi Spraw do 4 marca 2027 r.

Wnioskodawca musi mieć aktualny status UKR przypisany do numeru PESEL zarówno w dniu złożenia wniosku, jak i w dniu wydania karty. Co do zasady powinien również posiadać status UKR 4 czerwca 2025 r. i legitymować się nim nieprzerwanie przez co najmniej 365 dni. Niedopełnienie obowiązku potwierdzenia tożsamości może więc spowodować, że warunki uzyskania karty CUKR nie zostaną spełnione.

Szersze tło: ochrona do 4 marca 2027 r.

Ta sama ustawa przedłużyła legalność pobytu obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową do 4 marca 2027 r. – zgodnie z decyzją wykonawczą Rady UE. Potwierdzenie tożsamości nie jest więc formalnością oderwaną od kalendarza, lecz warunkiem utrzymania ochrony aż do tej daty.

Osoby, które nie mają pewności, na jakiej podstawie nadano im numer PESEL ze statusem UKR, mogą zasięgnąć informacji w urzędzie gminy. W razie wątpliwości bezpieczniej jest okazać dokument podróży przed upływem terminu, niż ryzykować utratę statusu i konieczność legalizowania pobytu od nowa.